Pozycja boczna bezpieczna – pamiętaj o tych zasadach

Pozycja boczna ustalona (bezpieczna) jest jedną z tak zwanych pozycji bezpiecznych. Umożliwia ona bezprzyrządowe zabezpieczenie drożności dróg oddechowych u osoby nieprzytomnej. Umiejętność jej zastosowania jest jednym z podstawowych zagadnień poruszanych na różnego rodzaju kursach traktujących o pierwszej pomocy. Zatem, czym dokładnie jest pozycja boczna bezpieczna? Jakie są wskazania oraz przeciwwskazania do jej zastosowania u chorego?

Pozycja boczna bezpieczna – jak ułożyć w niej pacjenta?

Ułożenie pacjenta w pozycji bocznej bezpiecznej jest bardzo proste i możliwe do wykonania przez każdą osobę po krótkim przeszkoleniu. Cała procedura obejmuje kilka następujących po sobie kroków:

  1. ocena oddechu pacjenta – w przypadku stwierdzenia jego braku wskazane jest natychmiastowe przystąpienie do RKO i wezwanie pogotowania ratunkowego,
  2. zdjęcie okularów i opróżnienie kieszeni chorego z większych elementów (na przykład kluczyków) – ma na celu zapobieżenie urazom mogącym powstać na skutek ucisku tymi elementami,
  3. ułożenie pacjenta na plecach i uklęknięcie po jego prawej lub lewej stronie (po tej stronie, na jaką ratownik planuje obrócić chorego) – co warte zaznaczenia, kobiety ciężarne należy zawsze układać na lewym boku. Ma to na celu zapobieżenie uciskowi macicy i znajdującego się w niej płodu na żyłę główną dolną matki,
  4. ułożenie ręki pacjenta leżącej bliżej ratownika pod kątem prostym w stawie łokciowym i równolegle do tułowia – ręka ma być skierowana ku górze,
  5. przełożenie drugiej ręki pacjenta przez jego tułów i ułożenie jej grzbietową stroni dłonią w kierunku twarzy,
  6. pociągnięcie pacjenta za jego dalszą kończynę dolną i łokieć przełożony przez tułów w celu ułożenia go na boku,
  7. ustawienie pociąganej kończyny dolnej pod kątem prostym w stawach kolanowym i biodrowym,
  8. lekkie odchylenie głowy chorego ku tyłowi,
  9. ewentualne poprawienie dłoni chorego spoczywającej pod policzkiem w celu lepszego ustabilizowania pozycji.

Ułożenie pacjenta w pozycji bocznej bezpiecznej nie może nigdy kończyć działań ratowniczych osoby udzielającej pierwszej pomocy. Kluczowe jest ciągłe monitorowanie stanu chorego (głównie jego oddechu i stanu przytomności) oraz wezwanie pogotowania ratunkowego.

pozycja boczna ustalona

Pozycja boczna bezpieczna – wskazania

Głównym wskazaniem do ułożenia pacjenta w pozycji bocznej bezpiecznej jest utrata przez niego przytomności. Celem takiego postępowania jest zabezpieczenie oddechu chorego oraz zapobieżenie jego zachłyśnięciu się własną krwią, śliną, czy też wymiocinami. Należy bowiem zdawać sobie sprawę, iż u osoby nieprzytomnej mięśnie są w stanie zwiotczenia. Tym sposobem przy leżeniu na plecach może dochodzić u nich do zapadania się języka do gardła, co zazwyczaj prowadzi do częściowej lub całkowitej niedrożności dróg oddechowych.

Jeśli chodzi o inne wskazania do zastosowania pozycji bocznej ustalonej, to można spośród nich wymienić stan upojenia alkoholowego, czy też zatrucie lekami (ryzyko wymiotów). Szczególnym wskazaniem jest konieczność bezpiecznego ułożenia na płasko kobiety w widocznej ciąży. W tym przypadku wskazana jest jednak pozycja boczna bezpieczna na lewym boku.

Pozycja boczna bezpieczna – przeciwwskazania

Ułożenia pacjenta w pozycji bocznej ustalonej nie zawsze jest wskazane. Spośród przeciwwskazań do jej zastosowania u chorego można wymienić:

  • zatrzymanie krążenia – objawia się ono brakiem oddechu lub występowaniem tak zwanych oddechów agonalnych oraz brakiem tętna. Ocena tego drugiego parametru jest w przypadku osób niedoświadczonych niewskazana. W przypadku stwierdzenia NZK konieczne jest jak najszybsze rozpoczęcie ucisków klatki piersiowej (RKO) i wezwanie pogotowania ratunkowego,
  • podejrzenie urazu głowy lub kręgosłupa – w tym wypadku pacjenta, o ile nie zagraża mu niebezpieczeństwo, nie należy przemieszczać przed przyjazdem pogotowania. Próba jego ułożenia w pozycji bocznej ustalonej może bowiem prowadzić do pogłębienia powstałych podczas wypadku urazów,
  • podejrzenie urazu w obrębie miednicy (na przykład przy upadku z wysokości lub wypadku samochodowym) – nie są wskazane próby przemieszczania pacjenta. Wyjątek stanowią sytuacje, gdy w miejscu zdarzenia zagraża mu niebezpieczeństwo lub stwierdza się u niego zatrzymanie krążenia.

Słowem zakończenia, umiejętność zastosowania pozycji bocznej bezpiecznej jest jedną z podstawowych umiejętności każdej osoby po kursie pierwszej pomocy. Jej właściwe zastosowanie może w wielu przypadkach uratować pacjentowi życie.

Bibliografia:
Wytyczne PRC z roku 2015
Interna Szczeklika 2018/19
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.