Kiedy należy wykonać USG dopochwowe?

Badanie ultrasonograficzne (USG) jest podstawową techniką diagnostyczną wykorzystywaną w ginekologii i położnictwie. O ile przezbrzuszny wariant tej metody nie budzi u większości kobiet obaw, o tyle USG dopochwowe jest już często źródłem wielu niepotrzebnych wątpliwości i stresów. Zatem, jak dokładnie wygląda transwaginalne badanie ultrasonograficzne i jakie są do niego konkretne wskazania medyczne? Odpowiedzi na te pytania postaramy się udzielić w dalszej części naszego artykułu.

Klasyczne i dopochwowe badanie ultrasonograficzne – różnice

Badanie ultrasonograficzne jest nieinwazyjnym badaniem obrazowym. Wykorzystuje generowane przez urządzenie fale ultradźwiękowe wysyłane w głąb tkanek pacjenta. Analiza komputerowa odbitych ultradźwięków pozwala na uzyskanie na monitorze obrazu badanego obszaru wnętrza ciała w czasie rzeczywistym. USG pozwala na przykład na obserwację ruchów nienarodzonego jeszcze malucha.

USG w klasycznym wariancie przezbrzusznym jest badaniem całkowicie bezbolesnym. W uproszczeniu polega na przyłożeniu głowicy aparatu do skóry badanej okolicy. Konieczne jest jej pokrycie specjalnym żelem. Kobieta w trakcie całego badania leży na kozetce, a jedynym odkrytym fragmentem jej ciała jest brzuch oraz podbrzusze.

Jeśli chodzi o USG dopochwowe, to procedura ta wymaga od pacjentki rozebrania się od pasa w dół i przyjęcia pozycji ginekologicznej. Kobieta leży na kozetce z szeroko rozłożonymi, podgiętymi w kolanach nogami. Samo badanie jest dosyć krótkie i polega na wprowadzeniu zabezpieczonej jednorazową osłonką (przypominającą prezerwatywę) i pokrytej żelem głowicy o obłym zakończeniu bezpośrednio do pochwy. U części pacjentek ultrasonografia transwaginalna może sprawiać lekki ból lub dyskomfort. Jednak w dużej mierze odczucia te są uzależnione od stopnia rozluźnienia i współpracy z lekarzem wykonującym USG.

USG dopochwowe – wskazania medyczne

Klasyczne, przezbrzuszne badanie USG może nie być zawsze dostatecznie dokładne i precyzyjne. Stąd też, w tych szczególnych przypadkach lekarze decydują się na wykonanie ultrasonografii transwaginalnej. Podczas badania głowicą dopochwową fale generowane przez aparat mają do pokonania o wiele krótszą drogę. To pozwala na lepsze zobrazowanie wielu struktur kobiecego układu rozrodczego. Tak więc spośród wskazań do wykonania tej procedury diagnostycznej można wymienić:

• Ocena stanu ciąży w pierwszych 11 tygodniach jej trwania. Początkowy okres ciąży, ze względu na bardzo małe rozmiary zarodka (w 4-5 tygodniu zarodek ludzki liczy sobie niespełna 4 milimetry długości), jest możliwy do oceny obrazowej tylko dzięki transwaginalnemu badaniu ultrasonograficznemu.
• Ocena stanu szyki macicy i jej ujścia u kobiet ciężarnych. USG dopochwowe pozwala na najdokładniejszą ocenę tych struktur, co jest szczególnie ważne u kobiet zagrożonych poronieniem oraz niewydolnością cieśniowo-szyjkową. Rozwieranie i skracanie się szyjki są pierwszymi objawami zbliżającego się zakończenia ciąży.
• Procedura zapłodnienia in vitro. USG dopochwowe jest wykorzystywane podczas zabiegu pobrania komórek jajowych z jajników.
• Pogłębiona diagnostyka obrazowa jajników. Jajniki są strukturami dobrze widocznymi w klasycznym badaniu USG. Ultrasonografia tranwaginalna pozwala jednak na pogłębioną ich diagnostykę i wykrywanie bardzo małych zmian (torbieli, czy też guzków nowotworowych).
• Nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych. USG transwaginalne pozwala na przykład na dokładną ocenę grubości endometrium i ocenę wskazań do zabiegu wyłyżeczkowania jamy macicy.
• Problemy z zajściem w ciąże – USG transwaginalne jest jednym z serii badań obrazowych proponowanych kobietom mającym problem z zajściem w ciąże.
• Diagnostyka bolesnych miesiączek – w USG z wykorzystaniem sondy dopochwowej można wykryć, niewidoczne w klasycznej ultrasonografii, mięśniaki, czy też cysty lokalizujące się w ścianach macicy.

Słowem zakończenia, badanie USG z wykorzystaniem sondy dopochwowej jest procedurą niezbyt komfortową. Jednak niewątpliwie bardzo pomocną oraz mogącą wnieść wiele ważnych wskazówek diagnostycznych.

Bibliografia:

Ginekologia autorstwa Grzegorza Bręborowicza