Zawroty głowy u dziecka – dlaczego się pojawiają?

Zawroty głowy są częstą dolegliwością zgłaszaną zarówno przez dzieci, jak i osoby dorosłe. Szacuje się, iż mogą one wystąpić na którymś etapie życia nawet u około 20 do 30% populacji ogólnej. Zatem, jak najczęściej objawiają się zawroty głowy u dziecka, jakie są ich najczęstsze przyczyny oraz sposoby leczenia?

Jak mogą objawiać się zawroty głowy u dziecka?

Z medycznego punktu widzenia zawroty głowy to subiektywne odczucie wirowania otoczenia lub własnego ciała. Opisywane, jako kołysanie, czy też zataczanie (zawroty głowy układowe). Pod hasłem tym kryje się również trudne do opisania przez pacjenta złudzenie niestabilności i niepewności postawy (zawroty głowy nieukładowe). Objawom subiektywnym zawrotów mogą również towarzyszyć objawy obiektywne. Spośród nich można wymienić oczopląs (mimowolny, pionowy, poziomy lub obrotowy ruch gałek ocznych) oraz symptomy świadczące o pobudzeniu układu wegetatywnego (na przykład bladość, nudności, wymioty).

Dzieci starsze i młodzież opisują zazwyczaj zawroty głowy podobnie jak osoby dorosłe. Sprawia, to iż ich rozpoznanie nie nastręcza większych trudności. Duży problem diagnostyczny stanowią za to najmłodsze maluchy. W tej grupie wiekowej rozpoznanie zawrotów głowy opiera się w głównie mierze na możliwych do zaobserwowania objawach manifestowanych przez dziecko. Tak więc o zawrotach mogą świadczyć duży niepokój, płaczliwość, bladość powłok, wymioty, niepewny, chybotliwy chód, skłonność do przewracania i potykania, czy też znaczne ograniczenie ruchów.

zawroty głowy u dziecka

Zawroty głowy u dziecka –  najczęstsze przyczyny

Ludzki narząd równowagi jest bardzo skomplikowany. Co za tym idzie, istnieje bardzo wiele przyczyn mogących doprowadzić do jego uszkodzenia lub podrażnienia. Spośród nich, w kontekście pacjentów pediatrycznych, można wymienić:

  • Powikłania zapalenia ucha środkowego – razem z łagodnymi napadowymi zawrotami głowy i migreną odpowiadają za 50% przypadków występowania zawrotów u głowy.
  • Migrena – szacuje się, iż schorzenie to występuje u dzieci z częstością od 3% (3-7 rok życia) do 8-23% (11-15 rok życia). Objawia się umiarkowanymi lub silnymi bólami głowy, które trwają 2-72 godziny i charakteryzują się obustronnym charakterem. Zazwyczaj ból dotyczy okolicy czołowo-skroniowej. Warunkiem rozpoznania migreny jest współwystępowanie bólu oraz nudności, wymiotów lub światłowstrętu. Co warte zaznaczenia, u części pacjentów atak choroby może być poprzedzony tak zwaną aurą pod postacią zaburzeń widzenia, zawrotów głowy, czy też parestezji (około 10% pacjentów).
  • Choroba lokomocyjna – może występować w każdym wieku, ale dotyczy głównie dzieci pomiędzy 4 a 10 rokiem życia. Schorzenie objawia się zawrotami głowy, nudnościami, wymiotami, suchością w jamie ustnej lub ślinotokiem. Może wystąpić nadmierne pocenie. Wszystko podczas poruszania się środkami lokomocji. Symptomy choroby lokomocyjnej, w różnym zakresie, odczuwa w trakcie podroży nawet 30% populacji. U 5% pacjentów przebieg choroby lokomocyjnej jest ciężki lub bardzo ciężki.

Inne możliwe przyczyny

  • Łagodne napadowe zawroty głowy – choroba dotyczy dzieci między 2 a 5 rokiem życia. Charakteryzuje się nagłymi napadami zawrotów głowy współwystępujących z oczopląsem, problemami z utrzymaniem równowagi oraz wymiotami. Co warte zaznaczenia, dziecko podczas napadu sprawia wrażenie bardzo przestraszonego, a po ustąpieniu zawrotów nie odczuwa żadnych dolegliwości. Etiologia łagodnych napadowych zawrotów głowy nie jest znana. Schorzenie ustępuje zazwyczaj samoistnie około 7 roku życia i nie wymaga leczenia.
  • Łagodny napadowy kręcz karku niemowląt – schorzenie objawia się pochylaniem głowy w jedną stronę, wymiotami, bladością powłok i niepokojem malucha. Napad trwa zazwyczaj od kilku godzin do kilku dni i ustępuje samoistnie, bez leczenia. Część badaczy uważa, iż łagodny napadowy kręcz karku niemowląt jest wczesną postacią łagodnych napadowych zawrotów głowy.
  • Łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy – stanowią one najczęstszą przyczynę zawrotów głowy u osób dorosłych (9% pacjentów stanowią dzieci i młodzież). Choroba charakteryzuje się nagłymi napadami, krótkotrwałych zawrotów głowy wywołanych krytyczną pozycją głowy. Na przykład nagłym jej schylenie, skrętem, czy też szybkim podnoszeniem.

Oczywiście, istnieje również wiele innych, rzadziej występujących przyczyn zawrotów głowy pojawiających się u dzieci. Spośród nich można wymienić między innymi guzy i wady tylnej jamy czaszki, zapalenie nerwu przedsionkowego, padaczkę, infekcję wirusowe wieku dziecięcego, chorobę Méniere’a, czy też schorzenia ogólnoustrojowe. Co warte zaznaczenia, w wielu przypadkach przyczyna zawrotów głowy u dziecka jest niemożliwa do ustalenia.

Zawroty głowy u dziecka – diagnostyka i leczenie

Zawroty głowy u dziecka są wskazaniem do pilnego kontaktu z lekarzem. Postępowanie diagnostyczne obejmuje zebranie dokładnego wywiadu z rodzicami i/lub dzieckiem. Konieczne jest pełne badanie fizykalne, konsultacje specjalistyczne (głównie laryngologa, neurologa i okulisty) oraz badania uzupełniające. W wielu przypadkach, głównie w celu wykluczenia niebezpiecznych mózgowych przyczyn zawrotów głowy, wskazane jest wykonanie badań neuroobrazowych (na TK lub MRI mózgu). Jeśli chodzi o leczenie, to jest ono zależne od przyczyny zawrotów i głównie opiera się usunięciu przyczyn wpływających negatywnie na narząd równowagi. W wielu przypadkach terapia nie jest konieczna.

Słowem zakończenia, zawroty głowy u dziecka są najczęściej objawem niegroźnych, niezagrażających życiu malucha chorób. Niemniej jednak każdorazowe ich wystąpienie jest wskazaniem do kontaktu z lekarzem i wykluczenia groźnych, zwłaszcza mózgowych schorzeń, które mogą objawiać się pod postacią zawrotów głowy.

Bibliografia:
Zawroty głowy u dzieci – najważniejsze aspekty kliniczne – Ewa Pilarska,
Małgorzata Lemka
Zawroty głowy u dziecka – lek. Agnieszka Kurzyna
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.