Jak motywować dzieci do nauki? Zasady, które warto znać

Przychodzi taki wiek, w którym należy dziecku pozwolić na większą samodzielność. Jest ona potrzebna, by dziecko nauczyło się organizacji czasu. Oczywiście nie w wymiarze dobowym, ale godzinowym. Innymi słowy warto spróbować oddać dziecku odpowiedzialność także za naukę. To trudne, bo wymaga wycofania się i obserwacji z boku. Jednak o tyle kuszące, że przy gotowości dziecka pozwoli rodzicowi odetchnąć, zdejmując z niego ogromny ciężar „gonienia do lekcji”. Co warto zrobić? Jak motywować dzieci do nauki?

Jak motywować dzieci do nauki? Dwie postawy

Dzieci generalnie miewają dwa problemy, które czasami mogą nakładać się na siebie. Po pierwsze istnieje kłopot z rozpoczęciem pracy, czyli zmotywowaniem się, by zacząć. W praktyce dochodzi do ciągłego odwlekania, a potem do nauki na ostatnią chwilę, pod presją czasu. Drugi problem to słomiany zapał. Co prawda dziecko zaczyna wykonywać zadania, ale szybko się zniechęca i nie potrafi się zmotywować do ich zakończenia.

jak motywować dziecko do nauki

Jak postępować w tych sytuacjach?

Wielu rodziców odczuwając bezradność, postanawia zmusić dziecko do nauki. Pomysłów, jak to zrobić, jest wiele.

Przede wszystkim sięga się po karanie, czyli wybiera się postawę pod tytułem – jeśli nie zrobisz tego i tego, to zabronię Ci tego i tego. Czy to dobry sposób?

Często jest skuteczny, jednak na dłuższą metę bardzo kłopotliwy i męczący dla wszystkich – i rodzica i dziecka. Rodzic musi bowiem być konsekwentny, by metoda działała. W tym celu wchodzi w rolę sędziego, która nie jest ani przyjemna, ani satysfakcjonująca, bo często trzeba wymierzać kary, w czym mało kto czuje się komfortowo. Poza tym dziecko robi to, co należy tak długo jak boi się kary. Jednak często przychodzi taki moment, kiedy „przyzwyczaja się” do karania i zwyczajnie przestaje mu zależeć. Co gorsze jednak zaczyna wierzyć, że nie warto się starać i że nie nadaje się do nauki. Dlatego kary bywają skuteczne, ale tylko przez moment.

Zmuszanie i karanie rodzi niechęć. Wyrabia negatywną postawę dziecka. Lepsza jest pozytywna motywacja, która buduje wewnętrzną motywację dziecka. Jej osiągnięcie jest jednak trudne. Chodzi bowiem o to, żeby dziecko uczyło się dla siebie, dla własnej wewnętrznej satysfakcji, a nie dla kogoś – rodziców, nauczycieli, stopni, pochwał, nagród. W tym celu kluczowe jest wyrobienie nauki uczenia się, zdobywania wiedzy.

Jak motywować dziecko do nauki? Przeszkody

W motywowaniu dziecka do nauki przydaje się empatia, czyli zdolność do wczucia się w dziecko, spojrzenia na sytuację jego oczami. Innymi słowy należy zastanowić się, co przeszkadza dziecku w nauce. Być może usunięcie przeszkód okaże się wystarczające do poprawy sytuacji?

Najczęściej dzieci odmawiają nauki, gdy materiał jest dla nich zbyt trudny lub zbyt banalny. Zarówno braki w wiedzy, jak i jej nadmiar (jakkolwiek dziwnie to brzmi) może prowadzić do kłopotów. Materiał edukacyjny powinien być dostosowany do możliwości dziecka, być dla niego ciekawy i jednocześnie angażujący. Jeśli odbierany jest jako nudny, naturalną reakcją obronną jest odmowa nauki.

Nauka powinna być wyzwaniem. Dziecko powinno być wystarczająco przygotowane (intelektualnie, rozwojowo) do tego, by sprostać zagadnieniu.

Czasami dziecko odmawia nauki, bo zaproponowany sposób nauki, nie odpowiada mu. Dlatego poszukanie innej formy przyswajania wiedzy może sprawić, że nauka stanie się prostsza i bardziej efektywna. Najczęściej najlepsze efekty przynosi angażowanie różnych zmysłów – słuchu, wzroku, dotyku. I nauka przez zabawę. Dzieci lubią eksperymenty, obserwację, przeplatanie zajęć teoretycznych z praktycznymi.

Naukę może utrudniać lęk przed szkołą, nieśmiałość, niskie poczucie wartości. Praca z dzieckiem i usuwanie przeszkód w naturalny sposób wpłynie na chęć do nauki, jednak wymaga to czasu, cierpliwości i delikatności.

Pokazuj dziecku, do czego przydaje się wiedza

Efektywniej uczymy się tego, co nam się w życiu przydaje, co uważamy za ważne i interesujące. Tam, gdzie to możliwe warto pokazywać dziecku, jakie zalety ma zdobywanie wiedzy. Na przykład nauka języków pomaga w podróżowaniu, umiejętność czytania ze zrozumieniem przydaje się niemal wszędzie, podobnie jak podstawy z pisania, liczenia, itd. Niestety w wyższych klasach udowodnienie, że dana umiejętność może się przydać …jest trudniejsze.

