Zatrzymanie miesiączki – gdy powodem nie jest ciąża

Brak miesiączki jest najczęściej interpretowany jako pewny objaw ciąży. Oczywiście, w większości przypadków jest to prawda. Należy jednak pamiętać, iż istnieje wiele innych stanów, które mogą także doprowadzić do braku wystąpienia miesiączki w oczekiwanym terminie (statystki mówią, iż problem ten dotyczy około 3 do 4% kobiet niebędących w ciąży). Zatem, jak właściwie interpretować zatrzymanie okresu i kiedy z jego powodu udać się do lekarza ginekologa?

Pierwotny a wtórny brak miesiączki

Wyróżnia się tak zwany pierwotny oraz wtórny brak miesiączki. Pierwszy z nich dotyczy wyłącznie dziewczynek, które ukończyły 16 rok życia i nie przebyły jeszcze swojej pierwszej miesiączki.

Jeśli chodzi natomiast o wtórny brak miesiączki, to jest on definiowany jako 3- (gdy poprzednie cykle były regularne) lub 6-miesięczny (gdy poprzednie cykle były nieregularne) brak miesiączki u kobiet, które już wcześniej miesiączkowały.

zatrzymanie miesiączki

Wtórny brak miesiączki – najczęstsze przyczyny

Jak już wspominaliśmy na wstępie, najczęstszą przyczyną wtórnego braku miesiączki jest ciąża. Spośród innych stanów, które również mogą do niego doprowadzić, można wymienić:

  • Zaburzenia hormonalne pochodzenia podwzgórzowego – stany takie jak stres, gwałtowny spadek masy ciała lub też duży, długotrwały wysiłek fizyczny (dotyczy to zwłaszcza kobiet zawodowo uprawiających sport) mogą doprowadzić do zaburzeń funkcjonowania osi podwzgórze-przysadka-gonady (tak zwanej osi płciowej), a to z kolei będzie skutkowało zatrzymaniem cyklu miesiączkowego i brakiem krwawienia.
  • Hiperprolaktynemia – prolaktyna jest bardzo ważnym hormonem produkowanym przez przysadkę mózgową, ale jej nadmiar może wiązać się z wieloma negatywnymi konsekwencjami zdrowotnymi (głównie wynikają one z zahamowanie wcześniej wspomnianej osi płciowej). Spośród nich na pierwszy plan wysuwają się zaburzenia miesiączkowania, niepłodność, trądzik, nadmierny rozwój owłosienia typu męskiego, zmniejszenie libido oraz mlekotok.
  • Zespół policystycznych jajników (PCOS) – należy do najczęstszych zaburzeń endokrynnych u kobiet w wieku reprodukcyjnym (szacuje się, że na PCOS cierpi około 10 do 15% kobiecej populacji). Charakteryzuje się różnego stopnia zaburzeniami miesiączkowania (do braku miesiączki włącznie), niepłodnością (najczęstsza przyczyna problemów z zajściem w ciążę w naszym kraju), otyłością, insulinoopornością oraz hiperadrogenizmem (objawia się on głównie nadmiernym rozwojem owłosienia typu męskiego, trądzikiem i znacznym przetłuszczaniem się skóry).
  • Nadczynność oraz niedoczynność tarczycy – wszelkie zaburzenia gospodarki tarczycowej mogą się objawiać zaburzenia miesiączkowania oraz znacznymi problemami z zajściem w ciążę i jej utrzymaniem (szczególnie niebezpieczna jest tu niedoczynność tarczycy).
  • Przedwczesne wygasanie czynności jajników – zaburzenie, w którym jajniki tracą swoją funkcję przed ukończeniem przez kobietę 40 roku życia. Klinicznie przejawia się to przedwczesną menopauzą, a tym samym zahamowaniem okresu.
  • Zespół Ashermana – stanowi on powikłanie zabiegu wyłyżeczkowania jamy macicy (może również wystąpić po cięciu cesarskim) i objawia się brakiem lub bardzo skąpymi miesiączkami, bolesnymi krwawieniami, poronieniami nawykowymi oraz niepłodnością.

Wtórny brak miesiączki – kiedy udać się do lekarza ginekologa?

Wtórny brak miesiączki jest zawsze objawem niepokojącym i bez względu na to, czy kobieta podejrzewa u siebie ciążę, czy też nie, powinien skłonić ją do wizyty u ginekologa. Lekarz po dokładnym zbadaniu pacjentki oraz wykonaniu szeregu badań laboratoryjnych będzie w stanie postawić diagnozę i zalecić jej dalsze postępowanie, które będzie uzależnione od przyczyny zatrzymania miesiączki.

Wtórny brak miesiączki – leczenie?

Leczenie wtórnego braku miesiączki jest złożone i składają się na nie postępowanie niefarmakologiczne (zdrowa, zbilansowania dieta pokrywająca zapotrzebowanie kaloryczne, jak i mineralno-witaminowe, unikanie stresów oraz unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego), farmakologiczne (na przykład farmakologiczne zmniejszenie poziomu prolaktyny) oraz chirurgiczne (niezbędne między innymi w zespole Ashermana). W tym miejscu warto jeszcze podkreślić, iż terapia ta wymaga ścisłej współpracy na linii lekarz-pacjentaka i niejednokrotnie jest długotrwała.

Podsumowując, chociaż wtórny brak miesiączki najczęściej kojarzy się nam z ciążą, objawu tego nie należy nigdy lekceważyć. W części przypadków bowiem u jego podłoża może leżeć groźna patologia wymagająca leczenia.

Bibliografia:
Położnictwo i ginekologia autorstwa Grzegorza H. Bręborowicza
Podręcznik ginekologii i położnictwa Johns Hopkins

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.