Zapalenie zatok u dziecka – rozpoznanie i leczenie

Ostre zapalenie zatok i nosa jest jedną z najczęstszych chorób infekcyjnych występujących u dzieci. W skali roku dotyka blisko 15 do 20% maluchów. Schorzenie ma zazwyczaj charakter wirusowy, ustępuje samoistnie po około tygodnia trwania i może być leczone przez rodziców z wykorzystaniem wyłącznie środków dostępnych bez recepty. W jakich sytuacjach objawy sugerujące zapalenie zatok u dziecka wymagają już jednak wizyty u lekarza pediatry i włączenie antybiotykoterapii? Odpowiedzi na to pytanie poszukamy w dalszej części naszego artykułu.

Ostre zapalenie zatok u dziecka o etiologii wirusowej – objawy i leczenie

Ostre zapalenie zatok o etiologii wirusowej ma przebieg bardzo podobny do przeziębienia. Mały pacjent skarży się zazwyczaj na ból gardła, złe samopoczucie, osłabienie, brak apatytu. Może wystąpić gorączka (zazwyczaj nie wyższa niż 38 stopni Celsjusza), uporczywy wyciek wodnistej wydzieliny z nosa. Typowe są także: przykry zapach z ust, upośledzenie snu, czy też suchy kaszel nasilający się szczególnie w godzinach wieczornych oraz nocnych. Infekcji mogą towarzyszyć u części dzieci silne bóle i uczucie rozpierania głowy oraz twarzy. Objawy te nasilają się szczególnie przy pochylaniu się do przodu.

Wirusowe zapalenie zatok ustępuje zazwyczaj samoistnie po kilku dniach trwania. Jego leczenie może być prowadzone przez rodziców w domu. Opiera się głównie na zapewnienie dziecku spokoju, dbaniu o stan jego nawodnienia. Warto wiedzieć, że szczególnie u maluchów gorączkujących – każdy 1 stopień powyżej 37 stopni Celsjusza zwiększa zapotrzebowanie na płyny o około 12%. Wskazane jest stosowanie leków doraźnie zwalczających objawy  – przeciwgorączkowych, czy też łagodzących ból gardła i głowy.

zapalenie zatok u dziecka

Ostre zapalenie zatok o etiologii bakteryjnej – kiedy należy je podejrzewać?

Bakteryjna etiologia jest stwierdzana jedynie u 5 do 13% maluchów (szczególnie w wieku od 3 do 6 lat) prezentujących objawy ostrego zapalenia zatok. Należy ją podejrzewać w następujących sytuacjach:

  • Utrzymywanie się objawów ostrego zapalenie zatok powyżej 10 dni bez tendencji do poprawy. W przebiegu wirusowego zapalenia symptomy infekcje ustępują zwykle po około tygodnia.
  • Ponowne nasilanie się objawów po okresie względnej poprawy w 5 dniu choroby. Dwufazowe przebieg infekcji jest charakterystyczny dla infekcji o etiologii bakteryjnej.
  • Ciężki przebieg choroby – infekcję bakteryjną sugerują wyciek gęstej, ropnej wydzieliny, wysoka gorączka (powyżej 39 stopni Celsjusza) utrzymująca się przez kolejne 3 dni, czy też obrzęk oraz silna bolesność okolicy oczodołu.

Wymienione wyżej sytuacje są bezwzględnymi wskazaniami do pilnej wizyty u lekarza pediatry. W części przypadków wymagają włączenia leczenia za pomocą antybiotyku. Infekcje o przebiegu łagodnym i umiarkowanym można próbować leczyć objawowo – u 45% dzieci po 2 tygodniach dochodzi do samowyleczenia.

Przewlekłe zapalenie zatok u dziecka- objawy, przyczyny oraz leczenie

Przewlekłe zapalenie zatok można stwierdzić u dzieci, u których objawy stanu zapalnego, takie jak zatkanie nosa, wyciek wydzieliny, czy też ból i uczucie rozpierania twarzy i głowy trwają przez okres dłuższy niż 12 tygodni. U większości z nich przyczyną tych problemów jest przerost migdałków podniebiennych (najczęstsza przyczyna w populacji pediatrycznej), przerost migdałka gardłowego. Inne powody to alergia (zazwyczaj całoroczna – na przykład na roztocza kurzu domowego), refluks żołądkowo-jelitowy, czy też różnego rodzaju choroby uszu.

Przewlekłe zapalenie zatok zawsze wymaga konsultacji z lekarzem laryngologiem dziecięcym. Konieczne jest wykonanie stosownych badań (badanie RTG jest zazwyczaj niezalecane). Leczenie natomiast jest uzależnione od przyczyny wywołującej stan zapalny i najczęściej obejmuje jej usunięcie. Na przykład tonsylektomia w przypadku przerostu migdałków podniebiennych lub adenotomia w przypadku przerostu migdałka gardłowego.

Słowem zakończenia, zapalenie zatok ma najczęściej etiologię wirusową i ustępują samoistnie. W części przypadków jego przebieg może być powikłany zakażeniem bakteryjnym lub przejściem w proces przewlekły.

Bibliografia:
Pediatria autorstwa Wandy Kawalec
Interna Szczeklika 2018/19

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Polecane tematy