Pneumokoki: czy ta szczepionka to dobry pomysł?

Już niedługo, bo od 2017 roku wszystkie dzieci będą szczepione przeciw pneumokokom. Szczepionka ta zostanie wpisana do podstawowego obowiązkowego* kalendarza szczepień. Obecnie jest to szczepionka zalecana i dostępna jako refundowana dla wybranych grup. Co można powiedzieć o szczepionce na pneumokoki? Czy warto zaszczepić przeciw pneumokokom dzieci? Z jakim ryzykiem trzeba się liczyć?

Czy pneumokoki są groźne?

Pneumokoki czyli Streptococcus pneumoniae to bakterie, które odpowiadają za poważne choroby wieku dziecięcego. Bakteria może powodować wiele chorób: zapalenie płuc, zapalenie zatok, zakażenie krwi, a nawet zapalenie opon mózgowych. Wyróżnia się ponad 90 szczepów pneumokoków.

Bakterie te są bardzo powszechnie, występują w przedszkolach, żłobkach  Często osiedlają się w gardle i nosie i nie dają żadnych objawów, do czasu, kiedy układ odporności zostanie osłabiony, wtedy mogą zaatakować.

Czy pneumokoki są groźne? W latach 90-tych XX wieku roczna częstość występowania choroby pneumokokowej w Stanach Zjednoczonych była szacowana na 10-30 przypadków na 100 000 osób. Najciężej chorobę przechodzą małe dzieci, u maluchów poniżej 5 roku życia 15% dzieci miało zapalenie opon mózgowych. Według CDC, na pneumokoki umiera średnio 200 osób  rocznie. Jak te liczby wyglądają w Polsce?  Co roku z powodu pneumokoków umiera około 100 Polaków. Dla porównania w Polsce na grypę każdego roku umiera około 120 osób.

Kto jest najbardziej podatny na chorobę pneumokokową?

  • osoby powyżej 65 roku życia
  • dzieci poniżej 2 roku życia
  • osoby o obniżonej odporności
  • osoby przewlekle chore

Szczepionka przeciw pneumokokom

Szczepionka przeciw pneumokokom Prevenar 13 (ang. Prevnar 13) pojawiła się w 2010 roku, kiedy została zatwierdzona przez FDA. Została ona zarekomendowana dzieciom od 6 tygodnia do 5 roku życia.

pneumokoki szczepionka

Czy jest to szczepionka skuteczna?

Prevenar ma chronić przed 13 z 90 różnych szczepów pneumokokowych. Wcześniej dostępna była na rynku szczepionka Prevnar, która miała chronić przed 7 szczepami pneumokoków.

Oprócz szczepionki Prevenar 13 w Polsce dostępna jest również szczepionka PCV10 chroniąca przed  10 szczepami oraz szczepionka polisacharydowa chroniąca przed 23 szczepami pneumokoków – ta szczepionka rekomendowana jest dla osób przewlekle chorych (nie można jej podawać dzieciom poniżej 2 roku życia).

Pneumokoki: szczepienia czy są bezpieczne?

Dane z arkuszy producentów szczepionki wskazują na ryzyko wystąpienia wielu efektów ubocznych po podaniu szczepionki przeciw pneumokokom, między innymi:

  • niedokrwistość,
  • niewydolność serca,
  • cukrzyca,
  • choroby autoimmunologiczne,
  • zapalenie płuc,
  • zapalenie oskrzelików,
  • drgawki,
  • ostre zapalenie krtani,
  • śmierć.

Czy szczepionka przeciw pneumokokom jest skuteczna?

Jak oblicza się skuteczność szczepionek?

Mierząc poziom przeciwciał u osób zaszczepionych. W przypadku szczepionki Prevenar 13 mierzy się poziom przeciwciał przeciw 13 szczepom pneumokoków zawartych w szczepionce. I tak skuteczność wynosi 64% (dla szczepu 3), a przykładowo dla szczepów (7F, 14, 19A i 19F) 98%.  Trzeba jednak pamiętać, że szczepionka zawiera tylko 13 szczepów. Nie chroni ona przed szczepami, których nie zastosowano w szczepionce.

Szczepionka pozostaje niestety nieskuteczna w przypadku 75 różnych szczepów pneumokoków (niezawartych w szczepionce).

