Jakie konsekwencje może mieć nagły przyrost wagi w ciąży?

Kobiece ciało zmienia się znacznie w trakcie ciąży. Jednym z tego symptomów jest zwiększająca się sukcesywnie w trakcie kolejnych miesięcy masa ciała. Do pewnego stopnia jest to zjawisko naturalne, z którym nie należy walczyć. Niemniej jednak nadmierny przyrost, który może występować nawet u 30% ciężarnych, jest równie niekorzystny, co niedobór masy. Zatem, jakie konsekwencje może mieć nagły przyrost wagi w ciąży i jak mu zapobiegać?

Prawidłowy przyrost wagi w ciąży

Wraz z postępem ciąży oraz rozwojem maluszka, ciało kobiety zmienia się, a jej waga rośnie. Wpływ na to ma wiele czynników – zarówno fizjologicznych, jak i metabolicznych. Tak więc na przyrost masy ciała w ciąży w głównej mierze składają się:

  • Masa dziecka – około 3-3,5 kilograma
  • Macica – około 1-1,5 kilograma.
  • Piersi – około 1-2 kilograma.
  • Płyn owodniowy – około 1-1,5 kilograma.
  • Łożysko – około 0,5-1 kilograma.
  • Krew i dodatkowe płyny – około 1,5-2 kilograma.
  • Dodatkowa tkanka tłuszczowa – około 2-4 kilograma.

Według specjalistów prawidłowy przyrost masy ciała u kobiety w ciąży pojedynczej powinien wynosić orientacyjnie 10-14 kilogramów a w ciąży bliźniaczej 16-20 kilogramów. Ciężarne różnią się jednak od siebie posturą i wyjściową masą. Z tego też powodu, najdokładniejszym sposobem określenia właściwego przyrostu wagi u ciężarnej jest odniesienie go do jej BMI sprzed poczęcia. Ogólnie można przyjąć, że im mniejsza waga sprzed ciąży, tym większy powinien być jej przyrost i odwrotnie. Przedstawia się to następująco:

  • BMI < 18,5 (niedowaga) – prawidłowy przyrost masy ciała w trakcie ciąży na poziomie 12,5-18 kilogramów.
  • BMI 18,5-24,9 (prawidłowa masa ciała) – prawidłowy przyrost masy ciała w trakcie ciąży na poziomie 11,5-16 kilogramów.
  • BMI 25-29,9 (nadwaga) – prawidłowy przyrost masy ciała w trakcie ciąży na poziomie 7-11,5 kilogramów.
  • BMI ≥ 30 (otyłość) – prawidłowy przyrost masy ciała w trakcie ciąży na poziomie 5-9 kilogramów.

Niestety, zalecany przez specjalistów przyrost masy ciała w ciąży, nie jest respektowany przez wszystkie ciężarne. Prowadzi to często do wielu negatywnych, a czasem również niebezpiecznych dla zdrowia i życia samej ciężarnej oraz jej nienarodzonego jeszcze malucha konsekwencji.

nagły przyrost wagi w ciąży

Nieprawidłowy, nagły przyrost wagi w ciąży i jego konsekwencje

Nadmierny, a szczególnie nagły przyrost masy ciała w ciąży wiąże się z wieloma negatywnymi konsekwencjami. Przykładowo, szacuje się, że nawet 90% ciężarnych doświadcza problemu ciążowych rozstępów. Te skórne niedoskonałości to prawdziwe utrapienie, z którym naprawdę ciężko jest sobie poradzić. Ich powstawaniu sprzyja w głównej mierze nadmierny, zwłaszcza nagły przyrost masy ciała w ciąży. Skóra, która nie była przygotowana na tak nagłe zmiany, musi szybko się rozciągnąć. To z kolei prowadzi do powstania czerwonych, a następnie białych linijnych zmian.