Dzieci mogą się buntować przed zdobywaniem wiedzy pamięciowej, uważanej za zbędną, takiej jak budowa pantofelka czy daty poszczególnych bitew. Dlatego eksperci zalecają, by motywować dziecko do pogłębiania wiedzy w danym zakresie. Na pewnym etapie dać dziecku zdecydować, co jest dla niego ważne i jaką wiedzę czy umiejętności chce zgłębiać. Istotne jest bowiem to, żeby dziecko coś konkretnego interesowało, coś pochłaniało w pełni. Oddanie się temu jest dużo lepszą strategią na przyszłość niż próba perfekcyjnego opanowania całego materiału i tak naprawdę niewyróżnianie się w żadnym zakresie (czyli postawa wiem dużo, ale nic tak naprawdę mnie nie interesuje i nie wiem, co dalej, co lubię, co chcę robić).

Innymi słowy lepsze trójki i jedna lub kilka szóstek, niż same piątki od góry do dołu. Z tym stwierdzeniem jednak wielu rodziców się nie zgadza, żyjąc w przeświadczeniu, że świadectwo z czerwonym paskiem to podstawa. Kto ma zatem rację?

Może zatem inaczej. Jeśli dziecko bez większego trudu zdobywa piątki z wszystkich przedmiotów, to nie ma problemu. Jednak jeśli uczy się tylko dla ocen, i nie ma czasu na swoje pasje, to lepiej odpuścić i dać możliwość realizacji w wybranym, ukochanym zakresie.

Pokazuj dziecku, że nauka jest wszędzie. Nie ograniczaj nauki do klasy. Nie traktuj jej jako „zła koniecznego”. Zarażaj pasją!

Pokazuj przyjemność czytania

Jak to się dzieje, że niektóre dzieci z same siebie czytają książki?

Odpowiedź jest złożona.

Mają ku temu warunki. Nie są zmuszane. Widzą rodziców, którzy czytają, mają dostęp do różnych książek, w domu, w bibliotece. Dodatkowo mają czas – nie są uzależnione od nowoczesnych technologii, nie siedzą całymi dniami przed monitorami.

Udowodniono, że dzieci, które odnajdują przyjemność z czytania łatwiej i chętniej się uczą.  Umiejętność sprawnego czytania przydaje się nie tylko w przedmiotach humanistycznych, ale też ścisłych. Dzieci, które mają problem z czytaniem, mają też problem z nauką. Dlatego tak ważne jest, by dzieci w pierwszych trzech latach edukacji nauczyły się dobrze czytać.

  • Często czytaj dziecku.
  • Stwórzcie rodzinną tradycję wspólnego czytania, na przykład wieczorem.
  • Pozwól dziecku na samodzielny wybór książek.
  • Czytajcie razem. Raz Ty dziecku, raz ono Tobie.
  • Do niczego nie zmuszaj. Poczekaj aż dziecko dojrzeje do czytania.
  • Wypróbuj sprawdzone sztuczki. Kończ czytanie w najbardziej interesującym miejscu i powiedz, że jeśli dziecko chce poznać dalsze losy, to może doczytać teraz, a jeśli nie, to dalszą część przeczytasz następnego dnia. Istnieje szansa, że dziecko zechce poczytać dalej samo.

Stwórz plan nauki i zminimalizujcie stres

Stwórzcie razem plan nauki, ile każdego dnia dziecko ma się uczyć, czego, kiedy zrobicie razem sprawdzian. Jakie zadania są priorytetowe, a które mogą poczekać, ustalcie harmonogram przerw.

Przerwy są bardzo ważne, tak jak walka ze stresem. Dziecko, które uczy się w niesprzyjającym warunkach, czuje się spięte, może się blokować na wiedzę.

Bardzo istotne jest, by spędzać aktywnie czas. Niezależnie od wieku, należy znaleźć wolną chwilę na spacer, spontaniczną zabawę, leniuchowanie, nierobienie nic. Od tego, jak dziecko odpoczywa zależy produktywność w pozostałym czasie. Zaburzenie równowagi między odpoczynkiem a aktywnością niesie bardzo niekorzystne skutki.

Ponadto minimalizowanie stresu o także mniejsze przywiązywanie uwagi do ocen, a skupianie się na efektywności, osiąganiu kolejnych punktów w rozwoju i świętowanie ich razem z dzieckiem.

Zmniejszasz także stres, pozwalając dziecku na znalezienie swojego sposobu uczenia się.

A jakie są Twoje sposoby na motywowanie dziecka do nauki?

Jesteśmy tu dla Ciebie. Podejmujemy tematy, które dla nas, Rodziców, są ważne. Miło nam Ciebie gościć na naszej stronie! :) Pozostaw ślad po sobie w komentarzu! Jeśli prowadzisz bloga, chętnie Cię odwiedzimy! :)

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.