Wiek skorygowany – co oznacza i po co go się go stosuje?

Wcześniak to dziecko, które przyszło na świat pomiędzy 22 a 37 tygodniem trwania ciąży. W naszym kraju takich maluchów rodzi się każdego roku około 24 tysiące. W Polsce notuje się blisko 6% porodów przedwczesnych, ale liczba ta wciąż rośnie. Stawia to bardzo trudne wyzwanie dla wszystkich osób zajmujących się opieką nad tymi najmłodszymi pacjentami. Oczywiście, maluch, który przyszedł na świat przedwcześnie, nie może być traktowany na równi z noworodkiem urodzonym o czasie. Z tego też powodu, w celu łatwiejszego monitorowania rozwoju wcześniaków wprowadzono pojęcie, jakim jest wiek skorygowany. Jakie jest jego zastosowanie i jak można go samodzielnie wyliczyć?

Jak wyliczyć wiek skorygowany malucha?

Fizjologiczna ciąża powinna trwać około 40 tygodni (38 do 42). Z tego też powodu wiek skorygowany malucha odnosi się właśnie do tej wartości. Chcąc wyliczyć wiek skorygowany dziecka, należy zastosować następujący wzór. Wiek skorygowany w tygodniach = wiek metrykalny w tygodniach – (40 – wiek ciążowy w chwili urodzenia w tygodniach).

Dla przykładu dwumiesięczny wcześniak, który urodził się w 35 tygodniu, będzie legitymował się wiekiem metrykalnym wynoszącym 8 tygodni i wiekiem skorygowanym wynoszącym 3 tygodnie. Co warte jeszcze zaznaczenia, korygowanie wieku wcześniaków powinno odbywać się do ukończenia przez nie 2 roku życia (według niektórych ekspertów wiekiem granicznym jest 18 miesięcy).

wiek skorygowany

W jakim celu oblicza się wiek skorygowany wcześniaka?

Wcześniaki, ze względu na zbyt krótki czas spędzony w łonie matki, są gorzej rozwinięte w stosunku do dzieci urodzonych o czasie. Jest to szczególnie mocno zauważalne wśród maluchów, które przyszły na świat przed 28 tygodniem trwania ciąży (skrajne wcześniactwo). Z tego też powodu, niemożliwa jest ocena wcześniaków i dzieci urodzonych o czasie tą samą miarą. W pewnym stopniu problem ten rozwiązuje wiek skorygowany.

Przykładowo, dziecko urodzone o czasie powinno w wieku dwóch miesięcy unosić główkę do konta 45 stopni w leżeniu na brzuchu. Ponadto trzymać włożoną do ręki grzechotkę, czy też wodzić wzrokiem w poziomie. Te same kamienie milowe, w pewnym uproszczeniu, osiągnie także wcześniak urodzony w 35 tygodniu ciąży, ale dopiero w wieku 3 miesięcy (wiek skorygowany 2 miesiące). Tak więc niezastosowanie w tym przypadku wieku skorygowanego pozwoliłoby na rozpoznanie deficytów rozwojowych, co było jednak błędem.

Pomimo posługiwania się wiekiem skorygowanym, eksperci polecają ocenę pewnych parametrów za pomocą osobnych, dedykowanych wcześniakom skal. Dla przykładu ocena przyrostów masy ciała, wzrostu i obwodu główki może być dokonywana z wykorzystaniem siatek centylowych wg siatek Fenton lub WHO. Dostęp do powyższych siatek wg Fenton można uzyskać w pełni za darmo na stronie internetowej www.ucalgary.ca/fenton/2013chart.

Wiek skorygowany a szczepienia

Zaleca się, aby szczepienie dzieci urodzonych przedwcześnie dokonywać zgodnie z ich wiekiem metrykalnym (nie ma tu zastosowania wiek skorygowany). Jest to o tyle ważne, iż przeciwciała odmatczyne są maluchowi przekazywane między 32 a 37 tygodniem trwania ciąży. Z tego też powodu, wcześniaki, które przyszły na świat przed 32 tygodniami są ich praktycznie pozbawione. Co jednak bardzo pocieszające, zaszczepione wykazują podobną odpowiedź immunologiczną, jak dzieci urodzone o czasie.

Jeśli chodzi o schemat szczepień u wcześniaków, to jest on analogiczny do tego u dzieci urodzonych o czasie. Zaleca się jednak, iż u maluchów urodzonych przed 32 tygodniem trwania ciąży pierwsze dawki szczepionek (BCG, WZW typu B, DTaP, IPV, Hib, PCV) powinny być podane jeszcze w trakcie hospitalizacji. Jeśli chodzi o inne obostrzenia, to wcześniaki są szczepione szczepionką błoniczo-tężcowo-krztuścową z bezkomórkowym komponentem krztuśca (dzieci urodzone o czasie mogą dostać szczepionkę w pełni komórkową – DTP). Co więcej, dzieci urodzone przedwcześnie są zakwalifikowane do bezpłatnego programu szczepień przeciwko pneumokokom z wykorzystaniem szczepionki 13-walentnej.

Słowem zakończenia, wcześniaki potrzebują czasu, aby móc dogonić rozwojowo swoich metrykalnych rówieśników. Z tego też względu porównywanie dzieci urodzonych o czasie i tych, które na świat przyszły przedwcześnie nie ma większego sensu. Tym drugim należy pozwolić na spokojne doganianie ich metrykalnych rówieśników.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.