Najważniejsze badania w trzecim trymestrze

Trzeci trymestr ciąży to już ostatnia prosta do rozwiązania, jednak należy pamiętać, aby w ferworze przygotowań, szykowania wyprawki, pokoju dziecięcego itd. nie zapominać, o tym co najważniejsze – o zdrowiu własnym i nienarodzonego jeszcze maluszka. Aby ułatwić to wszystkim mamom, które już z niecierpliwością oczekują na pojawienie się na świecie nowego członka rodziny, przygotowaliśmy kalendarium wszystkich badań, które należy wykonać w ostatnim trymestrze ciąży wraz z ich krótkim opisem oraz wyjaśnieniem czemu służą. Mamy nadzieję, że dzięki temu każda przyszła mama będzie mogła być perfekcyjnie przygotowana do porodu, także pod względem zdrowotnym.

Kalendarium badań w trzecim trymestrze ciąży

W trzecim trymestrze ciąży przyszłą mamę czekają minimum 3 wizyty u ginekologa prowadzącego ciążę, jednak z uwagi na obecność u ciężarnych chorób towarzyszących może być ich oczywiście więcej.

Pierwsza wizyta -27-32 tydzień ciąży
Podczas tego spotkania do badań obowiązkowych należą:

  • morfologia krwi
  • badanie ogólne moczu
  • przeciwciała odpornościowe
  • badanie ultrasonograficzne
  • badanie cytologiczne (jeśli nie było wykonywane na wcześniejszym etapie ciąży)

Druga wizyta – 33-37 tydzień ciąży
Badania obowiązkowe w tym okresie ciąży:

  • morfologia krwi
  • badanie ogólne moczu

Inne, zalecane badania:

  • posiew w kierunku paciorkowców beta-hemolizujących (GBS)
  • antygen HBs
  • w grupie kobiet ze zwiększonym ryzykiem populacyjnym/indywidualnym ryzykiem zakażenia: badanie VDRL, HIV, HCV
  • badanie cytologiczne (jeśli nie było wykonywane na wcześniejszym etapie ciąży)

badania w trzecim trymestrze

Trzecia wizyta – 38-39 tydzień ciąży
W tym okresie konieczne jest wykonanie dwóch badań:

  • morfologii krwi
  • badania ogólnego moczu

Badania po 40 tygodniu ciąży

Po ukończeniu 40 tygodnia ciąży wykonuje się badanie ultrasonograficzne z oceną masy płodu oraz monitoruje się stan płodu poprzez zapisy kardiotokograficzne (KTG).

Do czego służą badania w trzecim trymestrze ciąży?

Po pierwsze, badania, które wykonywane są u ciężarnej w trzecim trymestrze ciąży, dają informacje lekarzowi prowadzącemu i personelowi szpitala o tym, jak prowadzona jest ciąża, w jakim stanie zdrowia jest obecnie ciężarna oraz czy są jakieś niekorzystne czynniki jak np. zakażenie, które mogą stanowić zagrożenie porodem przedwczesnym lub być niebezpieczeństwem dla dziecka w trakcie porodu.

Ważne jest, aby przyszła mama wszystkie wyniki tych badań miała wpisane w karcie przebiegu ciąży, która jest najważniejszym dokumentem ciężarnej i stanowi ogromną pomoc dla specjalistów np. gdy niespodziewanie trafi ona nagle do szpitala.

Aby jednak każda przygotowująca się do porodu kobieta była w pełni świadoma, po co wykonuje się każde z wymienionych przez nas powyżej badań, teraz pokrótce opiszemy każde z nich.

