Żylaki w ciąży – dlaczego powstają, jak leczyć?

Żylaki w ciąży to spory problem, który według różnego rodzaju statystyk dotyka od 40 do nawet 50% przyszłych mam. Warto zatem wiedzieć, jak i dlaczego powstają nieestetyczne, poszerzone naczynka oraz w jaki sposób można im skutecznie zapobiegać.

Przyczyny powstawania żylaków w ciąży

U kobiet, które z jakiegoś powodu są predysponowane do pojawienia się u nich żylaków, powstają one zwykle już w trakcie I trymestru ciąży. Spowodowane jest to zmianami, które zachodzą w organizmie matki w związku z rozwijającym się w ich ciele dzieckiem. Tak więc powiększająca się z dnia na dzień macica powoduje zwiększenie ciśnienia żylnego w kierunku żył miednicy i kończyn dolnych. To sprawia, iż w łożysku naczyniowym zwiększa się objętość zalegającej krwi, która ma trudności z odpływaniem do górnych partii ciała. Co więcej, zmiany hormonalne, które zachodzą w trakcie ciąży, wpływają na rozluźnienie włókien mięśniowych w ścianie naczyń żylnych. Systematyczny wzrost poziomu progesteronu dodatkowo wpływa na zmniejszenie sprężystości ścian żył. To wszystko powoduje, że naczynia łatwiej ulegają poszerzeniu. To w konsekwencji prowadzi do powstania żylaków.

żylaki w ciąży

Czynniki ryzyka: żylaki w ciąży

Żylaki mogą pojawiać się tak naprawdę u każdego człowieka. Niemniej jednak są pewne czynniki, które sprawiają, że ich wystąpienie u danej osoby jest bardziej prawdopodobne. Spośród nich można wymienić między innymi:

  • Nadwaga, otyłość.
  • Zbyt duży przyrost masy ciała w ciąży (szczególnie gwałtowny).
  • Długie przebywanie w pozycji stojącej.
  • Długie przebywanie w pozycji siedzącej.
  • Mało aktywny tryb życia.
  • Noszenie zbyt obcisłych ubrań i bielizny, która utrudnia odpływ krwi z dolnych części ciała.
  • Duże znaczenie w rozwoju żylaków ma również genetyka. Osoby rodzinnie obciążone ich występowaniem mają znacznie większe szanse na zachorowanie.

Często żylaki w ciąży powstają na skutek szybkiego wzrostu wagi.

Jakie są objawy żylaków?

Niestety, żylaki u większości chorych, zwłaszcza ciężarnych dają przykre dolegliwości bólowe. Kobiety często oprócz bólu, skarżą się także na pieczenie oraz uczucie ciężkości nóg.

Pierwszym zwiastunem żylaków są zwykle pojawiające się na skórze kończyn „pajączki”, czyli poszerzone naczynia żylne wyglądem przypominające siateczkę. W kolejnym etapie choroby, na skórze mogą uwidocznić się sinoniebieskie pręgi, a dokuczliwe objawy ulec nasileniu. W poważniejszych przypadkach naczynia żylne nabrzmiewają, stając się wyraźnie widoczne i wyczuwalne przez skórę, która w tym miejscu staje się obrzęknięta.

U niektórych chorych z niekorzystnym przebiegiem może rozwinąć się także inne groźne schorzenie naczyniowe – zakrzepowe zapalenie żył.

Jak zapobiegać żylakom w ciąży?

Niezwykle ważne jest zapobieganie żylakom, szczególnie że mają one tendencję do powiększania się w kolejnych ciążach. Aby zrobić to skutecznie, należy podjąć działania zmniejszające ciśnienie i ułatwiające prawidłowy przepływ krwi w naczyniach żylnych. Szanse na uniknięcie żylaków (nie tylko w ciąży) zwiększają:

  • Unikanie nadmiernego przyrostu masy ciała w ciąży (optymalny przyrost wynosi około 12 kg).
  • Zwiększenie aktywności fizycznej (na przykład poprzez codzienne spacery, pływanie).
  • Regularne masaże stóp i łydek (zawsze od stopy w górę nogi).
  • Wykonywanie naprzemiennych pryszniców raz chłodną, raz ciepłą wodą.
  • Noszenie tak zwanych rajstop ściągających i pończoch elastycznych.
  • Unikanie noszenia odzieży uciskającej i ograniczającej ruchy.
  • Unikanie długiego przebywania w butach na wysokim obcasie oraz noszenia płaskich butów.
  • Unikanie dźwigania ciężarów.
  • Unikanie zakładania nogi na nogę podczas siedzenia. Utrudnia to odpływ krwi z naczyń żylnych, co może prowadzić do ich poszerzania.
  • Dodatkowo pomocną bronią w walce z żylakami jest witamina C, której działanie polega na uszczelnianiu ścian naczyń żylnych. Preparaty witaminy C nie powinny być jednak stosowane w ciąży. Według kategorii leków w ciąży zostały one zakwalifikowane do kategorii C.

Leczenie żylaków w ciąży

Ze względu na szczególny czas, jakim jest ciąża i zachodzące w związku z nią zmiany w organizmie, leczenie nie jest w tym okresie zalecane. Zwykle lekarze odraczają je na kilka miesięcy po szczęśliwym rozwiązaniu. Niejednokrotnie też sam problem żylaków pojawia się u kobiety dopiero po porodzie, gdy waga wraca to tej sprzed ciąży. Ważną rolę w tym okresie będzie odgrywało więc stosowanie się do zasad, które pomogą zapobiec powstaniu żylaków. Dodatkowo lekarze często zalecają także noszenie rajstop i pończoch uciskowych oraz elewacja kończyn dolnych. Wskazane jest na przykład umieszczanie nóg na wysokiej poduszce.

Pomocne może być także leczenie wspomagające z wykorzystaniem preparatów zewnętrznych, które można stosować również w celu zapobiegania żylakom. Zastosowanie znajdą tutaj kremy, maści i żele poprawiające krążenie żylne – na przykład preparaty z wyciągiem z kasztanowca i leki zawierające rutynę.

Podsumowując, leczenie żylaków w ciąży jest znacznie ograniczone. Z tego też powodu warto znać i stosować się do zaleceń i sposobów, które pozwolą zminimalizować ryzyko powstania żylaków jeszcze przed poczęciem.

Bibliografia:
Ginekologia i położnictwo – pod redakcją Grzegorza H. Bręborowicza
Czy w czasie ciąży stosować profilaktycznie kompresjoterapię? – dr n. med. Magdalena Celińska-Lowenhoff
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.