Uczulenie na pyłki – jak rozpoznać i jak sobie radzić?

Pyłki traw, chwastów i drzew są w naszym kraju najczęstszą przyczyną występowania sezonowego alergicznego nieżytu nosa. Tak zwanego kataru siennego. Szacuje się, iż problem ten dotyczy blisko 10-25% ludzi na całym świecie. Jeśli chodzi o populację pediatryczną, to według danych polskich katar sienny występuje u 11% maluchów w wieku 6-7 lat oraz 14% dzieci w wieku 13-14 lat. Zatem, jak objawia się uczulenie na pyłki i jak można je leczyć?

Uczulenie na pyłki – definicja

Uczulenie na pyłki jest klasyczną reakcją alergiczną. Jej istotą jest nadmierna, nieadekwatna do zagrożenia reakcja układu odpornościowego na całkowicie niegroźne, tolerowane przez osoby zdrowe alergeny wiatropochodne. Skutkiem owej nadwrażliwości są najczęściej sezonowy alergiczny nieżyt nosa, czy też sezonowe alergiczne zapalenie spojówek. W skrajnych przypadkach uczulenie na pyłki może skutkować tak zwaną atopową astmą pyłkową.

uczulenie na pyłki

W naszym kraju okres pylenia roślin rozpoczyna się już lutym i marcu, a kończy na przełomie września i października. Okres jesienno-zimowy jest dla alergików zazwyczaj czasem wytchnienia, o ile nie cierpią oni na alergie całoroczne. Z dokładnym kalendarzem pylenia konkretnych roślin można się zapoznać na przykład na stronie Polskiego Towarzystwa Alergologicznego (PTA).

Uczulenie na pyłki – objawy

Objawy uczulenia na pyłki mogą być osobniczo zmienne i zależą w dużej mierze od stężenia uczulających alergenów w powietrzu. Spośród nich można wymienić:

  • symptomy alergicznego nieżytu nosa – wyciek treści wodnistej z nosa, wielokrotne kichanie, świąd i silne zaczerwienienie okolicy nosa, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, czy też uczucie zatkania nosa. U dzieci w wieku przedszkolnym brak możliwości wydmuchania nosa może być jedynym objawem sugerującym alergię,
  • objawy alergicznego zapalenia spojówek – łzawienie oczu, ich zaczerwienie oraz pieczenie,
  • objawy ogólnoustrojowe – mniej oczywistymi symptomami uczulenia na pyłki są nawracające bóle głowy, trudności w koncentracji, bezsenność lub częste wybudzenia nocne oraz nieznacznie podwyższona temperatura ciała,
  • symptomy atopowej astmy pyłkowej duszność, kaszel o charakterze napadowym, świszczący oddech, czy też uczucie ucisku w klatce piersiowej. Co warte zaznaczenia, symptomy takie występują rzadko i dotyczą raczej chorych predysponowanych, narażonych na wysokie stężenie alergenów.

Uczulenie na pyłki – rozpoznanie i leczenie

Rozpoznanie uczulenia na pyłki opiera się najczęściej na charakterystycznym wywiadzie chorobowym. Znamienna jest korelacja czasowa pomiędzy narażeniem na konkretne alergeny a wystąpieniem u pacjenta objawów alergii. Pewne potwierdzenie diagnozy dają dodatnie wyniki punktowych testów skórnych oraz podwyższone stężenie swoistych przeciwciał IgE. Co warte zaznaczenia, ujemny wynik testów nie jest równoznaczny z wykluczeniem alergii.

Leczenie uczulenia na pyłki można podzielić na objawowe oraz przyczynowe. Ta pierwsza forma terapii obejmuje unikanie narażenia oraz doustne, donosowe i/lub dospojówkowe podawanie leków o działaniu przeciwalergicznym i przeciwzapalnym. Duże znaczenie mają również preparaty obkurczające błonę śluzową nosa, a tym samym niwelujące wyciek treści wodnistej. Ich dużą wadą jest jednak stosunkowo krótki, bezpieczny czas stosowania (do 5 dni).

Jeśli chodzi o leczenie przyczynowe, to pacjenci mogą skorzystać z tak zwanej immunoterapii alergenowej (potocznie zwanej odczulaniem). Terapia polega na podawaniu pacjentowi rosnących dawek alergenów. Ma to za zadanie wywołanie zjawiska tolerancji i tym samym ustąpienie objawów. Co warte zaznaczenia, immunoterapia pozwala wielu pacjentom na całkowite odstawienie leków oraz zmniejsza ryzyko rozwoju astmy i innych alergii wziewnych.

Słowem zakończenia, objawy uczulenia na pyłki są bardzo uciążliwe i obniżają znacznie komfort życia chorego. Nieleczone mogą skutkować wieloma problemami natury fizycznej, jak i emocjonalnej.

Bibliografia:
Interna Szczeklika 2018/19
Alergiczny nieżyt nosa – dr med. Monika Świerczyńska-Krępa
Alergia na pyłek traw – Dr med. Piotr Rapiejko
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.