Salmonella i salmonelloza – jak się przed nią chronić

Zapewne każdy z nas choć raz w życiu cierpiał na nieżyt żołądkowo-jelitowy i wie, że naprawdę nie jest to nic przyjemnego. Niewiele osób zdaje jednak sobie sprawę z tego, że dość częstą przyczyną tego stanu jest tak zwana salmonelloza, czyli sytuacja, kiedy atakuje Salmonella. O tym, co to jest, jak przebiega oraz jak się przed nią bronić piszemy w naszym dzisiejszym artykule. Zapraszamy do lektury.

Czym jest salmonelloza i w jaki sposób można się zarazić salmonellą?

Salmonelloza jest tak naprawdę grupą chorób zakaźnych, które wywoływane są przez bakterie z rodzaju Salmonella (Salmonella enteritidis i Salmonella typhimurium). Zakażenia tymi bakteryjnymi pałeczkami mogą przebiegać pod różnymi postaciami, o zmiennym przebiegu ciężkości. Najczęściej jednak mają one charakter samoograniczający tzn. ustępują samoistnie bez konieczności farmakoterapii. Wszystko dzięki zadziałaniu odpowiednich reakcji obronnych naszego organizmu. Salmonelloza przebiega zwykle pod postacią nieżytu żołądkowo-jelitowego, a głównym źródłem infekcji prawie zawsze są produkty spożywcze zanieczyszczone odchodami zakażonych zwierząt, głównie dotyczy to jaj i mięsa drobiowego.

salmonella

Salmonella i zakażenie – jak przebiega?

Jak już wspominaliśmy, najczęściej epizod chorobowy przebiega w postaci nieżytu żołądkowo-jelitowego. Okres wylęgania choroby to 8-36 godzin od dostania się do organizmu bakterii Salmonelli. Jej początek może przebiegać gwałtownie. Rozpoczyna się kolkowymi bólami brzucha z silnymi wymiotami oraz wodnistą biegunką (niekiedy z domieszką krwi bądź śluzu).

Dodatkowo może pojawić się stan podgorączkowy lub niezbyt wysoka gorączka, a także ból głowy wynikający z torsji przewodu pokarmowego oraz postępującego odwodnienia i powstających zaburzeń elektrolitowych. Objawy salmonellozy mogą bardzo przypominać zapalenie wyrostka robaczkowego, ostre zapalenie trzustki czy nawet ostre rozdęcie okrężnicy i niedrożność. Dlatego konieczne jest wykonanie odpowiednich badań potwierdzających rozpoznanie. Dokuczliwe symptomy choroby nie trwają jednak zbyt długo i ustępują zwykle w ciągu 1-2 dni.

Warto wiedzieć również, że zakażenie salmonellą może przebiegać również w innej postaci. U 0,1-1% osób, które je przechorowały, może utrzymywać się bezobjawowe nosicielstwo chorobotwórczych bakterii. Wśród innych postaci zakażenia możemy wyróżnić głównie postać narządową.  Bakterie przedostają się do poszczególnych narządów. Powodują ich zapalenie np. zapalenie płuc, kości, wsierdzia czy opon mózgowo-rdzeniowych. Może rozwinąć się niebezpieczne zakażenie septyczne. Charakteryzuje się ono ciężkim przebiegiem i złym stanem ogólnym pacjenta. Występuje septyczna gorączka, hipotonia, ciężkie odwodnienie i zaburzenia świadomości.

Kto najczęściej choruje na salmonellozę?

Szacuje się, że do zakażenia Salmonellą dochodzi w Europie u 690/100 000 osób rocznie. Jednak warto wiedzieć, że niektóre osoby znajdują się w grupie zwiększonego ryzyka zachorowania. Należą do nich m.in.:

  • osoby mające częsty kontakt z drobiem lub odchodami zwierząt
  • noworodki i niemowlęta
  • w podeszłym wieku
  • z obniżoną odpornością
  • po długotrwałej antybiotykoterapii
  • hospitalizowane
  • pracownicy medyczni.

