Wyjątkowy prezent, impreza i ucieczka z domu, czyli czy osiemnastki to rodzaj współczesnego rytuału przejścia?

Inf. prasowa komentarzy: 0

Max Gluckman, wybitny działacz w dziedzinie antropologii, stwierdził w latach 60. XX wieku, że im bardziej złożone społeczeństwa, tym mniej zrytualizowane. Teza wydaje się być prawdziwą, jednak współcześni naukowcy uważają, że o ile tradycyjne obrzędy odchodzą do lamusa, ich miejsce zajmują nowe. W większości przypadków nie mamy nawet świadomości, że rytualizujemy pewne wydarzenia. Przykładem może być, np. osiemnastka.

Huczne obchodzenie osiemnastych urodzin w ostatniej dekadzie stało się niezwykle popularne. Dla wielu osób to wyjątkowy dzień w życiu i symboliczne wkroczenie w dorosłość. Właśnie z tego powodu antropolodzy kultury są przekonani, że imprezy osiemnastkowe to rodzaj współczesnego rytuału przejścia. Potwierdzeniem tej tezy jest pojawienie się w czasie osiemnastek wielu elementów towarzyszących obrzędom przejścia w kulturach, które do tej pory podtrzymują dawne tradycje. W czasie imprezy urodzinowej jubilat otrzymuje, np. osiemnaście klapsów. Podobne zwyczaje dotychczas są kultywowane przez, m.in. Aborygenów czy niektórych Indian. Ponadto zabawie towarzyszy alkohol – chyba wszystkie kultury wykorzystują w czasie rytuałów substancje odurzające, których zadaniem jest przeniesienie ich w inny wymiar.

Rytuał przejścia – co to takiego?

Rytuał przejścia jest obrzędem charakteryzującym się zmianą. Antropolodzy definiują tę zmianę jako odebranie i nadanie jakiejś właściwości osobie poddawanej zabiegowi. Badacza zauważyli, że większość rytuałów przejścia składa się z trzech faz, które różnią się czasem trwania tak, że niektóre mogą być niezauważalne. Pierwszą z nich jest faza włączenia (prelimialna, separacji), która ma na celu odebranie statusu jednostki i wyłączenie jej z dotychczasowej grupy. Ten moment może być wyrażony na różne sposoby, np. rytualny ubiór albo nagość, oddalenie się od społeczności, izolację czy pomalowanie lub okaleczenie ciała albo twarzy. Kolejna faza jest nazywana marginalną (limialna, okres przejściowy) i w czasie jej trwania osoba poddawana rytuałowi jest zawieszona, oddalona, ponieważ straciła poprzednią rolę społeczną. Ostatnim etapem jest faza włączenia (postliminalna, integracji), której celem jest nadanie nowego statusu jednostce.

Rytuały przejścia we współczesnym świecie

Prof. Burszta uważa, że współczesne rytuały przejścia rozdrabniają się i są przez nas rozpisywane na różne sfery życia. Coraz częściej są powiązane z edukacją i karierą zawodową, przez co przestają mieć znaczenie w emocjonalnych aspektach naszej egzystencji. Niemniej jednak wiele osób wciąż kultywuje momenty przejścia, które współcześnie mają też znaczenie chrześcijańskie, np. chrzciny, pierwsza komunia czy ślub. Ponadto obecnie świętujemy wiele drobnych zmian, np. nowa praca, zdanie ważnego egzaminu etc. Ważnym momentem jest również huczne obchodzenie 18. Urodzin, których celem jest zaznaczenie wkroczenia w dorosłość.

Kiedy zaczyna się dorosłość?

Agnieszka Krzemińska i Marta Mazuś w swoim artykule dla portalu Polityka zauważają, że stwierdzenie, w którym momencie tak naprawdę wkraczamy w dorosłość, nie jest łatwe. Wystarczającym wyznacznikiem nie jest bowiem fizyczne dojrzewanie (choć i ono jest sprawą indywidualną). Za ważniejszy aspekt uważa się dojrzałość emocjonalność, która z kolei zależy od wielu czynników. Wśród nich istotną rolę pełną kwestie kulturowe i rodzinne. Dojrzałość w różnych częściach świata może być więc rozumiana inaczej. Jednocześnie autorki zauważają, że dorosłość to pojęcie zależne nie tylko od czynników takich jak miejsce urodzenia, klimat czy geny, ale przede wszystkim to kwestia umowna w określonym kręgu kulturowym. Tym samym ludy plemienne bywają poddawane specjalnym rytuałom, których celem jest sprawdzenie zdolności do dojrzałości wybranej osoby. Wybraniec spełniający oczekiwania członków społeczności jest następnie poddawany rytuałowi przejścia. Warto dodać, że obrzędy mogą dotyczyć osób w różnym wieku (np. Aborygeni i Indianie Prerii przechodzą rytuały przejścia między 12. a 30. Rokiem życia). Europejczycy mają zdecydowanie łatwiej. W większości krajów człowiek staje się dorosły niejako z urzędu w momencie ukończenia 18. roku życia. Wówczas osoba zyskuje dodatkowe prawa obywatelskie i otrzymuje dokumenty pozwalające mu na samodzielne funkcjonowanie w społeczności.

