Krostki u noworodka – co oznaczają i czy są groźne?

Krostki, pęcherzyki, czy też niewielkie nadżerki są często obserwowanymi u najmłodszych maluchów objawami różnych chorób. Część z nich ma charakter łagodny, samoograniczający i niewymagający leczenia. Inne natomiast mogą być wskazaniem do pilnej wizyty u lekarza i wdrożenia odpowiedniej terapii. Zatem, o czym mogą świadczyć obserwowane na skórze krostki u noworodka? Jakie choroby skórne objawiają się właśnie tego typu wykwitami?

Krostka – czym charakteryzuje się ten wykwit skórny?

Dermatolodzy posługują się wieloma terminami opisującymi mogące pojawiać się na skórze wykwity. Część z tych pojęć może być dla rodziców niezrozumiała. Oto krótki słowniczek dermatologicznych pojęć dedykowany każdemu rodzicowi:

  • krosta – wyniosły ponad poziom skóry wykwit typu pęcherzyka lub pęcherza wypełniony treścią ropną. Zmiana może mieć charakter pierwotny lub być wynikiem nadkażenia bakteryjnego pęcherzyka, czy też pęcherza zawierającego treść surowiczą. Co więcej, krosty o średnicy powyżej 1 centymetra określane są mianem ropni,
  • grudka – wyniosły ponad poziom skóry, spoisty wykwit skórny o różnej średnicy i wyraźnym odgraniczeniu od skóry zdrowej. Przykładem grudki może być na przykład brodawka zwykła,
  • plama – wykwit leżący w poziomie skóry, różniący się od tkanek zdrowych jedynie barwą. Przykładem plam mogą być piegi, czy też zmiany o charakterze rumienia,
  • guzek – wyniosły ponad poziom skóry, spoisty wykwit skórny mogący rozpadać się z utworzeniem blizny. Różni się od grudki większą spoistością, głębszym usadowieniem oraz współistniejącym naciekiem zapalnym. Przykładem guzka może być na przykład gradówka,
  • bąbel – wyniosły ponad poziom skóry, dobrze odgraniczony, wypełniony treścią surowiczą, swędzący, gładki w dotyku wykwit skórny o najczęściej porcelanowej różowej barwie. Bąbel jest zmianą charakterystyczną dla pokrzywki.

Krosty i krostki u noworodka – najczęstsze przyczyny niezakaźne

Istnieje kilka niezakaźnych schorzeń charakterystycznych dla noworodków i charakteryzujących się występowaniem krost i krostek. Spośród nich można wymienić:

  • rumień toksyczny noworodków – schorzenie to dotyczy nawet 50-70% noworodków urodzonych o czasie. Zmiany chorobowe pojawiają się najczęściej w ciągu pierwszych 24-48-godzin i obejmują zmiany obrzękowe, grudki, krostki oraz plamy. Jeśli chodzi o ich lokalizację, to wykwity zazwyczaj pojawiają się tułowiu, pośladkach oraz twarzy. Choroba ma nieznaną etiologię i ustępuję
    najczęściej samoistnie w ciągu tygodnia,
  • potówki – schorzenie to wynika z zatkania gruczołów potowych i dotyczy nawet 15% noworodków. Zmiany najczęściej pojawiają się w miejscach zakrywanych, a ich powstawaniu sprzyja wysoka temperatura oraz wilgotność. Potówki ustępują samoistnie, a najważniejszą formą profilaktyki ich występowania jest unikanie przegrzewania malucha,
  • noworodkowa krostkowica głowy – schorzenie to dotyczy nawet 20% maluchów w pierwszych 2-3-tygodniach życia. Charakterystycznym objawem choroby są krostki i grudki na czole, policzkach, podbródku oraz górnej części klatki piersiowej i pleców dziecka. Zmiany ustępują zazwyczaj samoistnie, ale proces ten można przyspieszyć stosowanymi maściami przeciwgrzybicznymi (choroba ma etiologię grzybiczą). Co warte zaznaczenia, krostkowicę należy różnicować z trądzikiem niemowlęcym (pojawiają się on około 3-6-miesiąca życia i przypomina trądzik pospolity występujący u starszych dzieci),
  • przemijająca melanoza krostkowa noworodków – schorzenie to dotyczy około 0,6% noworodków rasy białej oraz 5% rasy czarnej. Choroba przebiega w trzech stadiach i może być obecna już przy urodzeniu. Charakterystycznymi zmianami są dla niej pękające wykwity pęcherzykowo-krostkowe o średnicy 1- 10 milimetrów, które przechodzą następnie w plamy o zwiększonej pigmentacji i złuszczających się brzegach. Melanoza ma nieznaną etiologię i nie wymaga leczenia, gdyż ustępuje samoistnie.

krostki u noworodka

Krosty i krostki u noworodka – przyczyny zakaźne

Wiele wirusowych i bakteryjnych chorób występujących u noworodków charakteryzuje się występowaniem krost i krostek. Spośród nich można wymienić między innymi:

  •  zakażenie wywołane gronkowcem złocistym – zakażenie gronkowcem może dawać zmiany krostkowo-pęcherzykowe lub pęcherzowe (liszajec pęcherzowy). Co więcej, dosyć charakterystyczne są również miodowe strupy pokrywające zmienioną chorobowo skórę. Wykwity lokalizują się najczęściej w okolicy pępka, fałdach szyjnych oraz okolicy pieluszkowej. Do ich powstania dochodzi zazwyczaj po około 48-godzinach od zakażenia w pierwszych tygodniach życia malucha. Jedyną skuteczną formą leczenia zmian gronkowcowych jest podaż antybiotyków,
  • świerzb noworodkowy – jest to choroba skóry wywoływana przez świerzbowca ludzkiego. Objawia się ona swędzącą osutką krostkowo-pęcherzykową obejmującą zazwyczaj twarz, skórę głowy, okolicę pieluszkową, dłonie oraz podeszwy stóp. Pierwsze symptomy choroby pojawiają się zazwyczaj u 3-4- tygodniowych maluchów. Leczeniem z wyboru jest dwukrotne zastosowanie (w odstępie 7-dniowym) maści z permetryną u chorego dziecka i innych domowników.

Słowem zakończenia, krosty i krostki u noworodków są objawami bardzo mało swoistymi. Ich pojawienie się może świadczyć zarówno o samoustępujących chorobach skórnych charakterystycznych dla tego okresu życia, jak i zakażeniach wymagających leczenia.

Bibliografia:
Lucky A.W.: Transient benign cutaneous lesions in the newborn. In: Eichenfield
L.F., Frieden I.J., Esterly N.B. (eds): Textbook of Neonatal Dermatology.
Philadelphia, PA, WB Saunders, 2001: 88–102
Choroby z pęcherzami i krostkami u noworodków – Richard J. Antaya, Deanne
Mraz Robinson, Pediatric Annals, 2010; 39 (10): 635–645
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.