Najczęstsze przyczyny niepłodności u kobiet

U podłoża niepłodności, czyli niemożności zajścia w ciążę może leżeć bardzo wiele przyczyn. Wśród nich, około 35% dotyczy kobiet, 35% mężczyzn, a 10% obojga partnerów jednocześnie. Dzisiaj tematem są najczęstsze przyczyny niepłodności u kobiet.

Czym jest niepłodność i jak często występuje?

Niepłodność jest definiowana przez WHO (Światową Organizację Zdrowia) jako niemożność zajścia w ciążę, pomimo rocznego współżycia (minimum 3-4 razy w tygodniu) bez stosowania jakichkolwiek środków antykoncepcyjnych. Szacuje się, że cierpi na nią aż 10 do 15% par (w liczbach bezwzględnych daje nam to około 1,5 miliona par w naszym kraju) starających się o potomstwo i odsetek ten wciąż się zwiększa.

przyczyny niepłodnoścu u kobiet

Przyczyny niepłodności u kobiet

Niemożność zajścia w ciążę jest w 35% przypadków uwarunkowana przez niepłodność żeńską. Wśród jej przyczyn można wymienić:

  • Zespół wielotorbielowatych jajników (PCOS) – choroba ta występuje u 10 do 15% kobiet w wieku reprodukcyjnym i stanowi najczęstszą przyczynę niepłodności żeńskiej. Jednym z następstw zespołu policystycznych jajnikówcykle bezowulacyjne, czyli cykle, podczas których nie dochodzi do uwolnienia komórki jajowej. Dokładna patogeneza PCOS jest nieznana. Przyjmuje się, że dużą rolę odgrywa w niej otyłość, insulinooporność. Ważnym czynnikiem ryzyka jest hiperadrogenizacja. Nadmiar adrogenów odpowiada za pojawiający się u chorych kobiet hirsutyzm – owłosienie typu męskiego, łysienie typu męskiego, czy też nadmierny trądzik.
  • Inne zaburzenia owulacji – stres, nadmierny wysiłek fizyczny, ciężkie choroby współwystępujące, czy też nagła utrata masy ciała mogą doprowadzić do zahamowania osi podwzgórzowo-przysadkowo-janikowej (tak zwanej osi płciowej, gonadalnej). A tym samym do pojawienia się cykli bezowulacyjnych oraz wtórnego braku miesiączki (najczęstsza przyczyna tego stanu). Szacuje się, że PCOS i inne zaburzenia owulacji występują u około 20% niepłodnych kobiet, a ich leczenie objawowe polega na farmakologicznej indukcji owulacji.
  • Endometrioza (gruczolistość zewnętrzna) -jest to choroba przewlekła występująca u 7 do 15% miesiączkujących kobiet. Polega na pojawienie się wrażliwego hormonalnie endometrium (błony śluzowe jamy macicy) poza macicą (między innymi w jajowodach, jajnikach, czy też na błonie otrzewnej pokrywającej narządy wewnętrzne). Skutkuje to postępującym uszkodzeniem zajętych struktur i znacznym obniżeniem potencjału rozrodczego kobiety. Przebieg gruczolistości jest początkowo skąpoobjawowy. Niepokój kobiety zazwyczaj wzbudzają bolesne stosunki (dyspareunia) oraz niemożność zajścia w ciążę. Leczenie niepłodności w przebiegu edometriozy polega na laparoskopowym usunięciu ognisk endometrium, a w przypadku znacznej niedrożności jajowodów na zapłodnieniu in vitro (zapłodnieniu pozaustrojowym).
  • Choroby macicy – wady wrodzone macicy (na przykład przegroda macicy), mięśniaki, czy też zespół Ashermana (obecność zrostów wewnątrzmacicznych będących powikłaniem zabiegu wyłyżeczkowania jamy macicy) występują u około 6% pacjentek trafiających do lekarza z powodu niemożności zajścia w ciążę oraz niemożności jej donoszenia (nieprawidłowości w macicy znacznie zwiększają prawdopodobieństwo poronienia). W większości przypadków ich wyleczenie jest możliwe, dzięki zabiegowi chirurgicznemu.
  • Choroby jajowodów – niedrożność jajowodów jest najczęściej wtórna do chorób zapalnych miednicy mniejszej (na przykład zakażenie Chlamydią), endometriozy, czy też zabiegów chirurgicznych w obrębie jamy brzusznej. Leczenie niepłodności pojawiającej się w ich przebiegu polega na chirurgicznej próbie rekonstrukcji jajowodów lub zapłodnieniu pozaustrojowym.
  • Choroby szyjki macicy – niedrożność szyjki oraz nieprawidłowości śluzu szyjkowego (na przykład obecność przeciwciał skierowanych przeciwko plemnikom) odpowiadają za około 2% przypadków niepłodności żeńskiej i są typowym wskazaniem do zabiegu inseminizacji domacicznej (plemniki dostarcza się bezpośrednio do jamy macicy). Co więcej, niewydolność szyjki macicy jest jedną z przyczyn niemożności utrzymania ciąży oraz poronień i porodów przedwczesnych.
  • Przyczyny genetyczne – wiele chorób genetycznych przebiega z niepłodnością. Przykładem może być zespół Turnera (brak jednego z chromosomów X), czy też zespół Downa (trisomia chromosomu 21).

Podsumowując, współczesna medycyna ma do zaoferowania wiele form leczenia niepłodności, dzięki czemu większość dotkniętych tym problemem par ma szansę doczekać się własnego potomstwa.

Bibliografia:
Położnictwo i ginekologia autorstwa Grzegorza Bręborowicza.
Ginekologia kliniczna – E.J. Bieber, J.S. Sanfilippo, I.R. Horowitz.
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

  1. Paulina Paulina

    W tym wszystkim chyba i tak najgorsze jest to ciśnienie na przyszlych rodzicach. To ciagle gadanie rodziny kiedy i kiedy… to nie moja przeciez wina ze jestem chora! Nie wybieralam endometriozy, nie chcialam tego. W sumie to sie poddalismy na poczatku. Ale po 2 latach stwierdzilam ze sprobujemy jeszcze w szpitalu REKLAMA bo maja majnowsze technologie optyczne. Czekamy w tej chwili na zabieg. Za 2 tygodnie laparoskopia