Morfologia krwi

Badanie morfologii krwi daje mnóstwo informacji na temat stanu zdrowia organizmu ciężarnej. Po pierwsze należy zwrócić uwagę na liczbę erytrocytów, czyli krwinek czerwonych oraz stężenia hemoglobiny, które informują o tym, czy ciężarna nie ma niedokrwistości. Drugą ważną wartością jest liczba i podział krwinek białych. Ich podwyższone wartości mogą świadczyć o zakażeniu, które to może spowodować wystąpienie porodu przedwczesnego. Kolejnym ocenianym parametrem są płytki krwi, które pośrednio dają informację o krzepliwości, będącej ważnym parametrem w kontekście krwawień okołoporodowych oraz niektórych chorób w przebiegu ciąży np. Zespole HELLP.

Badanie ogólne moczu

Badanie ogólne moczu jest badaniem odzwierciedlającym po pierwsze funkcje wydalnicze nerek, a po drugie kontrolującym obecność zakażenia układu moczowego. Ocenia się w nim ciężar właściwy moczu (np. zbyt duży ciężar może świadczyć o białkomoczu lub odwodnieniu), pH, kolor, przejrzystość, obecność erytrocytów, leukocytów i komórek nabłonkowych, a także glukozy i białka. Podejrzenie zakażenia układu moczowego nasuwa znalezienie w moczu erytrocytów oraz leukocytów, a wynik taki obliguje lekarza do wdrożenia odpowiedniego leczenia. Białko w moczu jest natomiast jednym z objawów grożącego pojawieniem się rzucawki stanu przedrzucawkowego.

Badanie cytologiczne
Tak samo, jak w ogólnej populacji kobiet, tak i w ciąży przeprowadza się badanie cytologiczne. Jego celem jest ocena stanu komórek szyjki macicy, a tym samym ryzyka pojawienia się lub obecności nowotworu szyjki macicy, który można rozpoznać niekiedy po raz pierwszy właśnie u ciężarnej.

Przeciwciała odpornościowe

Badanie przeciwciał odpornościowych przeprowadza się w celu oceny obecności konfliktu serologicznego. Sprawdza ono czy we krwi matki obecne są przeciwciała przeciwko niezgodnym pod względem antygenów krwi erytrocytom płodu. Konflikt podczas pierwszej ciąży nie stanowi zwykle zagrożenia (o ile nie doszło do kontaktu krwi matki z krwią dziecka np. przy nieszczelności łożyska), ale jeśli w organizmie ciężarnej nie doszło jeszcze do wytworzenia przeciwciał, to podejmowane są odpowiednie działania profilaktyczne, które mają za zadanie zapobiec ich wytworzeniu.
 
Posiew w kierunku paciorkowców beta hemolizujących (GBS)
Badanie to jest szczególnie ważne w przypadku porodów drogami natury, gdyż u matek będących nosicielkami tych bakterii może dojść do zakażenia nimi noworodka podczas przechodzenia przez kanał rodny. W przypadku potwierdzonego nosicielstwa lub braku wyniku stosuje się profilaktyczną antybiotykoterapię, która ma za zadanie uchronić dziecko przed zakażeniem mogącym powodować sepsę i bezpośrednie zagrożenie życia maluszka.

Antygen Hbs
Dodatni wynik w badaniu antygenu Hbs u matki wykazuje, że jest ona nosicielką wirusa zakażenia wątroby typu B. Sytuacja taka obliguje lekarzy do podania noworodkowi zaraz po porodzie swoistej immunoglobuliny, która uchroni jego wątrobę przed uszkodzeniem przez wirusa. Stanowi to również informację dla personelu o zachowaniu szczególnej ostrożności podczas wykonywanych zabiegów, aby nie doszło do przypadkowego zakłucia i zakażenia.

Badania na choroby zakaźne (VDRL, HIV, HCV)
VDRL to odczyn, który wykonywany jest w celu diagnostyki zakażenia lub nosicielstwa kiły. Jest to niezwykle ważne, gdyż nieleczona kiła u ciężarnej może doprowadzić do zakażenia płodu drogą łożyska i wystąpienia kiły wrodzonej. W jej przebiegu może dojść m.in. do uszkodzenia nerwu słuchowego i głuchoty, zapalenia rogówki i utraty wzroku, czy deformacji zębów.

