Omdlenie – przyczyny, diagnostyka, pierwsza pomoc

Omdlenie to przemijająca utrata przytomności oraz napięcia posturalnego spowodowana chwilowym zmniejszeniem przepływu krwi w mózgu ustępująca samoistnie. Aby doszło do omdlenia, wystarczy już kilkusekundowe przerwanie dopływu krwi do mózgu lub zmniejszenie ilości dostarczanego do niego tlenu o 20%. Zwykle trwa ono od kilku sekund do kilku minut i jest opisywane przez osoby, które go doświadczyły, jako odczucie „ciemności przed oczami”. Szacuje się, że znaczna większość społeczeństwa na którymś etapie swojego życia doświadczyła lub też doświadczy tego stanu. Co jeszcze powinien więc wiedzieć każdy z nas na temat omdleń? Po więcej informacji na ten temat zapraszamy do naszego artykułu.

Przyczyny omdleń

Choć omdlenia mogą występować bez żadnej uchwytnej przyczyny, mogą być one spowodowane m.in.:

  • Niskim ciśnieniem tętniczym krwi,
  • Odwodnieniem,
  • Zbyt niskim stężeniem glukozy we krwi,
  • Silnymi emocjami np. strachem,
  • Silnymi bodźcami bólowymi,
  • Długotrwałe przebywanie w pozycji stojącej,
  • Zbyt szybkie podniesienie się z pozycji leżącej lub wstanie z pozycji siedzącej,
  • Silnym kaszlem,
  • Zbyt wysoką temperaturą otoczenia,
  • Długotrwałym lub zbyt intensywnym wysiłkiem fizycznym,
  • Drgawkami,
  • Nadmiernym spożyciem alkoholu,
  • Spożyciem substancji psychoaktywnych.

Dodatkowo również niektóre leki mogą zwiększać ryzyko omdlenia, co ma miejsce szczególnie u pacjentów przyjmujących leki przeciwnadciśnieniowe, przeciwalergiczne i przeciwdepresyjne, oraz chorych na cukrzycę, arytmię, a także napady lękowe.

omdlenia

Rodzaje omdleń

Z uwagi na przyczyny oraz mechanizmy, które doprowadziły do wystąpienia omdlenia, możemy wyróżnić różne rodzaje omdleń:

  • Omdlenia w wyniku hipotonii ortostatycznej – to epizody chwilowej utraty przytomności w wyniku nagłego spadku krwi przy zmianie pozycji na stojącą – ich przyczyną mogą być zaburzenia krążenia.
  • Omdlenia spowodowane zaburzeniami rytmu serca – np. w przebiegu migotania przedsionków.
  • Omdlenia związane z chorobami naczyń mózgowych.
  • Omdlenia odruchowe – wynik chwilowego zmniejszonego dostarczania krwi do mózgu wskutek niewystarczającej pracy serca. Do omdlenia dochodzi wskutek niewłaściwego przekazania impulsu nerwowego, co powoduje rozszerzenie naczyń lub bradykardię. Występują zwykle u osób młodych, bez towarzyszących chorób serca , choć mogą pojawić się także u osób starszych ze współistniejącą chorobą organiczną serca. To ten rodzaj omdleń występuje najczęściej.

Diagnostyka omdleń

Jeżeli pacjent jest w stanie ogólnym dobrym i nastąpiło jednorazowe omdlenie bez żadnych dodatkowych i niepokojących objawów, to taka sytuacja nie wymaga diagnostyki. Konsultacji lekarskiej wymagają za to często powtarzające się omdlenia (>1 w miesiącu), szczególnie jeśli wcześniej takie sytuacje nie występowały, a także u osób z poważnymi schorzeniami m.in. serca i mózgu oraz u osób starszych.

Podczas wizyty lekarz zbierze dokładny wywiad dotyczący okoliczności zdarzenia, a także aktualnych chorób i przyjmowanych leków i innych suplementów. W trakcie rozmowy z lekarzem warto podać jak najwięcej szczegółów, które towarzyszyły omdleniu np. kołatania serca, ból głowy, silne uczucie lęku oraz poinformować go o występowaniu w rodzinie nagłych zgonów. W zależności od wywiadu i badania fizykalnego lekarz może zlecić badania dodatkowe m.in.:

  • Badanie morfologii krwi,
  • EKG (ocena aktywności elektrycznej serca),
  • UKG (ocena budowy i funkcji serca),
  • EEG (ocena aktywności elektrycznej mózgu),
  • Badanie Holterowskie (monitorujące pracę serca przez 24 godziny na dobę).

Na podstawie wywiadu i wykonanych badań dodatkowych lekarz zadecyduje o postawieniu diagnozy, ewentualnym leczeniu lub o pogłębieniu diagnostyki. Warto pamiętać, że im więcej informacji pacjent dostarczy lekarzowi, tym szybsza i bardziej trafna będzie postawiona przez niego diagnoza.

Pierwsza pomoc przy omdleniach

W przypadku omdlenia należy w pierwszej kolejności odsunąć gapiów i zapewnić osobie poszkodowanej dostęp świeżego powietrza. Następnie delikatnie ułożyć omdlałego na plecach i po udrożnieniu dróg oddechowych ocenić jego funkcje życiowe (oddech przez 10 sekund i tętno – zalecane do wykonania tylko przez osoby z doświadczeniem). Jeżeli poszkodowany oddycha, należy umieścić go w pozycji bezpiecznej. Jeżeli poszkodowany nie oddycha, należy zadzwonić po pogotowie i rozpocząć wykonywanie RKO według algorytmu BLS (30 uciśnięć klatki piersiowej : 2 wdechy).
Przypadek omdlenia może w każdej chwili dotknąć nas lub naszych bliskich, dlatego też warto wiedzieć, jak postąpić w takiej sytuacji i kiedy należy udać się po pomoc do specjalisty.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Nina, studentka ostatniego roku kierunku lekarskiego, szczególnie zainteresowana tematyką onkologii, badań obrazowych oraz radiologii pediatrycznej. Pisaniem artykułów o tematyce medycznej zajmuję się, aby poszerzać wiedzę i świadomość pacjentów dotyczącą chorób, z którymi mogą się kiedyś zmierzyć lub też właśnie z nimi walczą, ponieważ wierzę, że największe efekty przynosi terapia oparta na partnerstwie. Wyedukowany pacjent lepiej potrafi dbać o swoje zdrowie oraz często dzięki odpowiedniej wiedzy zgłasza się do lekarza już na wczesnym etapie choroby.Wtedy też lepiej rozumie on samą istotę choroby, a dzięki wzajemnej współpracy lekarz i pacjent wspólnie mogą opracować najlepszy plan działania, gdyż właśnie taka relacja przynosi zwykle najlepsze efekty.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.