Pieprzyki na skórze dziecka – czemu się pojawiają i czy są niebezpieczne?

Chyba każdy człowiek posiada na skórze jakieś znamiona: plamy, blizny czy właśnie pieprzyki. Zarówno u dorosłych, jak i u dzieci mogą one występować dość licznie i pod różnymi postaciami. Przyjrzyjmy się im dokładnie i sprawdźmy, dlaczego mogą pojawiać się na skórze Twojego dziecka oraz czy i kiedy powinny wzbudzić w nas niepokój.

Czym właściwie są pieprzyki?

Pieprzyki to tak właściwie znamiona barwnikowe, czyli zmiany skórne, w których doszło do nadmiernego rozmnożenia komórek barwnikowych zwanych melanocytami. Melanocyty zawierają w sobie barwnik – melaninę, a jego ilość w poszczególnych komórkach może się różnić i dlatego też powstałe z nich znamiona różnią się od siebie kolorem. Przeciętny człowiek posiada na ciele ok. 20 pieprzyków – jedne występują już od urodzenia, inne pojawiają się z wiekiem. Niekiedy znikają, czasem w ich miejsce pojawiają się nowe.

Często powodem powstawania znamion barwnikowych jest ekspozycja na promieniowanie UV m.in. podczas przebywania na słońcu. Melanocyty znajdujące się w znamionach są komórkami, z których może rozwinąć się jeden z najbardziej złośliwych nowotworów – czerniak. Dlatego ważna jest nie tylko odpowiednia i skuteczna ochrona skóry przed nadmiernym promieniowaniem słonecznym, ale również regularna kontrola dawnych i nowo pojawiających się pieprzyków.

Badanie skóry dziecka – metoda „brzydkiego kaczątka” i ABCDE

Tak jak w bajce brzydkie kaczątko różniło się wyglądem od swojego rodzeństwa, tak „brzydkie” znamiona różnią się od ich normalnych odpowiedników. Naszą czujność powinny więc wzbudzić zmiany, które już na pierwszy rzut oka odstają od pozostałych :

  • kształtem,
  • grubością,
  • gładkością,
  • dodatkowymi wyroślami
  • towarzyszącym zaczerwienieniem.

Jeżeli znamię zaczyna swędzieć i dziecko często je drapie, to również powinno Cię zaniepokoić. Zmiany posiadające wymienione cechy jak najbardziej budzą podejrzenia i powinny być jak najszybciej skontrolowane przez lekarza specjalistę, który dokładnie je zbada i rozwieje wszelkie wątpliwości.

Dokładniejszą metodą oceny znamion barwnikowych jest ocena poszczególnych zmian w skali ABCDE. Jest to pięciostopniowa skala, w której każdej literce przyporządkowana jest jedna cecha dotycząca wyglądu pieprzyka:

  • A (asymmetry) – asymetria – cecha ta oznacza, że każda ćwiartka danej zmiany powinna wyglądać tak samo, zmiany asymetryczne zaś budzą podejrzenia;
  • B (borders) – granice – brzegi znamienia powinny być równe i gładkie, takie same w całym swym obwodzie. Zmiany atypowe mają natomiast granice postrzępione, nierówne i trudne do prześledzenia;
  • C (color) – kolor – zabarwienie powinno zawsze być jednorodne, podejrzana będzie więc zmiana o kilku kolorach, z plamami innego koloru lub zewnętrzną otoczką;
  • D (diameter) – średnica – średnica znamienia nie powinna przekraczać 5 mm, większe zmiany powinny wzbudzić niepokój;
  • E (elevate) – uwypuklenie – zmiana powinna znajdować się w poziomie skóry, a jeżeli wyraźnie unosi się ponad skórę, powinna być skontrolowana przez dermatologa.

Normalne, niebudzące podejrzeń znamię, jest nie większe niż 5 mm, symetryczne, nieuwypuklone ponad poziom skóry, o wyraźnie odgraniczonych, równych brzegach oraz jednolitym kolorze. Znamiona, które odbiegają od tego opisu, mogą być potencjalnie niebezpieczne, dlatego zawsze warto pokazać je lekarzowi, który dokładnie je oceni.

Koniecznie udaj się z dzieckiem na kontrolę u specjalisty również wtedy, gdy w niedługim czasie na jego skórze pojawiło się kilka nowych zmian. Taka sytuacja zawsze powinna wzbudzić Twój niepokój, a nowe znamiona bezwzględnie powinny być obejrzane przez lekarza w celu wykluczenia ich ewentualnego złośliwienia.

Wizyta u dermatologa – jak, kiedy i dlaczego?

Najlepszym rozwiązaniem będzie, jeśli stan skóry dziecka przynajmniej raz do roku skontroluje specjalista dermatolog. Jeżeli nie pojawiły się żadne niepokojące zmiany, najlepiej zrobić to na przełomie końca wakacji i początku roku szkolnego.

Powody takiego postępowania są dwa: po pierwsze, najwięcej nowych znamion pojawia się bowiem po silnej lub długotrwałej ekspozycji na słońce, a po drugie skontrolujesz wtedy stan skóry dziecka po wszystkich wakacyjnych przygodach i wyjazdach, podczas których mogło nabawić się także innych problemów dermatologicznych np. grzybicy. Pamiętaj, aby każde opisane wcześniej jako podejrzane, niepokojące znamię jak najszybciej skonsultować ze specjalistą, gdyż może być ono okazać się zmianą złośliwą lub mogącą przetransformować w nowotworową.

