Skrzywiona przegroda nosowa u dzieci

Skrzywienie przegrody nosa (SNP) jest częstą przypadłością zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych (statystki amerykańskie mówią, iż różnego stopnia skrzywienie przegrody nosa występuje nawet u 78% dorosłych oraz 22% dzieci urodzonych drogą naturalną i 4% dzieci urodzonych drogą cięcia cesarskiego). Zabieg chirurgicznej korekcji tej wady jest drugim co do częstości wykonywania zabiegiem laryngologicznym (zaraz po zabiegu usunięcia migdałków). Zatem, skąd się bierze skrzywienie przegrody nosa, jak się objawia i jakie są wskazanie do jego leczenia w populacji pediatrycznej?

Skrzywienie przegrody nosa – przyczyny

Skrzywienie przegrody nosa może mieć charakter wrodzony (wynik nieprawidłowego ułożenia płodu w macicy lub urazu okołoporodowego) lub też być następstwem późniejszego urazu (najczęstsza przyczyna SNP u dzieci starszych i dorosłych). Co więcej, w części przypadków udział w powstawaniu tej nieprawidłowości ma tło genetyczne (predyspozycja do nierównomiernego rozwoju w czasie wzrostu części chrzęstnych nosa oraz twarzoczaszki) lub współwystępujące wady rozwojowe (na przykład rozszczepienie podniebienia).

Skrzywiona przegroda nosowa u dzieci

Skrzywienie przegrody nosa u noworodka i niemowlaka do 6 tygodnia życia

Skrzywienie przegrody nosa, a co za tym idzie częściowa lub całkowita niedrożność nosa, jest dla maluchów do 6 tygodnia życia stanem szczególnie niebezpiecznym. Wynika to faktu, iż noworodki oraz niemowlaki w tym w okresie umieją oddychać wyłącznie przez nos i reagują na upośledzenie jego drożności sapką (rodzaj ciężkiego oddechu u noworodków oraz niemowląt), chrapaniem, surowiczo-ropnym katarem, trudnością w karmieniu, zachłystywaniem się, a nawet dusznością wdechową oraz sinicą.

SNP w tej grupie wiekowej ma zazwyczaj charakter wrodzony i najczęściej wynika z urazu okołoporodowego (częściej występuje u dzieci kobiet rodzących po raz pierwszy oraz w momencie przedłużającej się drugiej fazy porodu). Na szczęście, w większości przypadków ulega procesowi samoistnego nastawienia i tylko w nielicznych przypadkach wymaga interwencji chirurgicznej (w momencie, gdy występują groźne dla życia zaburzenia oddychania).

Skrzywienie nosa – objawy

W zależności od rodzaju i stopnia skrzywienia przegrody nosa wada ta może dawać różnie nasilone objawy.  Spośród nich, w populacji pediatrycznej, najczęściej występują:

  • Zaburzenia drożności nosa – opisywane są jako uczucie zatkania nosa lub obecności w nim ciała obcego.
  • Nawracające infekcje górnych dróg oddechowych – zwłaszcza nawracające infekcje zatok obocznych nosa oraz gardła.
  • Nawracające infekcje ucha środkowego oraz uczucie zatkania ucha – są skutkiem upośledzenia drożność trąbki Eustachiusza łączącej jamę bębenkową z górną częścią gardła.
  • Chrapanie – wynik niemożności oddychania przez nos.
  • Nawracające krwawienia z nosa – wtórne do uszkodzeń błony śluzowej nosa mogących pojawiać się przy długotrwałej niedrożności.
  • Bóle głowy oraz pogorszenie odczuwania zapachów – bóle głowy mogą być objawem przewlekłego zapalenia zatok, a pogorszenie odczuwania zapachu, podobnie jak nawracające krwawienia, jest wtórne do uszkodzenia błony śluzowej nosa.

Wskazania do operacji korekcji przegrody nosa

Operacyjna korekcja przegrody nosa (septoplastyka) jest jedyną skuteczną metodą leczenia SNP. Zabieg zazwyczaj wykonuje się u dzieci, które ukończyły 6 rok życia (wymagana jest pooperacyjna współpraca chorego), a wśród wskazań do jego przeprowadzenia można wymienić:

  • Istotne upośledzenie drożności nosa upośledzające normalne funkcjonowanie dziecka.
  • Nawracające infekcje górnych dróg oddechowych oraz ucha środkowego niepoddające się leczeniu zachowawczemu.
  • SNP współwystępujące z innymi wadami wrodzonymi (na przykład z rozszczepieniem podniebienia).
  • Klinicznie istotne skrzywienie przegrody nosa u noworodków oraz niemowląt do 6 tygodnia życia.

W tym miejscu warto zaznaczyć, iż lista wskazań do chirurgicznej korekcji przegrody nosa u dzieci jest o wiele węższa niż u dorosłych. Wynika to faktu, iż u chłopców do 18-20 roku życia i dziewczynek do 16-18 roku życia wciąż kontynuowane są procesy wzrostowe chrząstek nosa, a co za tym idzie ciężko przewidzieć u nich odległe skutki operacji i istnieje duże ryzyko nawrotu skrzywienia przegrody.

Podsumowując, skrzywienie przegrody nosa jest bardzo częstą, a zarazem kłopotliwą przypadłością. Operacyjna korekcja najczęściej rozwiązuje ten problem, ale u dzieci jest wykonywana tylko w szczególnych przypadkach, gdy odroczenie zabiegu jest dla dziecka niekorzystne.

Bibliografia:

  • Pediatria autorstwa Wandy Kawalec
  • Podręcznik dla studentów i specjalizujących się lekarzy – Wydawnictwo Lekarskie PZWL
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.