Małowodzie – gdy wód płodowych jest za mało

Ilość wód płodowych informuje o stanie płodu. Niekorzystnie jeśli jest ich zbyt mało lub za dużo. W tym pierwszym przypadku stwierdza się małowodzie (diagnozowane u około 4% wszystkich kobiet w ciąży), które w skrajnych przypadkach określane jest jako bezwodzie.

Dlaczego zbyt mała ilość wód płodowych jest niekorzystna? I co możesz zrobić, by poradzić sobie z małowodziem?

Kiedy diagnozuje się małowodzie?

Ilość wód płodowych w ciąży systematycznie rośnie aż do 36 tygodnia ciąży, kiedy zazwyczaj osiąga poziom 1 litra. Po tym czasie objętość wód płodowych maleje. U około 12% kobiet, które przekroczyły termin porodu, występuje małowodzie.

calm woman meditating reciving power by light

Małowodzie diagnozowane jest  zazwyczaj między 32 a 36 tygodniem ciąży w sytuacji, kiedy wód płodowych jest za mało. Co prawda  lekarz może ocenić ilość wód płodowych podczas standardowego badania USG, jednak zdiagnozowanie małowodzia w ciąży w 100% może być trudne. By to zrobić trzeba zbadać również łożysko, a to możliwe jest dopiero po porodzie.

O małowodziu mówimy, gdy wód płodowych w III trymestrze jest mniej niż 500 ml. Istotny jest również indeks płynu owodniowego AFI. Jeśli jego wartość jest niższa niż 5 cm, to również wskazuje na małowodzie. Ważny jest ponadto inny współczynnik – średnicy płynu w najgłębszym miejscu, w przypadku małowodzia nie przekracza on 1 cm.

Dlaczego mała ilość wód płodowych jest niekorzystna?

Za mała ilość wód płodowych jest niekorzystna dla dziecka, uniemożliwia bowiem prawidłowy rozwój, utrudnia także poruszanie się, bo dziecko jest ściśnięte. Dodatkowo może dojść do niekorzystnych komplikacji, zagrażających życiu płodu.

Po czym można poznać, że wód jest za mało?

Zbyt mała ilość wód płodowych może być stwierdzona przez lekarza podczas badania USG. Dodatkowe objawy, które wskazują na problem to:

• mały obwód brzucha,
• niewielki przyrost wagi w ciąży,
• objętość macicy zbyt mała w stosunku do wieku ciąży.

Przyczyny małowodzia

Do najczęstszych przyczyn małowodzia zalicza się:

• pęknięcie pęcherza płodowego i utrata części wód płodowych – najczęstsza przyczyna, dotycząca aż 25% przypadków,
• wady u dziecka: problemy z prawidłowym funkcjonowaniem nerek, na przykład na skutek leków przyjmowanych przez kobietę w ciąży,
• gestoza u matki,
• cukrzyca w ciąży,
• nadciśnienie u matki,
• zaburzenia funkcjonowania łożyska,
• przenoszenie ciąży,
• opóźniony rozwój płodu.

Czy małowodzie jest niebezpieczne?

W większości przypadków małowodzie nie prowadzi do powikłań. Szanse na urodzenie zdrowego dziecka są spore. Najlepsza sytuacja jest wtedy, kiedy małowodzie diagnozowane jest pod koniec ciąży. Dużo niebezpieczniejsze w sytuacji, gdy mało wód płodowych stwierdza się już w I lub II trymestrze ciąży.

Czasami niestety na jego skutek dochodzi do uciskania pępowiny i śmiertelnego niedotlenienia czy  deformacji kończyn u dziecka. Małowodzie może zakończyć się poronieniem lub porodem przedwczesnym. Stwierdzenie zbyt małej ilości wód płodowych zwiększa ryzyko zakończenia ciąży cięcie cesarskim i indukcji porodu.

Leczenie małowodzia

Niektóre wyniki badań wskazują, że małowodzie może zostać zminimalizowane poprzez zwiększenie ilości płynów przyjmowanych przez kobietę w ciąży. Dlatego zazwyczaj takie wskazanie otrzymuje przyszła mama, czasami lekarz decyduje się na dożylne podawanie płynów, dodatkowo ograniczenie aktywności fizycznej. Niekiedy przeprowadza się zabieg wstrzykiwania płynu do owodni w znieczuleniu miejscowym przez powłoki brzuszne lub szyjkę macicy.

Stan ciężarnej z małowodziem musi być stale monitorowany, czasami konieczna jest hospitalizacja. W niektórych sytuacjach, by ratować życie dziecka, lekarz decyduje się na wywoływanie porodu lub cesarskie cięcie.