Karta ciąży – jak wygląda i co się w niej wpisuje?

Karta przebiegu ciąży, karta ciąży to jeden z najważniejszych dokumentów przyszłej mamy. Ciężarna jest w nią wyposażana już na pierwszej wizycie lekarskiej po potwierdzeniu ciąży przez ginekologa i ma ona towarzyszyć jej przez cały przebieg ciąży, aż do rozwiązania. Zapewne wiele z naszych czytelniczek miała już kiedyś styczność z kartą ciąży, jednak zarówno dla tych, jak i reszty nieobeznanych jeszcze w tym temacie kobiet, pragniemy przybliżyć nieco jej funkcje, oraz zwrócić uwagę na najważniejsze zawarte w niej informacje.

Czym jest karta przebiegu ciąży?

Karta przebiegu ciąży (KPC), zwana również kartą ciąży, jest dokumentem, który obligatoryjnie powinna otrzymać każda spodziewająca się dziecka kobieta zaraz po potwierdzeniu ciąży przez lekarza. Dokument ten ma zawierać informacje o przebiegu ciąży oraz stanie zdrowia ciężarnej, dlatego też jest niezwykle ważny i należy uważać, aby go gdzieś nie zapodziać. Najlepiej trzymać kartę ciąży w osobnej teczce, razem z innymi dokumentami i badaniami wykonywanymi w ciąży – w ten sposób wszystkie najważniejsze informacje na temat zdrowia ciężarnej i jej dziecka będą w jednym miejscu, w każdej chwili gotowe do zabrania.

Karta ciąży jest dość mała i poręczna – ma postać składanego kartonika o wielkości odpowiadającej połowie małego zeszytu. Jest więc ona na tyle niewielka, że zmieści się do prawie każdej damskiej torebki, dzięki czemu przyszła mama może mieć ją zawsze przy sobie. Takie rozwiązanie jest szczególnie polecane kobietom z chorobami przewlekłymi oraz wikłającymi ciążę jak np. nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą czy zespół antyfosfolipidowy.

Karty ciąży z uwagi na to, że nierzadko wydawane są przez konkretnych producentów leków, np. witamin dla kobiet w ciąży, mogą różnić się od siebie nieco wyglądem zewnętrznym, jednak nie należy się tym przejmować, gdyż ich zawartość powinna być taka sama.

karta ciąży

Co znajduje się w karcie przebiegu ciąży?

Jak już wspominaliśmy na wstępie, w karcie przebiegu ciąży powinny znajdować się najważniejsze informacje dotyczące mamy i malucha.

Na pierwszej stronie tego dokumentu znajdują się informacje takie jak imię i nazwisko właścicielki, data urodzenia, numer PESEL, miejsce zamieszkania czy telefon kontaktowy. Oprócz tego zawarta jest tam data ostatniej miesiączki, termin porodu, data pierwszych odczuwalnych ruchów płodu, grupa krwi matki i ojca, wykonywany przez matkę zawód oraz miejsce na wpisanie ważnych dodatkowych informacji, które w razie potrzeby powinny być widoczne dla specjalisty już na pierwszy rzut oka.

Po otwarciu karty natrafiamy na stronę poświęconą wywiadowi ginekologiczno-położniczemu i ogólnemu. To tutaj znajdują się informacje na temat poprzednich ciąż, porodów, poronień, zabiegów ginekologicznych oraz chorób i dolegliwości zarówno natury kobiecej, jak i tych ogólnych. Dodatkowo specjalista wpisuje tam wyniki pierwszego badania ginekologicznego i położniczego oraz badania piersi. Znajdziemy tam informacje m.in. na temat stanu narządów rodnych i piersi oraz ocenę obrzęków i żylaków, wartość ciśnienia tętniczego krwi, masę ciała czy wzrost.

W kolejnej części dokumentu znajduje się długa tabela, która powinna być sukcesywnie wypełniana przez ginekologa podczas kolejnych wizyt kontrolnych. Znajdują się tam informacje na temat daty wizyty, tygodnia ciąży, wysokości macicy, obecności żylaków i obrzęków, masy ciała oraz wyniki badań. Wpisywane są tu m.in. wartości ciśnienia tętniczego krwi, ocena szyjki macicy, tętno płodu, oraz wyniki badań krwi i moczu, których skrótowe oznaczenia omówimy w dalszej części artykułu. To również miejsce, gdzie znajdują się zalecenia lekarza, do których ciężarna powinna się stosować.

Dalej znajdziemy inną tabelę badań, tym razem dotyczącą chorób zakaźnych, wśród których znajdziemy m.in. WZW B i C, toksoplazmozę, cytomegalię, HIV czy kiłę. Oprócz tego może znajdować się tam również rubryczka na wyniki cytologii, posiewu z kanału szyjki i pochwy, krzywej cukrowej (OGTT), oraz innych badań diagnostycznych.

Na odwrocie karty umieszczona natomiast została zakładka dotycząca badań USG w trakcie ciąży, konsultacji specjalistycznych oraz przebytych w ciąży hospitalizacji. Znajduje się tam również miejsce na dopisanie innych ważnych informacji, które mogłyby być przydatne dla innego lekarza lub personelu szpitalnego.

Co oznaczają poszczególne skróty w karcie ciąży?

