Siatkówczak u dziecka – rozpoznanie, objawy i leczenie

Siatkówczak zwany również retinoblastomą jest najczęściej występującym u dzieci złośliwym nowotworem wewnątrzgałkowym. Szacuje się, iż stwierdza się go u 1 na 15-20 tysięcy dzieci (kilkadziesiąt przypadków rocznie). W większości przypadków jego pierwsze objawy pojawiają się u maluchów pomiędzy 1 a 5 rokiem życia. Zatem, czym właściwie jest siatkówczak? W jaki sposób można go leczyć i jakie są szanse na wyzdrowienie?

Siatkówczak – definicja i podział

Siatkówczak jest nowotworem złośliwym lokalizującym się wewnątrz gałki ocznej. Oznacza to, iż nieleczony może przerzutować do innych narządów i doprowadzi do śmierci pacjenta. Zasadniczo wyróżnia się dwa główne typy nowotworu. Chory może cierpieć na postać dziedziczną (około 40% przypadków), która charakteryzuje się następującymi cechami:

  • najczęściej charakter obustronny – zajecie obu gałek ocznych,
  • najczęściej charakter wieloogniskowy – wiele skupisk komórek nowotworowych w obrębie siatkówki,
  • wczesne pojawienie się objawów – zazwyczaj jeszcze przed ukończeniem 1. roku życia,
  • rodzinne występowanie – dotyczy 10-15% chorych z rozpoznanym siatkówczakiem. Jeśli chodzi o model dziedziczenia, to jest on autosomalny dominujący,
  • skłonność do zachorowania na inne nowotwory – wynika ona z uszkodzenia genów hamujących rozwój nowotworów.

Postać niedziedziczna natomiast dotyczy około 60% chorych i charakteryzuje się następującymi cechami:

  • charakter jednostronny,
  • charakter jednoogniskowy,
  • późne pojawienie się pierwszych objawów – zazwyczaj pomiędzy 1 a 5 rokiem życia,
    brak rodzinnego występowania,
  • brak skłonności do zachorowania na inne nowotwory.

siatkówczak u dziecka

Siatkówczak – najczęściej występujący objawy choroby

Najczęściej wykrywanymi, ale jednocześnie dosyć późnymi objawami retinoblastomy są biały odblask z dna oka (tak zwany objaw białej źrenicy, leukokoria) oraz zez. Ten pierwszy symptom jest często możliwy do zaobserwowania na zdjęciach wykonywanych z lampą błyskową. Jeśli chodzi o inne objawy siatkówczaka, to można spośród nich wymienić jaskrę, różne zabarwienie tęczówek, anizokorię (różną średnicę źrenic), czy też wylewy krwi do gałki ocznej.

Siatkówczak – metody leczenia i szansę na wyzdrowienie

Terapię siatkówczaka rozpoczyna się zazwyczaj od chemioterapii, której celem jest zmniejszenie masy nowotworu (cytoredukcja). Następnie stosuje się metody miejscowego usunięcia patologicznych komórek. Należą do nich między innymi krioterapię, laserową termoterapię, fotokoagulację, czy też brachyterapię (miejscową radioterapię). Wyjątek stanowią chorzy z niewielkimi, pojedynczymi, zlokalizowanymi na obwodzie siatkówki zmianami. W ich przypadku możliwe jest pominięcie chemioterapii.

Najbardziej radykalną metodą leczenia siatkówczaka jest usunięcie gałki ocznej (enukleacja). Zabieg ten wykonuje się u pacjentów, u których zastosowana wcześniej terapia nie przyniosła zamierzonych efektów lub guz ma duże rozmiary. Co warte zaznaczenia, usunięta gałka oczna powinna być zawsze poddana dokładnej ocenie patomorfologicznej. W części przypadków ocena patologa może wskazywać na konieczność zastosowania leczenia uzupełniającego (na przykład w sytuacji, gdy guz nacieka na nerw wzrokowy).

Współczesne metody terapeutyczne i możliwości wczesnego wykrycia siatkówczaka znacznie poprawiły przeżywalność małych pacjentów. Aktualnie u około 90% z nich udaje się uzyskać pełne wyleczenie i zachować chociaż częściowo wzrok w przynajmniej jednym oku (przeżywalność jest jeszcze wyższa i wynosi 98%). Oczywiście, nawet po skutecznym leczeniu pacjent powinien pozostawać pod stałą kontrolą okulisty do końca życia.

Słowem zakończenia, siatkówczak pomimo, iż jest nowotworem rzadkim to zarazem najczęstszym nowotworem gałki ocznej. Niemniej jednak, w każdym przypadku zauważenia u swojej pociechy zeza, czy też objawy białej źrenicy, należy udać się z nim do lekarza. Należy bowiem pamiętać, iż wczesne wykrycie choroby ma decydujące znaczenie rokownicze.

Bibliografia:
Siatkówczak – prof. dr hab. med. Marek Prost
Postępowanie w przypadku rozpoznania siatkówczaka – opracowanie prof. dr hab. n. med. Bożena Romanowska-Dixon, dr n. med. Wojciech Hautz

 

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Jesteśmy tu dla Ciebie. Podejmujemy tematy, które dla nas, Rodziców, są ważne. Miło nam Ciebie gościć na naszej stronie! :) Pozostaw ślad po sobie w komentarzu! Jeśli prowadzisz bloga, chętnie Cię odwiedzimy! :)

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.