Należy pamiętać, aby zawsze w stosunku do osób predysponowanych zachowywać szczególną ostrożność podczas przygotowywania posiłków, tak aby zminimalizować możliwość zakażenia.

Postępowanie w przypadku salmonellozy

W przypadku podejrzenia zakażenia Salmonellą, badaniem potwierdzającym jest wyizolowanie pałeczek bakteryjnych z kału lub innego materiału biologicznego. Ze względu na okresowość wydalania bakterii, badania kału powtarza się zwykle co najmniej trzy razy. Otrzymanie dodatniego wyniku umożliwia lekarzowi rozpoznanie salmonellozy. Jednak wprowadzenie farmakoterapii zwykle nie jest konieczne.

Niekiedy specjaliści postanawiają włączyć antybiotyk (nifuroksazyd, fluorochinolony lub azytromycynę) u osób szczególnie zagrożonych rozwinięciem ciężkiej postaci zakażenia, czyli noworodków, osób starszych i leczonych immunosupresyjnie, a także posiadaczy protez zastawkowych. W reszcie przypadków poprzestaje się na lekkiej diecie i odpowiednim nawadnianiu, tak aby nie dopuścić do odwodnienia i jego następstw.

Co robić, by uniknąć zakażenia? Salmonella i ochrona przed nią

Na koniec pragniemy przedstawić kilka sposobów na to, w jaki sposób zminimalizować ryzyko zakażenia pałeczkami Salmonelli:

  1.  Dokładnie myj produkty przed spożyciem lub ich dalszą obróbką. Jajka przed rozbiciem porządnie umyj w ciepłej wodzie, po czym włóż na 10 sekund do szklanki z wrzątkiem.
  2. Nie kupuj jaj i mięsa z niepewnych źródeł.
  3. Przechowuj produkty spożywcze w odpowiednio niskiej temperaturze – ogranicza to możliwość namnażania bakterii.
  4. Zawsze sprawdź, czy posiłek, który będziesz spożywać jest dobrze dogotowany, dopieczony czy właściwie podgrzany. Temperatura ok. 67-70 oC dezaktywuje pałeczki Salmonelli
  5. Pamiętaj o dokładnym umyciu rąk przed każdym posiłkiem oraz jego przygotowywaniem, a także po wyjściu z toalety. W tym względzie należy przede wszystkim pilnować najmłodsze maluchy i dzieci.

Choć Salmonelloza zwykle jest niegroźna i szybko ustępuje, u niektórych osób może być bardzo niebezpieczna i przebiegać w postaci ciężkiego zakażenia septycznego. Z tego powodu warto pamiętać o tym, w jaki sposób dochodzi do zakażenia oraz stosować się do przytoczonych przez nas rad, które pomogą zminimalizować ryzyko wystąpienia problemów.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Nina, studentka ostatniego roku kierunku lekarskiego, szczególnie zainteresowana tematyką onkologii, badań obrazowych oraz radiologii pediatrycznej. Pisaniem artykułów o tematyce medycznej zajmuję się, aby poszerzać wiedzę i świadomość pacjentów dotyczącą chorób, z którymi mogą się kiedyś zmierzyć lub też właśnie z nimi walczą, ponieważ wierzę, że największe efekty przynosi terapia oparta na partnerstwie. Wyedukowany pacjent lepiej potrafi dbać o swoje zdrowie oraz często dzięki odpowiedniej wiedzy zgłasza się do lekarza już na wczesnym etapie choroby.Wtedy też lepiej rozumie on samą istotę choroby, a dzięki wzajemnej współpracy lekarz i pacjent wspólnie mogą opracować najlepszy plan działania, gdyż właśnie taka relacja przynosi zwykle najlepsze efekty.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Polecane tematy