Trądzik młodzieńczy dotyczy 95% osób

U większości nastolatków obserwuje się mniej lub bardziej nasilone zmiany trądzikowe. Szacuje się, iż problem ten dotyczy nawet 95% populacji w wieku od 11 do 30 lat. Czyni to z trądziku młodzieńczego (pospolitego) jedną z najczęściej występujących chorób dermatologicznych. Zatem, czym jest trądzik młodzieńczy? W jaki sposób się objawia oraz jakie są przyczyny jego powstawania?

Czym jest trądzik młodzieńczy i jakie są jego przyczyny?

Zmiany trądzikowe powstają w wyniku przewlekłego procesu zapalnego mieszków łojowo-włosowych. Ich powstawaniu sprzyja wzmożona produkcja hormonów androgenowych naturalna dla okresu dojrzewania.

W patogenezie trądziku pospolitego rolę odgrywa kilka zjawisk. Spośród nich najważniejsza wydaje się nadprodukcja łoju skórnego (sebum) i zmiany w jego składzie. Co warte jednak zaznaczenia, zmiany trądzikowe mogą również występować u osób, u których nie stwierdza się cery tłustej. Mitem jest również, iż nadprodukcja sebum wynika zawsze z zaburzeń hormonalnych. W większości przypadków zwiększone wytwarzanie łoju jest konsekwencją prawidłowych procesów dojrzewania.

Spośród innych zjawisk biorących udział w powstawaniu zmian trądzikowych można wymienić:

  • namnażanie występujących na skórze bakterii Propionibacterium acnes – trądzik pospolity nie jest jednak chorobą zakaźną. Powyższe bakterie występują również u osób całkowicie zdrowych,
  • nieprawidłowe rogowacenie przewodów wyprowadzających łój ze skóry – prowadzi to do ich zatykania i rozwoju miejscowego stanu zapalnego,
  • odczyn zapalny.

trądzik młodzieńczy

Trądzik młodzieńczy – objawy

Trądzik pospolity może się objawiać kilkoma rodzajami zmian skórnych. Można je podzielić na tak zwane wykwity niezapalne oraz zapalne. Do tej pierwszej grupy zaliczamy:

  • mikrozaskórniki – widoczne wyłącznie pod mikroskopem,
  • zaskórniki zamknięte – widoczne gołym okiem grudki o kolorze zbliżonym do skóry i średnicy około 1 milimetra. Ich powstawanie jest związane z rogowaceniem przewodów wyprowadzających łój,
  • zaskórniki otwarte – widoczne gołym okiem grudki o ciemnym kolorze, z których wydobywają się masy łojowo-rogowe. Ich powstawanie jest związane z zastojem łoju i działaniem bakterii. Zaskórniki otwarte mogą się przekształcać w wykwity zapalne takie jak krostki oraz torbiele ropne.

Jeśli chodzi o charakterystyczne dla trądziku pospolitego wykwity zapalne, to są to głównie grudki oraz krostki wypełnione żółtawą wydzieliną. U części pacjentów występują również torbiele ropne oraz guzki. Te ostatnie mogą mieć średnicę nawet do kilku centymetrów i łączyć się ze sobą za pomocą kanałów podskórnych.

Ostatnią grupą zmian skórnych występujących w trądziku pospolitym są zmiany potrądzikowe. Można do nich zaliczyć blizny wypukłe (keloidy), wklęsłe blizny zanikowe oraz pozapalne przebarwienia ogniskowe.

Lokalizacja zmian trądzikowych jest uwarunkowana występowaniem mieszków łojowo-włosowych. Stąd też wykwity najczęściej pojawiają się na skórze twarzy (99%). Częstą lokalizacją są również plecy (60%) oraz klatka piersiowa (15%). Co warte zaznaczenia, zmiany trądzikowe mogą być ograniczone do jednej okolicy lub mieć charakter rozsiany.

Trądzik młodzieńczy – leczenie

W Polsce są dostępne aktualnie wszystkie leki zalecane w leczeniu zmian trądzikowych. Pozwala to na prowadzenie skutecznej terapii i zapobieganie tworzeniu się zmian bliznowatych. Tak więc trądzik młodzieńczy leczy się następującymi grupami leków stosowanych miejscowo:

  • antybiotyki – głównie erytromycyna, klindamycyna. Leki te są bardzo dobrze tolerowane i silnie działają na bakterie biorące udział w powstawaniu zmian trądzikowych,
  • retinoidy (pochodne witaminy A) – tretynoina, izotretynoina, adapalen, tazaroten. Wykazują silne działanie przeciwzaskórnikowe oraz przeciwzapalne. Stosuje się je w umiarkowanych i ciężkich postaciach trądziku. Co warte jeszcze zaznaczenia, retinoidy mogą podrażniać skórę i uwrażliwiać ją na działanie promieni słonecznych (stosuje się je na noc),
  • nadtlenek benzoilu – dostępny bez recepty. Wykazuje działanie przeciwbakteryjne i przeciwzaskórnikowe. Podobnie jak retinoidy może prowadzić do podrażnień skóry. Nadtlenek jest stosowany w umiarkowanych i ciężkich postaciach trądziku,
  • kwas azelainowy – dostępny bez recepty. Działa na wszystkie zjawiska biorące udział w powstawaniu zmian trądzikowych. Ze względu na dosyć słabe działanie kwas azelainowy jest łączony z innymi preparatami,
  • kwas salicylowy, kwas glikolowy – dostępne bez recepty. Mają głównie słabe działanie przeciwzaskórnikowe i przeciwzapalne. Stosuje się najczęściej, jako leki wspomagające.

W ciężkich postaciach trądziku stosuje się również leczenie ogólne. Podstawę terapii stanowią doustne antybiotyki (tetracykliny) oraz preparaty izotretynoiny.

Słowem zakończenia, trądzik jest przewlekłą chorobą, która należy zawsze leczyć. Zaniechanie terapii może prowadzić do powstawania nieodwracalnych blizn szpecących twarz przez całe życie.

Bibliografia:
Trądzik młodzieńczy – prof. Hanna Wolska
Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową – Stefania Jabłońska, Sławomir Majewski

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.