Z uwagi na to, że karta przebiegu ciąży jest niewielka i posiada mnóstwo małych rubryczek, lekarze i położne często posługują się w niej różnego rodzaju skrótami. Choć są one zrozumiałe dla specjalistów posługujących się nimi na co dzień, wiemy, że u mam mogą one budzić dezorientację i nierzadko też przerażenie. W związku z tym zamieszczamy tu listę najczęściej używanych w kartach ciąży skrótów oraz oznaczeń labolatoryjnych, tak, aby ciężarne mogły się z nimi zaznajomić i nieco uspokoić, gdy już dowiedzą się, co one oznaczają.

Najczęściej używane skróty lekarskie:
OM – data ostatniej miesiączki
TP – termin porodu
HBD – tydzień ciąży
RR – ciśnienie tętnicze
OGTT – krzywa cukrowa, test obciążenia 75g glukozy
HbsAg – badanie służące wykryciu zakażenia/nosicielstwa wirusa zapalenia wątroby typu B (WZW B)
HCV – badanie wykrywające zakażenie/nosicielstwp wirusa zapalenia wątroby typu C (WZW C)
WR lub VDRL – badanie wykrywające zakażenie /nosicielstwo kiły
CMV – badanie wykrywające zakażenie/nosicielstwo cytomegalii
TNW – termin następnej wizyty
SN– poród siłami natury
CC – poród przez cesarskie cięcie
bz. – bez zmian
nb. – nieobecne

Skróty z badań USG:
ASP – akcja serca płodu
FHR (+) – słyszalne tętno płodu
GS lub GSD – wymiar pęcherzyka ciążowego
AFI – indeks płynu owodniowego
BPD – wymiar dwuciemieniowy główki płodu
CRL – odległość ciemieniowo siedzeniowa (długość zarodka/płodu od szczytu głowy do dolnej granicy pośladków)
FL – długość kości udowej
AC – obwód brzuszka
HC – obwód główki
TC – obwód klatki piersiowej
TBD – wymiar poprzeczny klatki piersiowej
APBD – wymiar poprzeczno-tylny klatki piersiowej

Oznaczenia w badaniach moczu:
biał. – obecność białka
c.w. – ciężar właściwy moczu
E – obecność erytrocytów
glukoza – obecność cukru, glukozy w moczu
L – obecność leukocytów, krwinek białych moczu

Oznaczenia w morfologii krwi:
E albo RBC – liczba erytrocytów, krwinek czerwonych w krwi
Hb – stężenie hemoglobiny, barwnika transportującego tlen w krwi
HCT lub Ht – wartość hematokrytu
L lub WBC – liczba leukocytów, krwinek białych w krwi
PLT – liczba płytek krwi, trombocytów
IgG, IgM – klasy przeciwciał oznaczane np. w badaniach na toksoplazmozę czy różyczkę
Odczyn Coombsa – badanie wykrywające u matki przeciwciała przeciw krwinkom płodu w przypadku konfliktu serologicznego.
PTA – pośredni odczyn Coombsa
BTA – bezpośredni odczyn Coombsa

Dlaczego karta przebiegu ciąży jest taka ważna?

Karta ciąży jest jednym z najważniejszych dokumentów w trakcie ciąży, ponieważ dostarcza lekarzom i położnym wiele cennych informacji na temat stanu zdrowia ciężarnej i płodu. Na jej podstawie, gdy przyszła mama nagle trafia do szpitala, personel może dowiedzieć się, jak do tej pory prowadzona była ciąża, na jakie choroby cierpią matka i dziecko oraz jakie badania były już wykonywane. Jest to niezwykle przydatne w celu ustalenia właściwego dla stanu obojga pacjentów postępowania i ewentualnego leczenia. Karta ciąży umożliwia więc specjalistom dostęp do rzetelnych informacji na temat ciąży oraz znacznie skraca czas zbierania wywiadu od zdenerwowanej lub nierzadko nieprzytomnej pacjentki.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione w naszym artykule informacje na temat karty przebiegu ciąży, mamy nadzieję, że informacje w niej zawarte będą od tej pory bardziej zrozumiałe dla przyszłych mam i ich rodzin, a także, że mając wiedzę o tym, dlaczego karta ciąży jest tak ważna z medycznego punktu, jeszcze więcej ciężarnych będzie nosiło ją zawsze przy sobie.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Nina, studentka ostatniego roku kierunku lekarskiego, szczególnie zainteresowana tematyką onkologii, badań obrazowych oraz radiologii pediatrycznej. Pisaniem artykułów o tematyce medycznej zajmuję się, aby poszerzać wiedzę i świadomość pacjentów dotyczącą chorób, z którymi mogą się kiedyś zmierzyć lub też właśnie z nimi walczą, ponieważ wierzę, że największe efekty przynosi terapia oparta na partnerstwie. Wyedukowany pacjent lepiej potrafi dbać o swoje zdrowie oraz często dzięki odpowiedniej wiedzy zgłasza się do lekarza już na wczesnym etapie choroby.Wtedy też lepiej rozumie on samą istotę choroby, a dzięki wzajemnej współpracy lekarz i pacjent wspólnie mogą opracować najlepszy plan działania, gdyż właśnie taka relacja przynosi zwykle najlepsze efekty.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.