Podczas wizyty lekarz zbada wszystkie znajdujące się na skórze dziecka pieprzyki za pomocą dermatoskopu – urządzenia umożliwiającego jednoczesne oświetlenie oraz powiększenie oglądanego fragmentu skóry w celu przeprowadzenia dokładnej oceny. Badanie to jest nieinwazyjne i niebolesne, jednak konieczne, aby skontrolować znamiona pod kątem potencjalnej złośliwości. Dermatolog oceni podczas badania każde znamię barwnikowe, w poznanej wcześniej przez nas skali ABCDE i na tej podstawie zadecyduje o dalszym postępowaniu.

pieprzyki

Co dalej robić z pieprzykami?

Dalsze postępowanie ze znamionami zależy w głównej mierze od oceny dokonanej za pomocą dermatoskopu, wywiad pełni tylko rolę pomocniczą.

Jeżeli żadne z pieprzyków nie budzą podejrzeń lekarza, z pewnością zaleci od jedynie ich systematyczną kontrolę i obserwację oraz stosowanie ochrony przeciw nadmiernej ekspozycji na promieniowanie słoneczne.

Leczenie, w postaci chirurgicznego usunięcia zmiany, jest zalecane przez lekarza w stosunku do znamion atypowych oraz ulegających ciągłemu drażnieniu np. występujących w zgięciach łokciowych i kolanowych czy też na szyi w okolicy kołnierzykowej. Procedurę usunięcia zmiany dokonuje się w znieczuleniu nasiękowym (miejscowym) i polega ona na jego wrzecionowatym wycięciu. Uzyskany wycinek zawsze powinien być wysłany na badanie histopatologiczne, które odpowie na pytanie, jaka to zmiana i czy została wycięta w całości. Na wynik takiego badania oczekujemy zwykle około miesiąca i na jego podstawie lekarz specjalista decyduje o dalszym postępowaniu z pacjentem.

Gdy znamię okazało się łagodne, zaleca się dalszą systematyczną kontrolę zarówno zmian, jak i blizny po wycięciu. W przypadku zaś wykrycia zmiany złośliwej lub budzącej podejrzenia, konieczne jest przeprowadzenie dokładniejszej diagnostyki, od której zależą następne kroki terapeutyczne.

Jak łatwo kontrolować pojawianie się nowych zmian?

Zazwyczaj jest tak, że pieprzyków na ciele nie jest zbyt dużo i łatwo zauważyć pojawienie się jakichś dodatkowych zmian na skórze dziecka. Jednak gdy z czasem przybywa ich coraz więcej, zaczyna sprawiać to coraz większą trudność, szczególnie gdy zaczynają nam się mylić. Jest na to na szczęście prosty i skuteczny sposób – wystarczy bowiem, sfotografować skórę dziecka, tak aby na zdjęciach uwiecznić wszystkie widoczne znamiona. Najlepiej robić zdjęcia znamion tak, aby obejmowały wszystkie widoczne np. na przedniej części przedramienia, a w razie konieczności zrobić również zbliżenia zmian. Do największych z nich warto także przyłożyć linijkę, dzięki czemu potem w dowolnej chwili można sprawdzić, czy nie uległy one powiększeniu. Co jakiś czas wystarczy zbadać skórę dziecka i porównać ją z wykonanymi fotografiami, a z pewnością znacznie ułatwi to kontrolę i nie pozwoli przegapić pojawienia się żadnych nowych znamion. Takie fotografie zawsze możesz zabrać na wizytę w poradni dermatologicznej, szczególnie gdy jakaś zmiana Cię zaniepokoi – w ten sposób lekarz będzie miał porównanie jej wcześniejszego i obecnego wyglądu, co znacznie ułatwi mu ocenę i zaplanowanie dalszego postępowania.

Pamiętaj więc, że z uwagi na profilaktykę przeciwko czerniakowi złośliwemu, kontrola znamion barwnikowych występujących na skórze dziecka jest bardzo ważna. Teraz, po przeczytaniu artykułu, wiesz już, jak właściwie badać zmiany, które z nich powinny Cię zaniepokoić i być koniecznie skonsultowane z lekarzem dermatologiem, a także jakie jest postępowanie w przypadku podejrzanych o zezłośliwienie zmian. Odpowiednia ochrona przeciwko nadmiernej ekspozycji na promieniowanie słoneczne oraz regularna i skrupulatna kontrola pieprzyków na skórze malucha, może zapewnić mu bezpieczeństwo i zmniejszyć szanse, także w przyszłości, na zachorowanie na nowotwór złośliwy skóry, jakim jest czerniak.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Nina, studentka ostatniego roku kierunku lekarskiego, szczególnie zainteresowana tematyką onkologii, badań obrazowych oraz radiologii pediatrycznej. Pisaniem artykułów o tematyce medycznej zajmuję się, aby poszerzać wiedzę i świadomość pacjentów dotyczącą chorób, z którymi mogą się kiedyś zmierzyć lub też właśnie z nimi walczą, ponieważ wierzę, że największe efekty przynosi terapia oparta na partnerstwie. Wyedukowany pacjent lepiej potrafi dbać o swoje zdrowie oraz często dzięki odpowiedniej wiedzy zgłasza się do lekarza już na wczesnym etapie choroby.Wtedy też lepiej rozumie on samą istotę choroby, a dzięki wzajemnej współpracy lekarz i pacjent wspólnie mogą opracować najlepszy plan działania, gdyż właśnie taka relacja przynosi zwykle najlepsze efekty.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

    Polecane tematy