Smog i jego wpływ na zdrowie i rozwój dzieci

Smog to mieszanina mgły oraz różnego rodzaju zawieszonych w niej zanieczyszczeń. Zjawisko to stanowi problem ogólnoświatowy, ale Polska należy do czołówki krajów, w których powietrze jest najgorszej jakości. Dowodzą tego badania WHO. Wynika z nich, że 36 z 50 europejskich miast o największym stężeniu pyłów PM2,5 leży właśnie w naszym kraju. Zatem, dlaczego smog jest aż tak dużym problemem? Jaki jest jego wpływ na zdrowie i rozwój dzieci?

Smog w Polsce – charakterystyka

W naszym kraju dominującym problemem są zawieszone w powietrzu pyły drobnocząsteczkowe (PM2,5 oraz PM10). Ich głównym źródłem w miastach jest transport. Jeśli chodzi z kolei o przedmieścia, to wciąż w głównej mierze za smog odpowiadają gospodarstwa domowe, w których pali się w piecach.

Pyły drobnocząsteczkowe są niewidoczne gołym okiem i dostają się do płuc z każdym wdechem. Te większe (PM10) mają tendencje do osadzania się w drogach oddechowych i indukowania przewlekłego stanu zapalnego. Jeśli chodzi o zanieczyszczenia drobniejsze (PM2,5), to te z kolei mogą przenikać przez barierę pęcherzykową, a tym samym oddziaływać na cały organizm.

smog

Smog – jak wpływa na ciężarne i ich nienarodzone jeszcze dzieci?

Smog jest niebezpieczny dla wszystkich, niezależnie od ich wieku. Szczególnie narażone na jego negatywny wpływ są jednak dzieci jeszcze nienarodzone. Jak pokazują badania prowadzone przez Columbia University oraz Uniwersytet Jagielloński, u dzieci narażonych na smog w okresie płodowym można zaobserwować po urodzeniu:

  • Zmniejszoną masę urodzeniową i obwód główki – podobna obserwacja dotyczy dzieci narażonych na dym tytoniowy.
  • Niższą inteligencję mierzoną w wieku 5 lat – gorsze wyniki w nauce są notowane u 9% dzieci narożnych.
  • Różnego rodzaju problemy z zachowaniem w wieku 6-7 lat.
  • Objawy ADHD (zespołu nadpobudliwości psychoruchowej), lęków, czy też depresji.
  • Większe ryzyko infekcji górnych i dolnych dróg oddechowych we wczesnym dzieciństwie.
  • Większe ryzyko astmy oskrzelowej oraz alergii – u dzieci narażonych na smog w okresie płodowym i wczesnodziecięcym ryzyko astmy wzrasta 4-krotnie, a ryzyko alergii 2-krotnie.
  • Widoczne w badaniu rezonansu zmiany w mózgu.

Co więcej, kobiety ciężarne oddychające złej jakości powietrzem częściej ronią ciąże (16-procentowy wzrost ryzyka) i walczą z infekcjami górnych dróg oddechowych.

Smog – jak wpływa na zdrowie oraz rozwój dzieci?

Negatywny wpływ smogu na dzieci rozpoczyna się jeszcze w okresie ich życia płodowego. Dalsza ekspozycja na zanieczyszczenia zwiększa znacznie prawdopodobieństwo wystąpienia wymienionych zjawisk. Co więcej, jak pokazują badania prowadzone przez WUW, Politechnikę Warszawską i firmę ARC maluchy narażone na wdychanie pyłów borykają się częściej z:

  • Infekcjami górnych dróg oddechowych – w porównaniu do populacji nienarażonej u 16% dzieci więcej występował kaszel, u 8,5% więcej katar, a u 11% więcej uporczywe kichanie.
  • Napadami astmy oskrzelowej – smog jest jednym z najważniejszych czynników odpowiedzialnych za zaostrzenia choroby (istotne są również infekcje wirusowe). Niektóre badania donoszą, iż 15% wszystkich epizodów objawów astmy można przypisać zanieczyszczeniom powietrza.
  • Nowotworami w przyszłości – pyły tworzące smog zostały uznane przez WHO za karcynogeny.

Nie sposób nie wspomnieć również o długofalowych skutkach narażenia dzieci na smog. Dane organizacji Health and Environment Alliance mówią, iż w naszym kraju notuje się każdego roku około 3500 zgonów spowodowanych zanieczyszczeniem powietrza. Co więcej, smog odpowiada również rok rocznie za około 800 tysięcy pracowniczych absencji.

Smog – jak chronić siebie oraz swoje dziecko?

Jedną z kluczowych spraw jest unikanie narażenia na smog. Przed każdym spacerem kluczowe jest sprawdzenie aktualnego stężenia pyłów zawieszonych. Można to uczynić z wykorzystaniem różnych aplikacji lub na stronach Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska. Wartości znacznie zawyżone powinny być sygnałem do odstąpienia od spaceru i wychodzenia poza dom.

Spośród innych skutecznych metod niwelowania wpływu smogu można wymienić naukę oddychania przez nos, różnego rodzaju oczyszczacze powietrza oraz maski (dla dzieci starszych). Korzystne może okazać się także częste wyjeżdżanie w regiony o lepszej jakości powietrza, unikanie otwierania okien w godzinach szczytu, czy też unikanie zabierania dziecka w ruchliwe części miasta. Jeśli chodzi o niwelowanie skutków narażenia, to bardzo ważna jest dieta bogata w witaminy A, C, E oraz selen (substancje te pomagają walczyć organizmowi z wolnymi rodnikami).

Słowem zakończenia, smog jest jednym z najpoważniejszych problemów XX i XXI-wieku. Walka z nim jest zadaniem niezmiernie trudnym, ale jej niepodjęcie grozi zdrowotną katastrofą na przestrzeni najbliższych kilkunastu-kilkudziesięciu lat.

Bibliografia:
Uwaga dzieci, idzie smog! 10 rad jak chronić dziecko przed zanieczyszczonym powietrzem – Dr n. med. Wojciech Feleszko.
Badanie prowadzone od 19 listopada 2018 do 3 marca 2019 r., przez UW, PW, BIP PW. Badani Oddziaływanie smogu na zdrowie dzieci.
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.