Test w kierunku HIV jest wykonywany celem sprawdzenia, czy przyszła mama jest zakażona wirusem HIV i jest jego nosicielką. W przypadku wyniku pozytywnego kobieta powinna zostać przekazana do specjalnego ośrodka, a poród powinien odbyć się poprzez cesarskie cięcie jeszcze przed rozpoczęciem akcji porodowej i przed odpłynięciem wód płodowych.

Badanie wykrywające zakażenie HCV (wirusem zakażenia wątroby typu C) jest ważne zarówno dla matki, jak i płodu. Jeśli wynik u ciężarnej jest dodatni, powinna ona zostać skierowana na szczepienie przeciwko WZW B. Dziecko natomiast powinno być szczegółowo diagnozowane w tym kierunku, a po potwierdzeniu zakażenia musi pozostawać pod opieką specjalisty, który może wtedy rozpocząć leczenie. Nieleczone zakażenie HCV może doprowadzić do marskości wątroby, a także do raka wątrobowokomórkowego.

Badanie ultrasonograficzne
Badanie USG płodu przed porodem jest jednym z najwięcej wnoszących badań. Po pierwsze w jego trakcie sprawdza się położenie płodu (czyli to, czy dziecko skierowane jest już prawidłowo głową do ujścia kanału rodnego, czy jeszcze nie) oraz jego wymiary i orientacyjną wagę. Oprócz tego mierzy się ilość wód płodowych oraz ocenia położenie, wygląd oraz grubość łożyska. W jego trakcie kontroluje się też stopień skrócenia i rozwarcie szyjki macicy.

KTG
Kardiotokografia jest niezwykle ważnym badaniem, które jest w stanie wstępnie ocenić dwa bardzo ważne aspekty: dobrostan płodu oraz obecność skurczów macicy. Jedna z elektrod mierzy akcję serca maluszka, które powinno zawierać się w przedziale 110-140/150 uderzeń na minutę, druga natomiast monitoruje czynność skurczową macicy. Dodatkowo ciężarna za pomocą specjalnego przycisku daje znak, gdy poczuje ruch, dzięki czemu specjalista może ocenić, czy dziecko reaguje dobrze, czy też dzieje się coś niepokojącego, co może wymagać pilnej interwencji.

Mamy nadzieję, że nasz artykuł dostarczył przyszłym mamom niezbędnych informacji na temat wszystkich badań wykonywanych na ostatniej prostej przed rozwiązaniem. Dzięki nim będą one lepiej przygotowane i bardziej świadome tego, w jakim celu są one wykonywane. Przypominamy też, aby w miarę możliwości zawsze mieć przy sobie na wszelki wypadek kartę przebiegu ciąży – dostarczy ona specjalistom wielu potrzebnych informacji w przypadku gdy maluszek postanowi wyjść na świat nieco wcześniej, niż było to pierwotnie zaplanowane.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Nina, studentka ostatniego roku kierunku lekarskiego, szczególnie zainteresowana tematyką onkologii, badań obrazowych oraz radiologii pediatrycznej. Pisaniem artykułów o tematyce medycznej zajmuję się, aby poszerzać wiedzę i świadomość pacjentów dotyczącą chorób, z którymi mogą się kiedyś zmierzyć lub też właśnie z nimi walczą, ponieważ wierzę, że największe efekty przynosi terapia oparta na partnerstwie. Wyedukowany pacjent lepiej potrafi dbać o swoje zdrowie oraz często dzięki odpowiedniej wiedzy zgłasza się do lekarza już na wczesnym etapie choroby.Wtedy też lepiej rozumie on samą istotę choroby, a dzięki wzajemnej współpracy lekarz i pacjent wspólnie mogą opracować najlepszy plan działania, gdyż właśnie taka relacja przynosi zwykle najlepsze efekty.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.