Jak zapobiec płaskostopiu u dziecka?

Płaskostopie jest problemem bardzo często obserwowanym w populacji pediatrycznej i charakteryzuje się obniżeniem naturalnych łuków stopy odpowiadających za prawidłowe jej wysklepienie. W większości przypadków stanowi ono zaburzenie nabyte (80% maluchów rodzi się z prawidłowymi wykształconymi stopami), a tym samym zasadnym jest zapobieganie mu już od pierwszych dni życia naszej pociechy. Zatem, co mogą zrobić rodzice, aby nie doprowadzić do rozwoju płaskostopia u swojego dziecka?

Płaskostopie – przyczyny powstawania

Główną przyczyną rozwoju płaskostopia jest niewydolność mięśni odpowiedzialnych za utrzymanie wspomnianych wcześniej łuków stopy. Może do niej doprowadzić:

  • Nadwaga lub otyłość – stopa, zwłaszcza ta ulegająca dynamicznym przemianom w okresie wczesnego dzieciństwa, jest szczególnie narażona na destrukcyjne działanie nadprogramowych kilogramów.
  • Zbyt wczesne rozpoczęcie chodzenia przez dziecko – maluch prawidłowo powinien zacząć wstawać około 10 miesiąca życia, a chodzić około 12 miesiąca życia. Niemniej jednak każde dziecko rozwija się w sposób indywidualny i zbyt wczesne próby chodzenia mogą doprowadzić u niego do rozwinięcia się płaskostopia w późniejszym wieku.
  • Ograniczanie ruchomości stóp dziecka poprzez stosowanie u niego zbyt ciasnych skarpetek lub butów o wąskich czubkach – działania takie prowadzą do zaburzenia naturalnych procesów rozwoju stopy (zwłaszcza jej aparatu mięśniowo-więzadłowego), a to z kolei może skutkować płaskostopiem.
  • Stosowanie u dziecka źle dobranych wkładek ortopedycznych – należy pamiętać, że u maluchów do 3-4 roku życia występuje tak zwane płaskostopie fizjologiczne i nie powinno być ono, zwłaszcza samodzielnie przez rodziców, w żaden sposób korygowane (szczególnie niebezpieczne dla stopy dziecka są źle dobrane wkładki).

Oczywiście, przyczyn płaskostopia u dzieci jest o wiele więcej, ale niestety nie na wszystkie z nich rodzice mają wpływ.

płaskostopie u dziecka

Płaskostopie – profilaktyka

Jak już wspominaliśmy na wstępie, 80% dzieci rodzi się z prawidłowo ukształtowanymi stopami. Co za tym idzie, ogromne znaczenie w podtrzymaniu tego stanu i niedoprowadzeniu do rozwinięcia się płaskostopia mają rodzice. Oto kilka rad, które powinni stosować:

  • Unikaj stosowania u swojej pociechy krępujących ruchy stóp ubrań oraz butów – kluczem do prawidłowego rozwoju stopy dziecka jest jej ciągła stymulacja, która nie powinna być w żaden sposób ograniczana.
  • Zachęcaj malucha do ciągłej aktywizacji stóp – u najmłodszych dzieci skuteczne może być na przykład ich łaskotanie, które odruchowe powoduje skurcz stopy.
  • Ćwicz z dzieckiem mięśnie jego stóp – dobrym ćwiczeniem jest delikatne ruszanie stopą malucha wbrew jego woli (dziecko automatycznie napina mięśnie, które tym samym są silnie stymulowanie do rozwoju).
  • Nie próbuj przyspieszać nauki chodzenia – aktualnie uważa się, że stosowanie chodzików jest niekorzystne dla prawidłowego rozwoju motorycznego dziecka.
  • Pozwól dziecku chodzić bez butów – bezpośredni kontakt stopy z twardym podłożem silnie stymuluje jej prawidłowe dojrzewanie.
  • Nie zmuszaj dziecka do długotrwałego stania – długie stanie nadmiernie obciąża jeszcze nie w pełni dojrzały układ mięśniowo-więzadłowy dziecka, a tym samym może się przyczyniać do pojawienie się u niego wad stóp.
  • Nie pozwalaj dziecku skakać lub długo biegać po twardym podłożu (na przykład asfalcie) – do wszelkich zabaw na świeżym powietrzu najlepsza będzie trawa, która zamortyzuje skoki, a tym samym ochroni układ ruchu malucha.
  • Dbaj o to, aby dziecko nie miało nadwagi – jak wspominaliśmy w poprzednim akapicie otyłość oraz nadwagą są jednymi z przyczyn płaskostopia.
  • Dbaj o prawidłowo dobrane, dobre jakościowo obuwie – należy pamiętać, że nie powinno się stosować u swojej pociechy butów już używanych przez inne dziecko (każdy but dostosowuje się do stopy swojego posiadacza).
  • Pamiętaj, że zawsze możesz skontaktować się ze swoim lekarzem pediatrą – ważne jest, aby nie próbować płaskostopia u dziecka leczyć na własną rękę (źle dobrane wkładki mogą tylko pogłębić problem), a wszystkie swoje wątpliwości wyjaśniać na bieżąco z lekarzem.

Podsumowując, w większości przypadków profilaktyka płaskostopia nie jest zadaniem trudnym, ale wymaga dużego zaangażowania ze strony opiekunów dziecka. Niemniej jednak czas poświęcony na wspólne zabawy może w przyszłości zaprocentować zdrowymi stopami u malucha i silniejszą więzią z samymi rodzicami.

Bibliografia:
Maciałczyk-Paprocka K. Postawa ciała dzieci w wieku przedszkolnym. Problemy higieny i epidemiologii
Krupicz B. Wady stóp: biomechanika, diagnostyka, leczenie. Wyd. Politechniki Białostockiej
Kawalec W. Pediatria

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.