Jak chronić dzieci przed owsikami?

Owsica jest bardzo częstym problemem wśród dzieci w wieku szkolnym oraz przedszkolnym. Maluchy najczęściej zarażają się od swoich rówieśników (ryzyko zakażenia w szkole wynosi około 10%), a następnie przynoszą pasożyty do domu. W wielu przypadkach może to skutkować występowaniem ognisk epidemicznych owsicy (ryzyko zakażenia współdomownika sięga aż 75%), które wymagają leczenia wszystkich członków rodziny. Jak zatem zapobiegać zakażeniom? O tym w dalszej części naszego artykułu.

Czym jest owsica i jak dochodzi do zakażenia?

Owsicę wywołuje, jak sama nazwa sugeruje, owsik ludzki. Człowiek jest jego jedynym żywicielem oraz nosicielem. Co za tym idzie, do zakażenia zawsze dochodzi w wyniku kontaktu z osobą zarażoną, a czynnikiem zakażającym są jaja pasożyta. Źródłem zakażenia owsikiem ludzkim nie mogą być psy, koty ani żadne inne zwierzęta domowe.

Jaja owsika po połknięciu lub aspiracji z kurzem dostają się do przewodu pokarmowego pacjenta. Tam dojrzewają, żywiąc się treścią pokarmową. Po około 2-4 tygodniach osiągają zdolność do wytwarzania nowych jaj. W tym celu wędrują jelitem poza odbyt i składają je w jego okolicach – po około 6 godzinach jaja uzyskują zdolność do zakażenia nowej osoby. Cały cykl życiowy owsika trwa maksymalnie około dwóch miesięcy. Nie oznacza to oczywiście, że owsica ulega po tym okresie samoistnemu wyleczeniu. U większości pacjentów dochodzi bowiem do ponownych zakażeń w wyniku nieświadomego przeniesienia jaj z okolicy odbytu do ust. Zakażenie może się przez to utrzymywać nawet latami.

jak chronić przed owsikami

Owsica – objawy

Przebieg choroby u większości pacjentów jest bezobjawowy. U pozostałych symptomy zakażenia są niecharakterystyczne i obejmują między innymi:

  • Zaburzenia ze strony układu pokarmowego – utrata apetytu i większa niż zwykle potrzeba jedzenia słodyczy, rozlane bóle brzucha, nudności i wymioty oraz luźne stolce.
  • Zaburzenia ze strony układu nerwowego – nadpobudliwość psychoruchowa, bezsenność, trudności w skupieniu uwagi przez dłuższy czas, bóle głowy, uczucie zmęczenia i rozbicia, moczenie nocne oraz zgrzytanie zębami (zwłaszcza podczas snu).
  • Zaburzenie ze strony innych układów i narządów – silny świąd okolicy odbytu nasilający się w godzinach wieczornych, mechaniczne uszkodzenia błony śluzowej odbytu i skóry jego okolicy, świąd pochwy i współwystępujące w niej stany zapalne, objawy zapalenia dróg moczowych.

Biorąc pod uwagę wyżej przedstawione objawy, owsicę należy podejrzewać u wszystkich dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, u których stwierdza świąd okolicy odbytu, niepokój oraz bezsenność. Pewną diagnozę można postawić jednak wyłącznie w wyniku badaniu kału pacjenta i znalezieniu w nim jaj owsika ludzkiego.

Jak leczyć owsicę i jej zapobiegać?

Leczenie owsicy polega na dwukrotnej podaży leku przeciwpasożytniczego (w dniu wykrycia zakażenia i po około 2 tygodniach). Terapia taka jest bardzo skuteczna, ale bez odpowiedniej profilaktyki nie przynosi większych skutków. Dziecko nienauczone bowiem odpowiednich zasad higieny szybko może ulec ponownemu zakażeniu.

Przebyte zakażenie owsikiem ludzkim nie pozostawia odporności. Co za tym idzie, jedynymi działaniami chroniącymi dziecko przed zakażeniem są odpowiednie zabiegi profilaktyczne. W ich ramach najważniejsze wydaje się nauczenie dziecka (a często również dorosłego) odpowiedniej higieny – standardem powinny być krótko obcięte paznokcie i mycie rąk ciepłą wodą z mydłem przed każdym posiłkiem oraz po każdej wizycie w toalecie.

W profilaktyce owsicy równie ważny jest także zwyczaj niewkładania rąk do ust, każdorazowego mycia i płukania owoców i warzyw przed jedzeniem oraz codziennej zmiany bielizny (zwłaszcza dziennej na nocną i odwrotnie).

Na koniec artykułu warto podkreślić jeszcze raz kilka najważniejszych faktów o owsicy. Tak więc człowiek jest jedynym źródłem owsicy, a sama choroba przebiega zazwyczaj bezobjawowo. Co więcej, leczenie jest bardzo skuteczne, a najważniejszym działaniem chroniącym przed zakażeniem jest odpowiednia higiena osobista.

Bibliografia:
Owsica u dzieci – Oddział Edukacji Zdrowotnej i Higieny Dzieci i Młodzieży WSSE w Krakowie
Interna Szczeklika 2018/19

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Polecane tematy