Wady zgryzu u dzieci – mogę dotyczyć nawet 40% dzieci

Mówi się, że uśmiech jest naszą najlepszą wizytówką. Aby móc cieszyć się pięknym uśmiechem należy zadbać o zdrowe i ładne uzębienie. Najlepiej robić to już od jak najwcześniejszego etapu rozwoju, szczególnie u dzieci. Zwykle niezbyt chętnie dzieci dbają o swoje zęby, dlatego jako rodzice musimy tego dokładnie przypilnować. I chodzi tu nie tylko o dokładne szczotkowanie i utrzymywanie higieny jamy ustnej, ale również o kontrolę prawidłowego wyrastania i ustawienia zębów oraz szczęki. W badaniach przeprowadzonych w populacji pediatrycznej w wieku 7-18 dowiodło, że wady zgryzu u dzieci występują w przybliżeniu u 40-80% badanych, dlatego ten właśnie temat spróbujemy dziś przybliżyć naszym czytelnikom.

Czym są wady zgryzu u dzieci?

Wady zgryzu określa się jako zaburzenie budowy i czynności narządów jamy ustnej. Związane są z nieprawidłowym układem zębów i/lub łuków zębowych, powodując utrudnienie wykonywania takich czynności jak np. oddychanie, żucie, połykanie czy prawidłowa mowa. Oprócz problemów związanych z nieprawidłowościami budowy i funkcji zębów mogą prowadzić także do powstania zaburzeń psychicznych wskutek zaburzeń w wyglądzie twarzoczaszki. Są one następstwem zadziałania  czynników, które zaburzają właściwe kształtowanie narządów jamy ustnej bądź w trakcie życia płodowego (wady wrodzone) lub też po urodzeniu (wady nabyte). Na wystąpienie wrodzonych wad zgryzu mają wpływ czynniki genetyczne oraz niektóre substancje mogące przenikać przez łożysko pochodzące np. z leków, które nie powinny być stosowane w trakcie ciąży. Wady nabyte natomiast mogą być związane m.in. ze zbyt długim występowaniem nawyku ssania, niechęcią do spożywania pokarmów stałych czy urazami.

Jakie objawy dają wady zgryzu?

Oprócz zmian w ustawieniu zębów dochodzi do zmiany ich wyglądu na skutek pogłębiania się wady. Zęby są najczęściej nierówne, różnej wielkości, mają wtedy tendencję do ścierania się, kruszenia czy pękania. Następuje również wzrost narażenia na próchnicę, stanów zapalnych oraz występowania nadwrażliwości. Dodatkowo mogą dołączać się związane z wadą bóle głowy i obręczy barkowej szczególnie promieniujące do żuchwy czy szczęki.

Rodzaje wad zgryzu u dzieci

Najbardziej popularny spośród podziałów wad zgryzu obejmuje:

• Zgryz otwarty – jest wadą utrudniająca w dużym stopniu żucie i gryzienie pokarmów. Przy zagryzaniu między dolnymi a górnymi zębami obecna jest tzw. szpara niedogryzowa.
• Tyłozgryz – jest najczęstszą wadą zgryzu. Polega na cofnięciu żuchwy, w związku z czym dolny łuk zębowy jest cofnięty względem zachodzącego na niego górnego łuku, co powoduje, że przednie zęby obu łuków nie stykają się ze sobą.
• Przodozgryz – jest sytuacją, gdy dolny łuk zębowy jest wysunięty do przodu tak bardzo, że podczas zgryzu to on zachodzi na łuk górny, a nie odwrotnie. Powoduje wydłużenie twarzy i nierzadko występowanie tzw. podniebienia gotyckiego.
• Zgryz głęboki – to głębokie zachodzenie siekaczy górnych na dolne.
• Zgryz krzyżowy – widoczny jako niewłaściwe zachodzenie na siebie górnej i dolnej szczęki.
• Zęby odseparowane – pomiędzy pojedynczymi zębami widoczne są widoczne gołym okiem szpary.
• Stłoczenia – to wada, w której zęby są zbyt duże względem mieszczących je zębodołów, skutkiem czego jest obrócenie i ułożenie ich pod nieprawidłowym kątem.

Leczenie wad zgryzu u dzieci

Pomimo że nie wszystkie wady zgryzu są bardzo zaawansowane, to w każdym przypadku ich występowania zalecana jest konsultacja stomatologiczna, gdyż oprócz defektów w wyglądzie, mogą one powodować poważne nieprawidłowości czynnościowe dotyczące jamy ustnej i twarzoczaszki. Często dzieje się tak, że to dentysta np. podczas rutynowej kontroli, jako pierwszy informuje o istnieniu wady i zaleca konsultację. Gdy natomiast objawy są bardzo nasilone lub też towarzyszy im ból lub szybko postępujące zmiany – konieczna jest jak najszybsza wizyta u specjalisty.

Techniką terapeutyczną przydatną w leczeniu wad zgryzu jest m.in. mioterapia, czyli gimnastyka mięśni mimicznych i żwaczy. Bardzo często wadę koryguje się też za pomocą odpowiednich aparatów ortodontycznych, a czasem konieczna bywa też interwencja chirurga twarzowo-szczękowego. Wybór metody terapeutycznej zależy jednak w głównej mierze od rodzaju oraz zaawansowania wady i musi być dokładnie przemyślany.

Pamiętajmy, że zawsze warto zdecydować się na konsultację i leczenie, gdyż szybka diagnostyka i wdrożenie odpowiednich metod terapeutycznych w wielu przypadkach umożliwia całkowitą lub znaczną poprawę wyglądu i funkcji zgryzu.
 
Wady zgryzu należą do jednej z częstszych przypadłości, na którą cierpią młodzi pacjenci. Ich szybkie wykrycie, dokładna diagnostyka i odpowiednie leczenie jest jednak kluczowe nie tylko dla dobrego samopoczucia i wyglądu dziecka, ale również jego zdrowia. Nieleczone wady zgryzu mogą bowiem prowadzić do zaburzeń mowy, żucia i przeżuwania, próchnicy, dysfunkcji stawów skroniowo-żuchwowych, a nawet do deformacji twarzy. Warto dbać o zęby i nie bagatelizować chorób czy nieprawidłowości, gdyż pamiętajmy, że zdrowe zęby są podstawą naszej wizytówki – pięknego uśmiechu.