Osiemnastki – sposób na krok w dorosłość?

Współczesne świętowanie 18. urodzin to bez wątpienia rodzaj rytuału przejścia. Wraz z ukończeniem 18. roku życia zyskujemy bowiem dodatkowe prawa. Od tego momentu możemy samodzielnie podejmować decyzje urzędowe, możemy głosować w wyborach czy wziąć ślub. Po skończenia 18. roku życia mamy też możliwość legalnego kupienia alkoholu i papierosów oraz zrobienia tatuażu. Wszystko to sprawia, że formalnie stajemy się dorośli, dlatego tak hucznie i chętnie świętujemy swoje 18. urodziny. Impreza jest zatem swoistym rytuałem przejścia, który ma na celu wkroczenie w dorosłość. W czasie zabawy jubilat niejako żegna się ze swoim dotychczasowym, dzięcięcym życiem i rozpoczyna nowy etap. Świadczyć o tym może chociażby ogólne przyzwolenie na spożywanie alkoholu przez uczestników imprezy. Picie napojów wyskokowych przez nastolatków spotyka się z dezaprobatą ich rodziców i opiekunów. Sytuacja zmienia się po ukończeniu 18. roku życia. Właśnie dlatego świętowaniu towarzyszą różnego rodzaju trunki (odpowiednik dawnych magicznych rytualnych, magicznych mikstur) oraz wyjątkowe prezenty, które mają pomóc w przejściu do innego etapu życia,

Jak wybrać prezent na 18., który pomoże wkroczyć w dorosłość?

Wszystkie kultury, które poddają swoich członków rytuałom przejścia zakładają, że osoby przechodzące obrzęd powinny zostać obdarowane. Prezenty mają za zadanie nagrodzenie człowieka i wyposażenie go na kolejne lata życia. Jak wybrać prezent na 18. urodziny (http://katalogmarzen.pl/pl/k/prezent-na-urodziny), by pomóc młodej osoby odnaleźć się w dorosłym życiu? Dobrym pomysłem jest zafundowanie jubilatowi wyjątkowego prezentu, który pozwoli zapamiętać ten szczególny dzień. Może to być, np. skok ze spadochronem lub lot balonem. Spojrzenie na świat z zupełnie innej perspektywy jest świetnym symbolicznym momentem przejścia. Wybierając prezent na 18., pamiętajmy, by dostosować go do upodobań jubilata czy jubilatki. Trzeba więc wybrać inny prezent na 18. dla dziewczyny i inny prezent na 18. dla chłopaka. Warto też dowiedzieć się, o czym marzy jubilat. Pozwoli to uniknąć osiemnastkowego rozczarowania. Zobacz, jak wybrać idealny prezent na 18. (https://katalogmarzen.pl/pl/k/prezent-na-18).

Rytuały przejścia towarzyszą człowiekowi od zarania dziejów. Każda kultura ma swoje własne sposoby i tradycje dotyczące obrzędów zmiany. Z biegiem lat i rozwoju cywilizacji tradycyjne rytuały przestały istnieć. Zastąpiły je natomiast współczesne metody świętowania istotnych momentów w życiu człowieka. Przykładem mogą być chociażby wesela, obrzędy pogrzebowe, ale także imprezy towarzyszące zmianom pracy czy zdaniu ważnego egzaminu. Nie bez znaczenia jest także huczne obchodzenie 18. urodzin. Świętowanie formalnego wkroczenia w dorosłość to bez wątpienia współczesny rytuał przejścia, dlatego warto zadbać o to, by podarować jubilatowi wyjątkowy prezent.

źródła:

  • https://journals.umcs.pl/kw/article/viewFile/2703/3047
  • https://repozytorium.amu.edu.pl/bitstream/10593/14942/1/jaskulska.współczesne.rytuały.przejścia.pdf
  • https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/swiat/1525747,1,do-czego-sluza-rytualy-przejscia.read
  • https://www.focus.pl/artykul/rytualy-inicjacyjne-w-roznych-kulturach-swiata
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Obrzęd_przejścia

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.