Pierwsza pomoc w krwotoku z nosa

Jama nosowa jest strukturą bardzo bogato unaczynioną. Sprawia to, iż krwotoki z nosa należą do najczęściej występujących. Szacuje się, że dotykają one chociaż raz w życiu przynajmniej 60% populacji dorosłych i dzieci. Co warte jednak zaznaczenia, tylko 1/10 krwotoków z nosa wymaga pomocy lekarskiej. Pozostałe są możliwe do zatamowania przez samego chorego lub osoby z jego otoczenia. Zatem, jak powinna wyglądać pierwsza pomoc w krwotoku z nosa u dziecka?

Krwotok z nosa u dziecka – najczęstsze przyczyny

Krwotoki z nosa dotyczą głównie dzieci w wieku 6-8 lat i najczęściej pojawiają się w miesiącach zimowych. Ich przyczyny można podzielić na miejscowe oraz ogólne. W populacji pediatrycznej dominują te pierwsze. U dorosłych stanowią one jedynie 25-30% przypadkó.

Spośród nich można wymienić:

  • uszkodzenie błony śluzowej spowodowane dłubaniem w nosie, kichaniem lub zbyt intensywnym wydmuchiwaniem nosa,
  • urazy zewnętrzne (głównie stłuczenia lub złamania),
  • nadmierne wysychanie błony śluzowej nosa – szczególnie dotyczy to pacjentów, którzy dużą część dnia przebywają w klimatyzowanych pomieszczeniach. Nadmierne wysychanie może też być skutkiem nadużywania kropli do nosa (leki te hamują katar, ale jednocześnie powodują nadmierne wysychanie błony śluzowej),
  • zapalenie zatok przynosowych (wirusowe, bakteryjne lub alergiczne),
  • ostry stan zapalnych górnych dróg oddechowych (potocznie zwany przeziębieniem),
  • ciało obce w jamie nosowej,
  • skrzywienie przegrody nosowej,
  • malformacje naczyniowe (nieprawidłowe połączenia pomiędzy naczyniami w jamie nosowej),
  • guzy nosa, nosogardła i zatok przynosowych – stanowią one jedynie około 0,3% wszystkich nowotworów stwierdzanych o człowieka. W populacji pediatrycznej występują bardzo rzadko.

Jeśli chodzi o przyczyny ogólnoustrojowe, to u dzieci dominują stany związane z obniżoną krzepliwością krwi. Należą do nich skazy krwotoczne (hemofilia, choroba von Willebranda, małopłytkowość immunologiczna) oraz białaczki. U części dzieci przyczyną krwotoków z nosa mogą być również przyjmowane leki – na przykład pochodne kwasu retinowego stosowane w leczeniu trądziku. Co warte zaznaczenia, przyczynę ogólnoustrojową należy podejrzewać w momencie, gdy krwotoki mają charakter nawracający (około 6% pacjentów).

pierwsza pomoc przy krwotoku z nosa

Krwotok z nosa u dziecka – pierwsza pomoc

Większość krwotoków z nosa u dzieci ma charakter łagodny i daje się opanować w warunkach domowych. Najczęściej wystarczające jest pochylenie głowy do przodu, wydmuchanie nosa i około 10-minutowy ucisk na skrzydełka nosa (kciuk i palec wskazujący). Pomocne mogą okazać się chłodne okłady na kark. Nie należy również zapominać, aby polecić dziecku wypluwanie dostającej się do ust krwi. Jej połykanie może skutkować bólami brzucha, nudnościami, wymiotami i oddawaniem smolistych stolców. Te ostatnie mogą błędnie sugerować lekarzom krwawienie z przewodu pokarmowego.

Wbrew obiegowej opinii niewskazane, a wręcz niebezpieczne jest odchylanie głowy do tyłu. Działanie takie prowadzi bowiem do ściekania krwi po tylnej ścianie gardła i może doprowadzić do zachłyśnięcia. W przypadku, gdy dziecko nie jest w stanie siedzieć, wskazana jest pozycja leżąca na boku i wezwanie pomocy medycznej.

Krwotok z nosa u dziecka – kiedy szukać pomocy lekarskiej?

Pilnej pomocy lekarskiej wymagają maluchy, u których występuje:

  • krwotok przedłużający się powyżej 20 minut, pomimo uciśnięcia skrzydełek nosa,
  • krwotok, któremu towarzyszą inne niepokojące objawy – na przykład bladość, znaczne osłabienie, nadmierna potliwość, czy też zaburzenia świadomości. Symptomy takie mogą świadczyć o rozwijającym się wstrząsie krwotocznym i są wskazaniem do wezwania ambulansu (numer 112).
  • krwotok pourazowy – konieczne jest wykluczenie innych, groźnych dla życia obrażeń,
  • krwotok związany z przyjęciem leków (na przykład leków przeciwkrzepliwych, które mogą przyjmować inni domownicy),
  • zabieg laryngologiczny w ciągu ostatnich 30 dni w wywiadzie (na przykład operacja skrzywionej przegrody nosa),
  • skaza krwotoczna, choroba limfoproliferacyjna lub czynny nowotwór w wywiadzie.

Co więcej, konsultacji lekarskiej (laryngologicznej) w trybie planowym wymagają pacjenci z krwotokami nawracającymi.
Słowem zakończenia, krwotoki z nosa u dzieci nie stanowią zazwyczaj większego zagrożenia. Zważywszy jednak na ich powszechność, każdy rodzic powinien być zaznajomiony z zasadami udzielania pierwszej pomocy w przypadku ich wystąpienia u swojej pociechy.

Bibliografia:
Krwawienie z nosa u dziecka – dr hab. med. Bożena Skotnicka
Krwotok z nosa – dr n. med. Marta Kwiatoń
Interna Szczeklika 2018-19 – rozdział Krwawienia z nosa
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.