Prevenar został licencjonowany w 2000 roku. W tym czasie 65% wszystkich przypadków choroby pneumokokowej było wywoływanych przez szczepy zawarte w szczepionce. Niestety po 4 latach sytuacja ta znacznie się zmieniła i już tylko 27% przypadków choroby była wywoływana przez szczepy zastosowane w szczepionce, a 73% wszystkich zachorowań było wywoływanych przez szczepy nieobecne w szczepionce. Naukowcy zauważyli coś jeszcze – szczepy niezawarte w szczepionce stały się coraz bardziej odporne na antybiotyki i terapie lekowe.

Czy zatem warto zaszczepić dziecko przeciw pneumokokom? Warto przemyśleć swoją decyzję, ważąc korzyści i ryzyko wynikające z tej decyzji.

* Szczegółowe zasady realizacji szczepień ochronnych na terenie Polski określa ustawa z dnia 5 grudnia 2008 roku O zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzie. Polacy są zobowiązani do poddawania się szczepieniom ochronnym, w przypadku małoletnich decyzje o szczepieniu podejmują jego rodzice. Obowiązek szczepienia nie pozwala jednak podania szczepionki pod wpływem przymusu. Rodzice nieszczepiący dzieci muszą liczyć się z karami grzywny, od których mogą się odwołać i uniknąć kary.

Źródła:
http://szczepienia.pzh.gov.pl/main.php?p=3&id=137&to=szczepionka
Red Book report of the Committee on Infectious Diseases, „American Academy of Pediatrics 1994, s. 371,
S.Black, Efficacy safety and immunogenicity of heptavalent pneumococcal conjugate vaccine in children, Northern California Kaiser Permanente Vaccine Study Center Group, „Pediatric Infectious Disease”, marzec 2000, nr19 (3), s. 197-95.
U.S. Department of Health and Human Services, Vaccine Adverse Event Reporting System, VAERS
M. Eisenstein, „Szczepić czy nie. Podejmij świadomą decyzję”, Białystok 2015

 

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Jesteśmy tu dla Ciebie. Podejmujemy tematy, które dla nas, Rodziców, są ważne. Miło nam Ciebie gościć na naszej stronie! :) Pozostaw ślad po sobie w komentarzu! Jeśli prowadzisz bloga, chętnie Cię odwiedzimy! :)

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

  1. Karolina Karolina

    Owszem, szczepionka nie chroni przed szczepami, których nie zawarto w szczepionce ale też pamiętajmy, że te, które są zawarte najczęściej wywołują zakażenia. Są to serotypy wyodrębnione na podstawie badań. Nie wiem czy kiedyś uda się wynaleźć szczepionkę na wszystkie serotypy…

    • gab gab

      Czytanie ze zrozumieniem sie klania- Prevnar został licencjonowany w 2000 roku. W tym czasie 65% wszystkich przypadków choroby pneumokokowej było wywoływanych przez szczepy zawarte w szczepionce. Niestety po 4 latach sytuacja ta znacznie się zmieniła i już tylko 27% przypadków choroby była wywoływana przez szczepy zastosowane w szczepionce

  2. Magdalena Magdalena

    „73% wszystkich zachorowań było wywoływanych przez szczepy nieobecne w szczepionce”
    i zakladamy ze szczepow jest tylko te ok 95… na razie odkryte a moze byc wiecej

  3. Julita Julita

    Nigdy w życiu ani na pneumokoki ani na nic nie zaszczepie swojego dziecka

  4. Anna Anna

    Warto też wspomnieć, o zjawisku zamiany serotopów. A, że to zjawisko ma miejsce, świadczą przytoczone cyfry. Chodzi o to, że wyeliminowane bakterie zastępowane są przez inne szczepy, dużo grozniejsze, często zmutowane. Ale nasila się jeszcze grozniejsze zjawisko. Lawinowo wzrasta ilość zachorowań wywołanych gronkowcami. A z tymi już nie ma żartów. Lekarze wszak dobrze wiedzą, że funkcją pneumokoków, składnikiem naszej flory fizjologicznej, jest ochrona przed gronkowcami właśnie. Wnioski można wyciągnąć samemu