Morfologa krwi w ciąży – odczytujemy wyniki

Morfologia krwi jest jednym z podstawowych badań laboratoryjnych wykonywanych u kobiet spodziewających się dziecka. Jej wyniki odzwierciedlają stan zdrowia ciężarnej i pozwalają na wykrycie wielu chorób. Spośród nich najważniejsza wydaje się niedokrwistości. Może ona dotyczyć nawet 40% pań i znacznie zwiększa ryzyko powikłań ciążowych. Zważywszy jednak na zmiany adaptacyjne zachodzące w ciele ciężarnej, badania wykonywane na tym etapie jej życia, muszą być w odpowiedni sposób interpretowane. Zatem, w których tygodniach powinna być wykonywana morfologia krwi w ciąży? Co oznaczają poszczególne wartości widniejące na wyniku?

W których tygodniach ciąży należy wykonywać u ciężarnej morfologie krwi?

Każdego roku Polskie Towarzystwo Ginekologiczne wydaje harmonogram badań obowiązkowych u ciężarnych. Z dokumentu tego wynika, iż morfologia powinna być u ciężarnej wykonywana w następujących tygodniach jej trwania:

  • Na początku ciąży (do 10 tygodnia) – badanie na tym etapie ciąży pozwala ocenić wyjściowy stan zdrowia przyszłej mamy. U blisko 15% badanych pań wyniki pierwszej morfologii mogą sugerować obniżoną czynność krwiotwórczą, a u 7% jawną niedokrwistość.
  • 15-20 tydzień ciąży – na tym etapie ciąży razem z morfologią wykonuje się również badanie ogólne moczu.
  • 27-32 tydzień ciąży – na tym etapie ciąży obowiązkowa jest morfologia, badanie ogólne moczu, USG oraz oznaczenie przeciwciał anty-D (w przypadku kobiet Rh ujemnych).
  • 33-37 tydzień ciąży – na tym etapie ciąży obowiązkowa jest morfologia, badanie ogólne moczu, oznaczenie antygenu HBs, badanie na obecność wirusa HIV oraz posiew z pochwy i odbytu.
  • 38-39 tydzień ciąży – na tym etapie ciąży razem z morfologią wykonuje się również badanie ogólne moczu.

morfologia krwi w ciąży

Morfologia krwi w ciąży – jak przygotować się do badania?

Morfologia krwi jest badaniem prostym, łatwo dostępnym i bardzo bezpiecznym dla samej ciężarnej, jak i dla jej nienarodzonego dziecka. Sama procedura polega na pobraniu około 5 mililitrów krwi żylnej do specjalnej próbówki, a następnie przekazaniu jej do laboratorium. Co warte zaznaczenia, morfologia wymaga wcześniejszego przygotowania. Tak wiec kobieta przed badanie nie powinna wykonywać dużego wysiłku fizycznego, przez dłuższy czas przebywać w pozycji stojącej. Niemniej ważne jest wykonane badania na czczo (krew pobiera się po 8-godzinnej przerwie od jedzenia).

Morfologia w ciąży – interpretacja wyników

Na wynik morfologii krwi składa się wiele parametrów, które oceniają poszczególne jej składniki. Które spośród nich mają największe znaczenie?

  • Liczba erytrocytów (RBC) – ciążowa norma dla tego parametru wynosi 3,5-4,5 mln/mikrolitr. Co warte jednak zaznaczenia, liczba krwinek czerwonych może znacznie się zmieniać w trakcie trwania ciąży. W pierwszych miesiącach po poczęciu charakterystyczny jest spadek ilości erytrocytów, a w III trymestrze wzrost nawet o 30% w stosunku do wartości wyjściowej. Zbyt niskie wartości RBC mogą sugerować obniżoną czynność krwiotwórczą lub jawną, czy też utajoną utratę krwi.
  • Hematokryt (HCT) – parametr ten wyraża procentowy stosunek objętości erytrocytów do całkowitej objętości krwi. Prawidłowo HCT powinno wynosić u kobiet 37-47%, ale w ciąży obserwuje się jego obniżenie o 4-7%. Niższa wartość hematokrytu jest całkowicie fizjologiczna i wiąże się nieproporcjonalnym wzrostem objętości krwi do liczby krwinek czerwonych. Przyczyny bardzo niskich wartości HCT są takie same jak przyczyny obniżenia RBC.
  • Hemoglobina (HGB) – stężenie czerwonego barwnika krwi przenoszącego tlen powinno wynosić w ciąży od 11,5 do 13,5 g/dl. Wartości poniżej 11 g/dl pozwalają na rozpoznanie anemii i wymagają pogłębionej diagnostyki. Co warte zaznaczenia, niski poziom HGB i niskie wartości MCV sugerują niedokrwistość z niedoboru żelaza. Niedobory hemoglobiny i wysokie wartości MCV z kolei anemię związana z deficytami witymi B12 lub kwasu foliowego.
  • Leukocyty (WBC) – prawidłowa liczba białych krwinek w ciąży to 10-15 tysięcy-mililitr. Wartości przekraczające górną granicę normy są związane zazwyczaj ze stanami zapalnymi lub zakażeniami. Niska liczba leukocytów może sugerować z kolei problem hematologiczny lub niedoborowy.
  • Płytki krwi (PLT) – ciążowa norma dla tego parametru w ciąży wynosi 100-300 tysięcy/mikrolitr. Wartości niższe są związane z podwyższonym ryzykiem krwawienia i mogą sugerować zespół HELLP (H- niedokrwistość hemolityczna, EL – podwyższenie enzymów wątrobowych, LP – obniżenie liczby płytek). Zbyt duża liczna płytek może być związana z toczącymi się procesem zapalnym.

Morfologia krwi w ciąży jest bardzo potrzebna

Słowem zakończenia, ciąża jest dla kobiety czasem szczególnym, w którym musi dbać o siebie, jak i o swoje nienarodzone dziecko. Z tego też względu niezmiernie ważne są regularne wizyty u lekarza ginekologa oraz wykonywanie zaleconych badań.

Bibliografia:

Ginekologia i położnictwo pod redakcją Grzegorza H. Bręborowicza.
Morfologia krwi autorstwa lekarza Pawła Hermana.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.