Urazy głowy u dzieci – kiedy natychmiast do lekarza?

Urazy głowy są jednymi z częstszych przyczyn zgłaszania się rodziców z dziećmi do szpitala, a także hospitalizacji najmłodszych dzieci. W Polsce jest to ponad 40 000 przypadków rocznie. Z tego wynika, że najprawdopodobniej każdy z rodziców prędzej czy później będzie musiał zmierzyć się z trudną sytuacją, jaką jest wystąpienie urazu głowy u swojej pociechy. Dlatego też przygotowaliśmy dla naszych Czytelników, krótki poradnik, który pomoże nieco oswoić się z tym tematem. Podpowie, jak zachować się w takiej sytuacji oraz jakie objawy powinny szczególnie zaniepokoić rodzica i kiedy należy wezwać pomoc. Urazy głowy u dzieci od A do Z.

Czym są urazy głowy u dzieci?

Urazy głowy powstają najczęściej wskutek zadziałania siły mechanicznej na struktury znajdujące się w obrębie obszaru anatomicznego głowy. Z reguły urazy dzieli się na lekkie, średnio ciężkie i ciężkie w zależności od występowania zaburzeń świadomości, czasu ich trwania oraz późniejszych zaburzeń.

Bez względu na to, jak ciężki jest uraz głowy u dziecka, nigdy nie można go lekceważyć, ponieważ stan po urazie może zmieniać się bardzo szybko i być niebezpieczny dla zdrowia lub życia malucha. Oprócz bezpośrednich następstw urazu dużym problemem są także zespoły pourazowe, których skutki mogą być długotrwałe i bardzo uciążliwe.

urazy głowy u dzieci

Postępowanie w urazach głowy u dzieci

Choć nie zawsze uraz głowy u dzieci jest na tyle poważny, że powinien być oceniony przez specjalistę w szpitalu, każdy rodzic powinien wiedzieć, kiedy bezwzględnie należy wezwać pomoc.

Rodzicu, wezwij pogotowie ratunkowe, jeśli:

  • Dziecko straciło przytomność, jest osłabione, leży, nie może wstać.
  • U dziecka po urazie wystąpiły drgawki, zaburzenia mowy lub widzenia (np. podwójne widzenie lub ubytek pola widzenia) i uporczywe wymioty.
  • Dziecko po urazie ma problemy z rozumieniem i wypowiadaniem słów. Występuje niezrozumiała, niewyraźna mowa, bezładne wypowiedzi. Ma problemy z czytaniem i pisaniem oraz wykonywaniem precyzyjnych ruchów.
  • U dziecka występują zaburzenia chodu i równowagi
  • Uraz nastąpił wskutek zadziałania dużej siły. Na przykład był to upadek z wysokości powyżej 1 metra lub 5 i więcej schodów, potrącenie, wypadek samochodowy lub komunikacyjny.
  • Zauważysz wyciek przejrzystego płynu z uszu lub nosa, zasinienie lub krwiak w okolicy zausznej (jednostronny lub obustronny. Wystąpi krwiak wokół oczu (tzw. krwiak okularowy) bez zauważalnego stłuczenia tkanek miękkich w okolicy oczu, krwawienie z uszu (jednego lub obu na raz), obecność dużych krwiaków czaszki oraz dużych głębokich ran skóry i kości czaszki.

W powyższych przypadkach należy natychmiastowo wezwać pomoc medyczną.

Późniejsze skutki urazu

W niektórych przypadkach niepokojące objawy mogą pojawić się dopiero po jakimś czasie od wypadku:

  • Zaburzenia pamięci obejmujące okoliczności zdarzenia albo je poprzedzające, a także inne zaburzenia pamięci.Na przykład niemożność przypomnienia sobie prostych słów po 5 minutach od ich usłyszenia, wielokrotne zadawanie tych samych pytań, trudności z nazywaniem przedmiotów.
  • Silne bóle głowy, szczególnie nieustępujące i nasilające się oraz połączone z nudnościami i zawrotami głowy.
  • Wymioty występujące dopiero po kilku godzinach po urazie.
  • Nagła utrata przytomności lub zaburzenia świadomości występujące kilka godzin po wypadku
  • Nadmierne pobudzenie
  • Kłopoty z koncentracją, zaburzenia widzenia i ostrości wzroku.

W przypadku wystąpienia takich objawów dziecko powinno zostać jak najszybciej zostać zbadane przez specjalistę w szpitalu.
Bezzwłocznej konsultacji lekarskiej po urazach głowy wymagają także dzieci z zaburzeniami krzepnięcia i w trakcie przyjmowania leków przeciwkrzepliwych – w ich przypadku uraz głowy może spowodować groźny w skutkach krwotok śródczaszkowy.

Postępowanie medyczne w urazach głowy u dzieci

Jeżeli u dziecka występują wyżej wymienione objawy,  oznacza to, że konieczna jest lekarska ocena rozległości urazu głowy oraz stanu poszkodowanego malucha.

W takich przypadkach najpierw ocenia się ogólny stan dziecka oraz jego wygląd zewnętrzny. Uwagę zwraca zachowanie dziecka, widoczne rany oraz przyjmowana pozycja. Następnie ocenia się jego funkcje życiowe (pomiar tętna, ciśnienia, częstości oddechów), oraz odruchy źreniczne. To ostatnie ma na celu wychwycenie objawów narastającego ciśnienia śródczaszkowego spowodowanego np. krwawieniem śródczaszkowym.

W części przypadków lekarz może zlecić dodatkowe badania np. TK głowy lub USG przezciemiączkowe (jeśli ciemiączka jeszcze nie uległy zarośnięciu), a także badania krwi.

W zależności od stanu dziecka konieczna może być obserwacja w szpitalu lub hospitalizacja w poszukiwaniu przyczyn objawów towarzyszących urazowi np. drgawek czy zaburzeń wzroku i mowy.
Urazy głowy u dzieci zdarzają się bardzo często, ale na szczęście w znaczącej większości przypadków okazują się być niegroźne. Mimo to należy pamiętać, w jakich sytuacjach po urazie należy wezwać pomoc oraz kiedy warto skonsultować się z lekarzem. Nawet jeśli uraz głowy nie był groźny, warto bacznie obserwować zachowanie i stan dziecka. Aby w razie wystąpienia niepokojących objawów móc w porę odpowiednio zareagować.

Na podstawie: Hilger T., Bagłaj M., Zagierski J. i wsp.: Lekki uraz głowy u dzieci propozycja algorytmu postępowania klinicznego. Medycyna Wieku Rozwojowego, 2010; 1: 28-36

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Nina, studentka ostatniego roku kierunku lekarskiego, szczególnie zainteresowana tematyką onkologii, badań obrazowych oraz radiologii pediatrycznej. Pisaniem artykułów o tematyce medycznej zajmuję się, aby poszerzać wiedzę i świadomość pacjentów dotyczącą chorób, z którymi mogą się kiedyś zmierzyć lub też właśnie z nimi walczą, ponieważ wierzę, że największe efekty przynosi terapia oparta na partnerstwie. Wyedukowany pacjent lepiej potrafi dbać o swoje zdrowie oraz często dzięki odpowiedniej wiedzy zgłasza się do lekarza już na wczesnym etapie choroby.Wtedy też lepiej rozumie on samą istotę choroby, a dzięki wzajemnej współpracy lekarz i pacjent wspólnie mogą opracować najlepszy plan działania, gdyż właśnie taka relacja przynosi zwykle najlepsze efekty.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.