Zespół alergii jamy ustnej u dzieci – gdy surowe owoce i warzywa szkodzą

Uczulenie na pyłki to jedna z najczęściej występujących form alergii. Szacuje się, iż w Europie Wschodniej cierpi na nią około 12,3% populacji ogólnej. Blisko 40% chorych nadwrażliwych na pyłki odczuwa szczególnie w okresie pylenia objawy tak zwanego zespołu alergii jamy ustnej. Problem ten dotyczy szczególnie dzieci starszych oraz młodych dorosłych. Zatem, czym jest zespół alergii jamy ustnej u dzieci? Jakie są jego przyczyny oraz jakie są metody jego leczenia?

Zespół alergii jamy ustnej u dzieci – definicja i przyczyny

Zespół alergii jamy ustnej jest schorzeniem wywołanym reakcją krzyżową pomiędzy alergenami pyłków roślin a alergenami surowych owoców i warzyw. Oznacza to, iż pacjent jest uczulony na przykład na pyłki brzozy, ale jego układ odpornościowych reaguje również na surowe czereśnie. Dzieje się tak, ponieważ część rozpoznawanych przez ludzki organizm uczulających białek jest wspólna dla określonych pyłków oraz owoców i warzyw.

zespół alergii jamy ustnej

Nie każdy pyłek roślinny oraz owoc lub warzywo mają wspólne uczulające białka. Najczęściej spotykane reakcje krzyżowe występują z udziałem:

  • pyłków brzozy – osoby uczulone mogą reagować krzyżowo na surowe jabłka, marchewki, gruszki, brzoskwinie, śliwki, czereśnie, wiśnie, orzechy laskowe, czy też ziemniaki,
  • pyłków traw (wiechlina łąkowa, kupkówka pospolita, tymotka łąkowa) – osoby uczulone mogą reagować krzyżowo na surowe melony, arbuzy, pomidory, pomarańcze, białe ziemniaki, czy też orzeszki ziemne,
  • pyłków chwastów (bylica pospolita, babka lancetowa) – osoby uczulone mogą reagować krzyżowo na surowe owoce pestkowe, marchewki, mango, kiwi, anyż, czy też przyprawy wchodzące w skład mieszanki curry.

Co warte zaznaczenia, osoby cierpiące na zespół alergii jamy ustnej najczęściej tolerują uczulające owoce i warzywa po obróbce termicznej. Wynika to z faktu, iż białka wywołujące reakcje krzyżowe pod wpływem temperatury ulegają denaturacji (rozpadowi) i tracą swoje właściwości.

Zespół alergii jamy ustnej u dzieci – najczęściej występujące objawy

Objawy zespołu alergii jamy ustnej mają zazwyczaj charakter miejscowy. Spośród nich najczęściej występuje mrowienie lub swędzenie warg, języka, podniebienia oraz gardła. U części pacjentów może również pojawiać się obrzęk oraz uczucie ściskana w obrębie gardła. W bardzo rzadkich przypadkach zespół alergii jamy ustnej może przebiegać pod postacią obrzęku dróg oddechowych lub wstrząsu anafilaktycznego.

Objawy zespołu alergii jamy ustnej pojawiają się kilka minut po spożyciu danych warzyw lub owoców w postaci surowej. Czas ich trwania jest zależny czasu kontaktu uczulających białek z błoną śluzową jamy ustnej. Objawy ustępują zazwyczaj samoistnie po kilku chwilach od wyplucia lub przełknięcia uczulającego pokarmu i dokładnego przepłukania ust czystą wodą.

Zespół alergii jamy ustnej u dzieci – leczenie

Same objawy zespołu alergii jamy ustnej nie wymagają najczęściej leczenia. Wyjątek stanowią reakcje przebiegające pod postacią obrzęku dróg oddechowych lub ciężkich reakcji uogólnionych. W tych przypadkach wskazane jest domięśniowe podanie adrenaliny oraz natychmiastowe wezwanie pogotowia ratunkowego.

Podstawowym sposobem leczenia zespołu alergii jamy ustnej jest wyeliminowanie z diety uczulających owoców i warzyw w postaci surowej. W części przypadków wystarczającej jest ich obranie lub bardzo krótkotrwała obróbka termiczna. Brak jest innych, skutecznych metod, które pozwalałyby na całkowite wyleczenie. Możliwe jest jedynie łagodzenie objawów choroby.

Słowem zakończenia, zespół alergii jamy ustnej jest częstą i potencjalnie łagodną postacią uczulenia na warzywa i owoce. U większości pacjentów przebiega pod postacią mrowienia i drętwienia ust. U niewielkiego odsetka może jednak stanowić bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia. Stąd też zespołu alergii jamy ustnej nie należy bagatelizować.

Bibliografia:
Zespół alergii jamy ustnej u dzieci – Dr med. Urszula Jedynak-Wąsowicz
Pediatria pod redakcją Prof. Wandy Kawalec
Alergeny wziewne – Dr med. Monika Świerczyńska-Krępa

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Polecane tematy