Kolka wysiłkowa u dzieci – przyczyny i zapobieganie

Kolka wysiłkowa (z ang. ETAP – exercise-related transient abdominal pain) jest napadowym bólem brzucha, który pojawia się podczas intensywnego wysiłku fizycznego (na przykład biegania, czy też pływania). Jej wystąpienie może wzbudzać uzasadniony niepokój rodziców, a co gorsze zrazić dziecko do dalszych treningów. Zatem, czym właściwie jest kolka wysiłkowa u dzieci, jakie są jej przyczyny i czy można skutecznie jej zapobiegać?

Kolka wysiłkowa – objawy

Kolka wysiłkowa objawia się podobnie u wszystkich dzieci, bez względu na rodzaj podejmowanej aktywności fizycznej. Najczęściej opisywana jest jako dosyć silny, ostry lub kłujący ból, który lokalizuje się zazwyczaj po prawej stronie brzucha (w ponad 50% przypadków okolica prawego podżebrza). Co więcej, same dolegliwości mają charakter nawrotowy i ustępują samoistnie po przerwaniu aktywności fizycznej oraz krótkim czasie odpoczynku.

kolka wysiłkowa u dzieci

Kolka wysiłkowa – przyczyny

Dotychczas nie udało się ustalić, jaka jest dokładana przyczyna występowania kolki wysiłkowej. Niemniej jednak, wśród czynników ją wywołujących wymienia się najczęściej:

  • Spożycie krótko przed wysiłkiem obfitego posiłku lub dużej ilości płynów – niektóre badania donoszą, iż ponad 50% przypadków kolki wysiłkowej jest związane z wcześniejszym spożyciem obfitego, zwłaszcza ciężkostrawnego posiłku.
  • Brak odpowiedniej rozgrzewki przed ćwiczeniami – skutkuje to niedostatecznym przygotowaniem aparatu mięśniowo-więzadłowego do wzmożonego wysiłku fizycznego (każdy trening powinien być poprzedzony kilku do kilkunastominutową rozgrzewką).
  • Duży stres przed zawodami – kolka wysiłkowa u dziecka może być odpowiedzią jego organizmu na stres oraz presje wyniku ze strony rodziców, czy też trenerów malucha.
  • Problemy z kręgosłupem – wady postawy, zwłaszcza nadmiernie pogłębiona kifoza piersiowa, mogą przyczyniać się do występowania u dziecka kolki wysiłkowej.

Oczywiście, u części dzieci kolka wysiłkowa może występować bez żadnej uchwytnej przyczyny.

Kolka wysiłkowa – jak pomóc dziecku?

Jak wspominaliśmy wcześniej, kolka wysiłkowa ustępuje samoistnie po przerwaniu wysiłku fizycznego oraz krótkim czasie odpoczynku. Niemniej jednak istnieje wiele technik, które pozwalają na kontynuowanie ćwiczeń. Spośród nich można wymienić:

  • Zwolnienie tempa ćwiczeń – w części przypadków zmniejszenie intensywności wysiłku może znacznie zredukować ból lub całkowicie go wyeliminować.
  • Uciśnięcie bolącego miejsca – kolejną, łatwą do zastosowania techniką, jest dosyć mocne uciśnięcie bolącego miejsca na brzuchu, bez przerywania ćwiczeń.
  • Ćwiczenia oddechowe – kilka głębokich wdechów oraz wydechów może przynieść dziecku znaczną ulgę i pozwolić mu kontynuować trening.

W tym miejscu warto jednak zaznaczyć, że w momencie, gdy przedstawione techniki są nieskuteczne, należy dla dobra dziecka, zalecić mu zaprzestanie treningu i krótki czas odpoczynku (maluch nie powinien jednak siadać, gdyż może to jeszcze nasilić ból).

Jak zapobiegać kolce wysiłkowej u dziecka?

Brak jest udokumentowanych sposobów leczenia kolki wysiłkowej. Nie zmienia to jednak faktu, że można próbować jej zapobiegać. Oto kilka prostych rad:

  • Zachowanie odpowiedniego odstępu pomiędzy planowanym treningiem a posiłkiem – optymalnie czas ten powinien wynosić około 2-3 godzin, aczkolwiek czas ten u każdego dziecka może być nieco inny.
  • Picie niegazowanej wody zamiast soków i słodkich napojów – niegazowana woda lub napoje izotoniczne są najlepszym sposobem nawadniania się w trakcie i po treningu. Jednocześnie, ich spożywanie wiąże się z najmniejszym prawdopodobieństwem występowania kolki wysiłkowej.
  • Odpowiednia rozgrzewka przed każdą aktywnością fizyczną – z jednej strony działanie takie zmniejsza prawdopodobieństwo występowania kolki wysiłkowej, a z drugiej chroni dziecko przed niepotrzebnymi urazami oraz kontuzjami wynikającymi z niedogrzania mięśni i więzadeł.
  • Niestawianie dziecku wygórowanych wymagań – aktywność fizyczna, przynajmniej na początkowych etapach życia dziecka, powinna być nakierowana na zabawę, zainteresowanie dziecka sportem, a nie na wyniki. Nadmierna presja bowiem może jedynie skutkować występowaniem u malucha kolki wysiłkowej lub innych objawów, które mogą go skutecznie zrazić do jakiejkolwiek formy treningów.

Podsumowując, kolka wysiłkowa jest tematem nieco bagatelizowanym i dotychczas niedostatecznie zbadanym. Sprawia to niestety, iż brak jest wciąż jednoznacznych wytycznych, co do jej leczenia oraz profilaktyki.

Bibliografia:
Pediatria autorstwa Wandy Kawalec
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4281377/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2796944/

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.