Kolejnym kosmetycznym skutkiem nagłego i nadmiernego przyrostu masy ciała w ciąży jest nadmiar skóry, który po porodzie znacznie się uwydatnia. Należy sobie zdawać sprawę, że czym większy przyrost masy ciała, tym skóra musi bardziej się rozciągnąć. Jej powrót do poprzedniego stanu wymaga wiele wysiłku i cierpliwości ze strony ciężarnej. Niestety efekt może nie być dla wielu kobiet zadowalający.

Co więcej, nadmierny przyrost masy ciała w ciąży może doprowadzić do nadwagi i otyłości u ciężarnej. To zaś zwiększa ryzyko powikłań ciążowych, okołoporodowych oraz długoterminowych u przyszłej mamy. Spośród nich można wymienić między innymi nadciśnienie indukowane ciążą, cukrzycę ciążową, czy też miażdżycę. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż wszelkie uszkodzenia ciała powstałe na skutek porodu (na przykład blizna po cięciu cesarskim czy nacięciu krocza) goją się gorzej i dłużej u kobiet z nadwagą i otyłością. Dodatkowo kobiety z BMI>30 o wiele częściej doświadczają uciążliwych objawów ciąży takich jak obrzęki, bóle kręgosłupa, czy też nadmierne zmęczenie.

Zbyt duża masa ciała u ciężarnej niesie za sobą również niekorzystne następstwa dla rozwijającego się w jej łonie maluszka. Badania wykazały, że kobiety z BMI>30 aż 18 razy częściej rodzą dzieci z makrosomią, a ryzyko zgonu wewnątrzmacicznego płodu jest 2,5 razy wyższe niż u matek z prawidłową masą. Dodatkowo nadwaga w ciąży może doprowadzić do porodu przedwczesnego lub konieczności przeprowadzenia porodu drogą cięcia cesarskiego.

Jak nie dopuścić do nadmiernego przyrostu masy ciała w ciąży?

Nadmiernego przyrostu masy ciała w ciąży można się w większości przypadków ustrzec. Tak więc, aby uchronić siebie i swojego maluszka przed negatywnymi konsekwencjami nadmiaru kilogramów, należy regularnie i odpowiednio kontrolować swoją wagę. Idealnym i prostym w obsłudze narzędziem, które to umożliwi, są internetowe kalkulatory wagi dla kobiet będących w ciąży. Programy te w oparciu o masę ciała kobiety przed poczęciem dziecka oraz czas, który pozostał do porodu, na bieżąco alarmują ciężarną o niekorzystnych zmianach jej masy.

W zachowaniu prawidłowego BMI ważna jest również zbilansowana dieta. Ważne, by kobieta nie dała się ponieść zbyt mocno „ciążowym zachciankom”, które to mogą spowodować nagły przyrost masy ciała. Oczywiście, nie chodzi o to, aby odmawiać sobie absolutnie wszystkich przyjemności, ale o to, by zachować w tym rozsądny umiar.

Świetnym uzupełnieniem diety, które pozwoli także przyszłej mamie pozostać w formie, będzie wykonywanie nieobciążającej aktywności fizycznej. Ćwiczenia nie tylko pozwolą uniknąć przybrania zbędnych kilogramów, ale także przygotują ciało ciężarnej do zbliżającego się porodu. Co jeszcze warte zaznaczenia, utrzymywanie aktywności w trakcie ciąży pozwala na szybszy powrót do dawnej sylwetki po urodzeniu dziecka.

Słowem zakończenia, przyrost masy ciała w ciąży jest zjawiskiem fizjologicznym. Oczywiście, nie może być on zbyt duży. Z tego też względu, zalecane jest kontrolowanie wagi, zbilansowana dieta oraz umiarkowana aktywność fizyczna.

Bibliografia:
Świątkowska D. 2012, Poradnik żywienia kobiet w ciąży. Instytut Matki i Dziecka Klinika Położnictwa i Ginekologii
Ocena aktywności fizycznej kobiet w ciąży a przyrost masy ciała – Martyna Mączka , Anna Sass, Anna Wojtyla
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.