Moczenie u dzieci – problem 300 tysięcy dzieci w Polsce

Moczenie u dzieci jest sporym problemem dla nich samych, jak i dla opiekujących się nimi rodziców. Szacuje się, iż problem ten dotyczy blisko 5-10% 7-letnich maluchów oraz 1% nastolatków i osób dorosłych. W odniesieniu do polskiej populacji daje to około 300 tysięcy dzieci, które borykają się z moczeniem. Zatem, kiedy można u malucha rozpoznać moczenie? Jakie są najczęstsze przyczyny tego problemu oraz jak można z nim walczyć?

moczenie u dzieci

Moczenie u dzieci – definicja

Moczenie to nic innego jak mimowolne oddawanie moczu przez dzieci w wieku, w którym czynność świadomej mikcji powinna być już opanowana. Tak więc zaburzenie to można rozpoznać u dziewczynek po 5 roku życia i chłopców po 6 roku życia. W definicji moczenia zawarta jest również częstość epizodów mimowolnego oddawania moczu. W celu postawienia rozpoznania u malucha powinno się notować minimum 3 niekontrolowane mikcje w tygodniu.

Moczenie u dzieci można podzielić na nocne, dzienne oraz mieszane. Najczęściej spotykanym rodzajem jest typ nocny (głównie izolowane moczenie nocne). Stwierdzenie moczenia dziennego lub mieszanego wymaga szerszej diagnostyki. O wiele częściej bowiem mimowolne oddawanie moczu w dzień lub w dzień i nocy może sugerować zakażenie, czy też wadę układu moczowego. Co więcej, moczenie można również podzielić na pierwotne oraz wtórne. To drugie można rozpoznać u dzieci, które już wcześniej opanowały umiejętność kontroli mikcji i ją utraciły. Moczenie wtórne, podobnie jak dzienne i mieszane, również wymaga poszerzonej diagnostyki.

Moczenie u dzieci – przyczyny

Wielu rodziców, a nawet lekarzy mylnie uważa, iż moczenie jest głównie uwarunkowane emocjonalnie. W rzeczywistości jednak, psychogenne podłoże choroby stwierdza się jedynie u 15-20% dzieci (głównie moczenie wtórne). W większości przypadków moczenie ma inne przyczyny. Spośród nich można wymienić między innymi:

  • zbyt duża ilość moczu produkowanego w godzinach nocnych – u zdrowych dzieci dochodzi do fizjologicznego zmniejszenia produkcji moczu w trakcie nocnego spoczynku. U maluchów z moczeniem nocnym mechanizm hormonalny sterujący tym zjawiskiem działa w sposób nieprawidłowy. Prowadzi to do przepełnienia pęcherza moczowego i mimowolnego oddawania moczu w trakcie snu. Co warte zaznaczenia, brak nocnego spadku produkcji moczu jest najczęstszą przyczyną tak zwanego izolowanego moczenia nocnego,
  • zbyt duża ilość moczu produkowana przez całą dobę – może to być jednym z pierwszych objawów cukrzycy,
  • zbyt mała pojemność pęcherza moczowego – stanowi to jedną z częstszych przyczyn moczenia nocnego, dziennego i mieszanego. Mimowolnemu oddawaniu moczu mogą także towarzyszyć bardzo częste mikcje w ciągu dnia,
  • czynnościowe zaburzenie funkcjonowania dróg moczowych – można tu zaliczyć tak zwany leniwy pęcherz moczowy i nieprawidłową koordynację mięśni biorących udział w mikcji. U chorych z zaburzeniami czynnościowymi często występują oprócz moczenia również inne objawy. Można do nich zaliczyć częstomocz, naglące parcia, czy też niemożność powstrzymania mikcji,
    wady układu moczowego, nerwowego, zakażenia dróg moczowych, czy też niewydolność nerek – przyczyny te należy podejrzewać zwłaszcza w przypadku moczenia dziennego, mieszanego i wtórnego.

U większości pacjentów z moczeniem współwystępuje kilka jego przyczyn. Co więcej, do moczenia predysponuje również obciążony wywiad rodzinny. Szacuje się, iż moczenie nocne występuje u 45% maluchów, u których jeden rodzic również się moczył (75% w przypadku moczącej się matki i ojca).

Moczenie u dziecka – leczenie

Leczenie moczenia u dzieci można podzielić na przyczyny oraz objawowe. To pierwsze obejmuje wyeliminowanie wykrytych podczas diagnostyki nieprawidłowości układu moczowego (na przykład wady, zakażenia). Jeśli chodzi o leczenie objawowe, to może mieć ono charakter niefarmakologiczny lub farmakologiczny.

Leczenie niefarmakologiczne obejmuje głównie trening pęcherza moczowego oraz koordynacji mięśni biorących udział w mikcji. Istotne jest również prowadzenie dzienniczka mikcji oraz ograniczanie spożycia płynów przed snem. Pewną rolę odgrywa również pomoc psychologiczna. Jeśli chodzi o leczenie farmakologiczne, to decyzja o jego włączeniu jest w każdym przypadku podejmowana indywidualnie. Należy jednak pamiętać, iż leczenie przyczyny i niefarmakologiczne jest zawsze postępowaniem pierwszego wyboru.

Słowem zakończenia, moczenie u dzieci jest często problemem bagatelizowanym lub ukrywanym i traktowanym jako wstydliwy. Jest to duży błąd. Niepodjęcie odpowiedniego leczenia i niewykrycie przyczyny problemu może mieć bowiem wiele negatywnych konsekwencji i rzutować na całe przyszłe życie dziecka.

Bibliografia:
Moczenie u dzieci – dr Elżbieta Wierzchowska
Moczenie nocne u dzieci – lek. med. Katarzyna Gadomska-Prokop
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.