Zranienie u dziecka – pierwsza pomoc i kiedy konieczna jest wizyta na SOR?

Dzieci z natury są bardzo ruchliwe i praktycznie niemożliwym jest ich uchronienie przed drobnymi wypadkami mogącymi zdarzyć się podczas zabawy w przedszkolu, szkole, czy też na przydomowym boisku. Co za tym idzie, warto wiedzieć, jak radzić sobie z ranami i otarciami oraz kiedy zgłosić się z maluchem do lekarza lub na SOR?

Rodzaje ran u dzieci

Rany ze względu na przyczyny ich powstawania oraz charakterystyczne cechy wyglądu dzieli się na kilka rodzajów. Spośród nich, u dzieci najczęściej występują:

  • Otarcia – to rany powstające w momencie, gdy uraz działa stycznie do powierzchni skóry i uszkadza naskórek (powstają najczęściej w wyniku upadków i dotyczą rąk, łokci oraz kolan). Zazwyczaj są zanieczyszczone i brudne, umiarkowanie krwawią i są dosyć bolesne.
  • Rany cięte – powstają w wyniku zranienia ostrym przedmiotem (na przykład kawałkiem szkła). Charakteryzują się równymi brzegami i obfitym krwawieniem (intensywność krwawienia zależy w dużej mierze od głębokości rany).
  • Rany kłute – powstają w wyniku działania ostrego przedmiotu (na przykład noża, czy też pręta), który wbija się w ciało. Charakteryzują się zazwyczaj niewielkim uszkodzeniem skóry, ale mogą jej towarzyszyć niewidoczne z zewnątrz urazy tkanek głębiej położonych.
  • Rany szarpane – powstają pod wpływem działania ostrych przedmiotów o nierównych brzegach (wynik zahaczenia o wystający gwóźdź, czy też sęk). Sama rana jest nierówna i może intensywnie krwawić.
  • Rany kąsane – są wynikiem ugryzienia przez zwierzęta (najczęściej psy) i łączą w sobie cechy ran ciętych, szarpanych oraz kłutych. Z zasady są traktowane jako rany zakażone i wymagają odpowiednio zmodyfikowanego postępowania.
    Oczywiście, to tylko przykładowe rodzaje ran, które to występują u małych pacjentów najczęściej.

rany u dzieci

Kiedy rana u malucha wymaga kontaktu z lekarzem?

Nie każda rana wymaga pilnego kontaktu z lekarzem (głównie mowa tu o otarciach oraz skaleczeniach, które możemy spokojnie leczyć w domy). Kiedy jednak wizyta u medyka jest konieczna?

  • Rana jest mocno zanieczyszczona lub występują cechy jej zakażenia.
  • Rana jest raną kąsaną.
  • Rana obficie krwawi, a jej brzegi mocno się rozchodzą.
  • Rana jest głęboka.
  • Rana znajduje się obrębie twarzy.

Rana u dziecka – pierwsza pomoc?

W przypadku drobnych ranek, skaleczeń oraz otarć warto przemyć je pod bieżącą wodą, a następnie odkazić za pomocą wody utlenionej lub innego środka odkażającego (na przykład gencjaną). Następnie, ranę warto zabezpieczyć gazikiem lub opatrunkiem z tworzywa sztucznego.

W przypadku ran wymagających kontaktu z lekarzem należy je przemyć, zabezpieczyć opatrunkiem i udać się do medyka.

W przypadku ran bardzo intensywnie krwawiących, miejsce urazu należy bardzo mocno ucisnąć i zabezpieczyć grubą warstwą opatrunków (niewskazane jest zakładanie opasek uciskowych przez osoby niedoświadczone).

Rany czyste, rany skażone oraz rany zakażone, czyli jaki sposób leczenia rany wybierze lekarz

Oceniając ryzyko wdania się zakażenia, rany dzieli się na trzy podstawowe rodzaje, co ma kluczowe znaczenie przy podejmowania decyzji dotyczących ich leczenia. Tak więc wyróżniamy:

  • Rany czyste – powstają prawie wyłącznie podczas operacji oraz zabiegów wykonywanych w warunkach sterylnych. Część autorów zalicza do nich świeże, niezanieczyszczone rany cięte. Ich leczenie polega na pierwotnym zszyciu rany i nie wymaga podawania antybiotyków.
  • Rany skażone – zalicza się tu większość ran urazowych. Ich leczenie polega na chirurgicznym oczyszczeniu i zszyciu pierwotnym. Podobnie, jak rany czyste nie wymagają podawania antybiotyków.
  • Rany zakażone – wszystkie rany, którym towarzyszą cechy infekcji (zaczerwienie, obrzęk brzegów rany oraz sączenie się ropnej wydzieliny). Co więcej, zalicza się tu rany kąsane oraz wszystkie rany skażone, jeśli upłynęło więcej niż 8-12 godzin od zranienia. Ich leczenie wymaga dokładnego oczyszczenia chirurgicznego, podania antybiotyku oraz założenia tak zwanego szwu odroczonego (ranę na kilka dni pozostawia się otwartą, aby nie blokować wypływu ropy).

W tym miejscu warto zaznaczyć, iż podział ten wykorzystywany jest w odniesieniu do ran bardziej rozległych niż otarcia i skaleczenia, wymagających interwencji lekarskiej.

Profilaktyka przeciwtężcowa oraz zapobiegająca rozwojowi wścieklizny

Profilaktyka przeciwtężcowa wskazana jest, gdy od ostatniego szczepienia upłynęło mniej niż 10, ale więcej niż 5 lat (w Polsce obowiązuje schemat szczepień przeciwko tężcowi – 2 m. ż. – 3/4 m. ż. – 5/6 m. ż. – 16/18 m. ż. – 6 r. ż. – 14 r. ż. – 19 r. ż.). Polega ona na jednorazowym podaniu 1 dawki przypominającej szczepionki Td i dalszym kontynuowaniu schematu podstawowego (szczepionka przeciwko tężcowi oraz błonicy – dopuszczona u dzieci, które ukończyły szósty rok życia).

Jeśli chodzi natomiast o profilaktykę wścieklizny, to należy rozważyć ją w przypadku wszystkich maluchów, które zostały pogryzione przez zwierzęta (zwłaszcza nieznane, nieposiadające aktualnych szczepień). Polega ona na rozpoczęciu szczepienia w schemacie 0-3-7-14-28 (szczepienie należy przerwać w momencie, gdy zwierzę po obserwacji weterynaryjnej okaże się zdrowe). W przypadku ran szczególnie głębokich profilaktyka wścieklizny obejmuje dodatkowe podanie swoistej immunoglobuliny lub surowicy.

Podsumowując, rany u dzieci zdarzają się bardzo często i zazwyczaj są niegroźne i goją się samoistnie, bez żadnych powikłań. Niemniej jednak zawsze należy pamiętać o ich dokładnym odkażeniu, zabezpieczeniu, a w części przypadków o niezwłocznym kontakcie z lekarzem.

Bibliografia:
Chirurgia autorstwa Wojciecha Noszczyka
Pediatria autorstwa Wandy Kawalec

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Polecane tematy