Nieprawidłowości w wypadaniu mleczaków

Mleczaki, w odróżnieniu od zębów stałych, towarzyszą dziecku jedynie przez krótki okres jego życia. Nie oznacza to oczywiście, że są mniej ważne lub nie trzeba o nie w odpowiedni sposób dbać każdego dnia. Wiele problemów stomatologicznych obserwowanych u starszych dzieci swój początek ma właśnie w okresie uzębienia mlecznego. Zatem, jakie mogą być nieprawidłowości związane z zębami mlecznymi?  Jak rzutują one na rozwój i stan zębów stałych w późniejszym okresie życia naszych pociech?

W jakim wieku zaczynają wypadać mleczaki?

Pierwsze zęby mleczne zaczynają wypadać około 5-6 roku życia. Dzieje się tak z kilku powodów. Po pierwsze, znajdujące się pod pierwszymi ząbkami dziecka zawiązki zębów stałych rozwijają się i stopniowo wypierają je na zewnątrz. Po drugie, szczęka i żuchwa dziecka rozrasta się, co znacznie osłabia połączenia utrzymujące mleczaki na miejscu.

Cały proces wypadania mleczaków i zastępowania ich zębami stałymi trwa nieprzerwanie do około 12-13 roku życia. W okresie przejściowym dziecko posiada uzębienie mieszane.

little girl with magnifying glass showing her tooth gap

Zbyt wczesne wypadanie mleczaków – często bagatelizowany problem

Przedwczesne wypadanie mleczaków stanowi bardzo ważny, acz często bagatelizowany problem. Wielu rodziców nie zdaje sobie bowiem sprawy, iż odsłonięte przed czasem zawiązki zębów stałych mogą rozwijać się w sposób nieprawidłowy. Mogą ulegać wręcz przedwczesnemu zniszczeniu. To z kolei indukuje wiele problemów stomatologicznych, z którymi dziecko będzie musiało się borykać w późniejszym wieku.

Do przedwczesnego wypadania mleczaków dochodzi najczęściej na podłożu zmian próchniczych. Schorzenie to występuje pod różnymi postaciami. Na przykład, nieprawidłowe karmienie malucha może doprowadzić do tak zwanej próchnicy butelkowej. Pojawia się ona w momencie, gdy dziecko często zasypia z butelką w ustach. Lub po wybudzeniu w nocy podaje mu się produkty zawierające duże ilości cukru. Między innymi słodzone herbatki lub mleko modyfikowane. Wspomniane produkty są pożywką dla niszczących zęby bakterii. U starszych dzieci może pojawiać się z kolei tak zwana próchnica okrężna. Jej rozwój jest również związany z nadmierną podażą próchnicogennych cukrów prostych oraz brakiem odpowiedniej higieny zębów.

Oczywiście próchnica nie jest jedynym czynnikiem przyczyniającym się do przedwczesnego wypadania mleczaków. Równie często zjawisko to uwarunkowane jest różnego rodzaju urazami. Szczególnie dotyczą one dzieci w wieku od 1 do 3 roku życia, kiedy to maluchy nabywają dopiero umiejętności chodzenia i często się przewracają.

Zbyt wczesne wypadanie mleczaków – konsekwencje

Jak już wspominaliśmy wcześniej, przedwczesne wypadanie mleczaków jest bardzo niekorzystne. Spośród konsekwencji tego zjawiska można wymienić między innymi:

• Opóźnienie lub zatrzymanie w zakresie wyrastania zębów stałych. Przedwczesne wypadanie mleczaków może doprowadzić do wytworzenia się zbitej tkanki kostnej nad pozostającymi pod nimi zawiązkami zębów stałych. To z kolei może uniemożliwiać lub znacznie opóźniać proces ich wyżynania się i przyczyniać się do rozwoju różnego rodzaju wad wymagających leczenia ortodontycznego.
• Zahamowanie rozwoju kości szczęki i żuchwy. Prawidłowy rozwój kośćca szczęki i żuchwy jest uzależnieniu od jego stymulacji wywoływaniem gryzieniem. Przedwczesny brak mleczaków znacznie zaburza ten proces.
• Stłoczenia zębowe i inne wady zgryzu. Przedwczesne wypadanie określonych zębów mlecznych mogą doprowadzać do przemieszczeń już wyrżniętych lub wyżynających się zębów stałych. To z kolei przekłada się problemy natury funkcjonalnej (dziecko ma problemy z prawidłowym gryzieniem), ale i natury estetycznej.
• Kłopoty z mową. Duże braki w uzębieniu mlecznym (zwłaszcza w siekaczach) mogą zaburzać proces prawidłowej nauki mowy i wymagać leczenia logopedycznego.
• Problemy psychologiczne – braki w uzębieniu, indukowane nimi wady zgryzu oraz problemy z mową mogą wpływać na znaczne obniżenie poczucia własnej wartości u dziecka.

Podsumowując, mleczaki, wbrew obiegowej opinii, są zębami bardzo ważnymi i należy o nie w odpowiedni sposób dbać każdego dnia.