Rak szyjki macicy w ciąży – jak się objawia?

Nowotwory u ciężarnych są zjawiskiem stosunkowo rzadkim. Szacuje się, iż rozpoznaje się je w trakcie 0,02-0,1% ciąż. W populacji europejskiej daje to każdego roku około 2 do 5 tysięcy nowych przypadków nowotworów u ciężarnych. Spośród nich rak szyjki macicy stanowi 12% rozpoznań i jest drugą najczęstszą chorobą nowotworową u kobiet spodziewających się potomstwa. Pierwsze miejsce wśród nowotworów wśród kobiet zajmuje rak piersi (36% rozpoznań). Zatem, czy rak szyjki macicy w ciąży jest aż tak niebezpieczny dla ciężarnej i jej nienarodzonego jeszcze dziecka? Jakie są jego objawy i metody leczenia?

Rak szyjki macicy w ciąży – objawy

Wczesne postacie raka szyjki macicy są zazwyczaj bezobjawowe. Nie inaczej jest w przypadku ciężarnych. Z tego też względu, bardzo istotne jest przeprowadzenie u każdej kobiety będącej w ciąży badania cytologicznego (najlepiej przed 10 tygodniem ciąży). Cytologia jest bowiem prostą i bardzo bezpieczną procedurą. Pozwala na wczesne rozpoznanie raka szyjki, jak i prowadzących do niego stanów przedrakowych (HSIL i ASC-H).

Częste badania ginekologiczne, którym poddawana jest ciężarna, sprawiają, iż zaawansowane przypadki raka szyki macicy w ciąży stwierdza się bardzo rzadko. Niemniej jednak, wśród objawów nowotworu w wyższym stadium rozpoznania można wymienić krwiste plamienia, obfite i cuchnące upławy oraz ból. Większość tych symptomów jest bardzo mało charakterystyczna i może być, przez pacjentkę oraz lekarzy, wiązana z samą ciążą.

Rak szyjki macicy w ciąży – rozpoznanie

Cytologia pozostaje wciąż podstawowym badaniem pozwalającym na wychwycenie kobiet obarczonych bardzo dużym ryzykiem rozwoju zmian nowotworowych. Spośród możliwych jej wyników najbardziej niepokojące są HSIL oraz ASC-H. W przypadku ich stwierdzenia wymagane jest zawsze pogłębienie diagnostyki polegające na wykonywaniu kolposkopii, co 12 tygodni (48-70% zmian ulega samoistnej regresji). W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek cech inwazji wymagana jest również biopsja lub konizacja. Jedynie na podstawie tych ostatnich badań bowiem można w 100% postawić diagnozę raka szyjki macicy.

W przypadku potwierdzenia inwazyjnego charakteru procesu nowotworowego wskazane jest również wykonanie dodatkowych badań obrazowych. Spośród nich stosunkowo bezpieczne dla płodu, zwłaszcza w II i III trymestrze, są USG oraz rezonans magnetyczny (bez kontrastu). MR zresztą jest metodą rekomendowaną do oceny wielkości i ewentualnego naciekania zmian nowotworowych w raku szyjki.

rak szyjki macicy w ciąży

Rak szyjki macicy w ciąży – leczenie

Leczenie raka szyjki macicy w ciąży jest uzależnione od stopnia jego zaawansowania, dojrzałości płodu i woli samej ciężarnej. Tak więc zmiany HSIL i ASH-H niebudzące podejrzenia inwazji mogą być wyłącznie obserwowane. Dalsze postępowanie onkologiczne jest odraczane do naturalnego zakończenia ciąży.

W przypadku zmian inwazyjnych i braku woli utrzymania ciąży leczenie jest tożsame z tym prowadzonym u kobiet niebędących w ciąży. Zazwyczaj polega ono na zabiegu operacyjnym i/lub chemio i radioterapii. Jeśli chodzi z kolei o przypadki zmian inwazyjnych i woli utrzymania ciąży, to wybrana forma leczenia zależy od wieku ciążowego i zaawansowania raka. Ogólna zasada mówi jednak o odroczeniu rozpoczęcia terapii do II trymestru (6-8 tygodniowe opóźnienie jest dla matki bezpieczne) i próbie leczenia chirurgicznego. Ta forma terapii jest dla płodu najbezpieczniejsza (dopuszcza się również chemioterapie w przypadkach bardziej zaawansowanych). Ciężarne zdiagnozowane w III trymestrze mają wskazanie do pilnego zakończenia ciąży drogą cięcia i wyboru terapii jak u nieciężarnych.

Rokowanie, co do wyleczenia jest podobne, jak u kobiet niebędących w ciąży. W głównej mierze jest ono uwarunkowane stopniem zaawansowania nowotworu. Tak więc w przypadku zmian wczesnych szansa na wyleczenie wynosi nawet 90%. W przypadku wyższych stadiów raka 5 lat przeżywa około 30-40% (III stadium) oraz pojedyncze pacjentki (IV stadium).

Słowem zakończenia, raka szyjki macicy w ciąży i nie tylko można skutecznie leczyć. Wszystko jednak zależy od stadium jego zaawansowania. Z tego też względu bardzo ważne są regularne badania cytologicznego (co 3 lata w populacji ogólnej i do 10 tygodnia w każdej ciąży).

Bibliografia:
Nowotwory u kobiet w ciąży – Maryna Rubach, Maria Litwiniuk, Radosław Mądry, Elżbieta Wojciechowska-Lampka, Anna Skrzypczyk-Ostaszewicz, Izabela Kopeć
Rak szyjki macicy- dr hab. n. med. Paweł Blecharz
Ginekologia i położnictwo – Grzegorz Bręborowicz
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.