Wiek kostny – czyli jak wysokie urośnie Twoje dziecko

Wiek kostny jest powtarzalną i często wykorzystywaną przez lekarzy metodą oceny wieku biologicznego dziecka oraz prognozowania jego przyszłego wzrostu. Jego pomiar opiera się na ocenie dojrzałości układu kostnego malucha, a lekarze pediatrzy najczęściej sięgają po niego podczas diagnostyki chorób przebiegających z niskim wzrostem. Zatem, jak dokładnie wygląda pomiar wieku kostnego, kiedy zleca się jego ocenę u dziecka oraz co może oznaczać jego przyspieszenie, a co spowolnienie w stosunku do wieku metrykalnego?

Wiek metrykalny, wiek biologiczny oraz wiek wzrostowy

Wiek metrykalny, biologiczny oraz wzrostowy nie zawsze musi się pokrywać. Należy bowiem pamiętać, iż ten pierwszy wynika bezpośrednio z daty urodzenia malucha. Drugi jest pewnym wykładnikiem dojrzałości dziecka w stosunku do normy rozwojowej przygotowanej dla danej populacji. Trzeci zaś wynika ze wzrostu dziecka odniesionego do ogólnie przyjętych dla danej populacji norm.

Tak więc, dla przykładu dziecko metrykalnie 5-letnie może biologicznie oraz wzrostowo odpowiadać 5-latkowi (norma dopuszcza różnice maksymalnie +/- 2 lata), dziecku starszemu (przyspieszenie dojrzewania) lub też o wiele młodszemu (opóźnienie dojrzewania).

Jak wygląda pomiar wieku kostnego?

Pomiar wieku kostnego jest badaniem nieinwazyjnym, bezpiecznym i całkowicie bezbolesnym dla dziecka. Najczęściej polega na wykonaniu zdjęcie rentgenowskiego dłoni oraz nadgarstka kończyny niedominującej (lewej w przypadku dziecka praworęcznego i odwrotnie), a następnie porównaniu tego obrazu ze specjalnymi atlasami (metoda Greulicha-Pyle’a). W przypadku noworodków oraz niemowląt, dopuszczalne jest również wykonanie zdjęcia RTG kolana, aczkolwiek określanie wieku kostnego w tej grupie wiekowej jest rzadkie.

wiek kostny

Wskazania do oceny wieku kostnego u dziecka?

Ocenę wieku kostnego zleca najczęściej lekarz endokrynolog dziecięcy w następujących przypadkach:

  • Różnego rodzaju zaburzenia wzrastania – dziecko jest zbyt wysokie (wzrost powyżej 97 centyla) lub za niskie (wzrost poniżej 3 centyla) w stosunku do swojego wieku (obniżony wiek wzrostowy) lub prognoz wynikających ze wzrostu rodziców (dziecko wysokich rodziców powinno rosnąć szybciej niż dziecko rodziców niskich).
  • Zaburzenia dojrzewania płciowego przedwczesne pojawienie się cech dojrzewania płciowego (przed 8 rokiem życia u dziewczynek i przed 9 rokiem życia u chłopców) lub ich opóźnienie (brak cech dojrzewania po 13 roku życia u dziewczynek i po 14 roku życia u chłopców).

Jak interpretować wyniki oceny wieku kostnego u dziecka?

Niezgodność wieku kostnego w stosunku do wieku metrykalnego nie jest patognomiczna dla żadnej z chorób (nie pozwala na rozpoznanie konkretnej jednostki chorobowej).

Niemniej jednak, opóźnienie wieku kostnego większe niż opóźnienie wieku wzrostowego może wskazywać na wtórny niedobór wzrostu (na przykład na podłożu nieleczonej niedoczynności tarczycy, zmniejszonego wydzielania lub braku hormonu wzrostu, czy też niedostatecznej podaży kalorii, minerałów i witamin). W sytuacji odwrotnej, gdy opóźnienie wieku kostnego jest mniejsze niż opóźnienie wieku wzrostowego, należy u malucha podejrzewać pierwotne niedobory wzrostu (na przykład zespołu Turnera, czy też dysplazji kostnej).

Co więcej, nieprawidłowości wieku kostnego w stosunku do wieku metrykalnego obserwuje się również w zaburzeniach dojrzewania. Tak więc jego przyspieszenie jest charakterystyczne dla przyspieszonego dojrzewania płciowego (jeden z objawów guzów okolicy podwzgórza lub nadnerczy) natomiast jego spowolnienie dla opóźnionego dojrzewania (na przykład w przebiegu zespołu Turnera u dziewczynek oraz Klinefeltera u chłopców).

Jak często powtarzać ocenę wieku kostnego u dziecka?

Jak wspominaliśmy wcześniej, ocena wieku kostnego u dziecka jest badaniem bezpiecznym, ale nie należy zapominać, że wiąże się ono z narażaniem malucha na dawkę promieniowania RTG. Co za tym idzie, zaleca się, aby ocenę tą wykonywać w odstępach minimum rocznych (jest to w pełni wystarczalne dla lekarzy).

Podsumowując, ocena wieku kostnego jest nieinwazyjnym i stosunkowo łatwo dostępnym badaniem pomocnym w diagnostyce wielu zaburzeń wzrastania oraz zaburzeń dojrzewania płciowego u dzieci. Jego wykonanie pozwala niejednokrotnie na szybsze postawienie odpowiedniego rozpoznania, a tym samym wdrożenie leczenia zapewniającego dziecku prawidłowy lub zbliżony do prawidłowego wzrost w przyszłości.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.