Infekcja parwowirusem B19 u dzieci – objawy, leczenie

Infekcje wirusowe przebiegające z wysypką skórną są przypadłościami typowymi dla wieku dziecięcego. Ich przykładami mogą być między innymi odra, płonica, różyczka, choroba Dukesa, czy też infekcja parwowirusem B19. W jaki sposób objawia się to ostatnie schorzenie? Jakie są sposoby leczenia oraz profilaktyki zakażeń parwowirusem B19 u dzieci?

Infekcja parwowirusem B19 u dzieci – rumień zakaźny

Rumień zakaźny (zwany również chorobą piątą) jest wysypkową infekcją wirusową typowo występującą u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Schorzenie to jest wywoływane zakażeniem parwowirusem B19. Patogen najczęściej przenosi się drogą kropelkową, a jego źródłem są chore dzieci lub bezobjawowi nosiciele. Duża zakaźność wirusa wpływa na często epidemiczny charakter występowania rumienia zakaźnego szczególnie w szkołach oraz przedszkolach.

Osobnym tematem jest infekcja parwowirusem B19 u kobiet będących w ciąży. W tej grupie pacjentów zakażenie jest szczególnie niebezpieczne, gdyż może doprowadzić do niedokrwistości wewnątrzmacicznej płodu i jego obumarcia (ryzyko utraty płodu wynosi 8-10%). Stąd też każda ciężarna mająca potencjalny kontakt z chorym na rumień zakaźny lub inną postać infekcji parwowirusem B19 powinna zgłosić się jak najszybciej do swojego lekarza prowadzącego. Najbardziej newralgiczny pod tym względem jest II trymestr ciąży, gdyż charakteryzuję się on najwyższym ryzykiem transmisji zakażenia na płód (30%).

Rumień zakaźny – typowe objawy zakażenia

Okres wylęgania parwowirusa B19 waha się od 4 do 14 dni. Po tym okresie u chorego pojawia się zazwyczaj wysypka pod postacią rumienia o czerwonofiołkowym zabarwieniu. Typowo rumień przybiera kształt motyla – zajęte są policzki, a broda i nos pozostają wolne od zmian skórnych. Wolne od zmian są również śluzówki jamy ustnej. Historycznie zmiany rumieniowate ze względu na swoje umiejscowienie i kolor były opisywane, jako tak zwany obraz spoliczkowanego dziecka.

Cechą charakterystyczną zmian skórnych w rumieniu zakaźnym jest ich ewolucja w czasie. Po około 1-4 dniach od wystąpienia rumienia na twarzy dołączają się do niego zmiany girlandowate, obrączkowate lokalizujące się na dłoniach, stopach oraz tułowiu. Zmiany skórne w przebiegu rumienia mają tendencje do samoistnego ustępowania bez pozostawiania blizn i ponownego pojawiania przez okres około od 1 do 3 tygodni.

Jeśli chodzi o objawy ogólne, to pacjenci najczęściej czują się dobrze. U części z nich może występować nieznacznie podniesiona temperatura ciała. Co więcej, w rzadkich przypadkach rumień może wikłać się zapalaniem drobnych stawów oraz przejściową depresją układu czerwonokrwinkowego. To ostanie powikłanie, objawia się ustępującą zazwyczaj samoistnie niedokrwistością (zmniejszeniem ilości przenoszących tlen erytrocytów).

Infekcja parwowirusem B19

Infekcja parwowirusem B19 u dzieci – zespół grudkowo-krwotocznych „rękawiczek i skarpetek”

Zespół grudkowo-krwotocznych „rękawiczek i skarpetek” ma charakter infekcji wysypkowej, w której zmiany skórne dotyczą dłoni, stóp oraz błon śluzowych. Choroba jest zazwyczaj poprzedzona grypopodobnymi objawami zwiastunowi (nieznacznie podniesiona temperatura, brak apetytu, czy też zmęczenie). Po kilku dniach infekcji dochodzi do pojawienia się obrzęku, rumienia oraz wybroczyn lub plam krwotocznych na dłoniach i stopach. Zmianom skórnym towarzyszy bardzo często pieczenie i świąd. Co warte jeszcze zaznaczenia, równolegle do osutki skórnej dochodzi również do pojawienia się zmian na błonach śluzowych jamy ustnej (pęcherzyki, nadżerki, wybroczyny, obrzęk warg). Zmiany skórne i na błonach śluzowych w przebiegu zespołu grudkowo-krwotocznego ustępują zwykle samoistnie w ciągu 1-3 tygodni.

Infekcja parwowirusem B19 – leczenie i zapobieganie kolejnym zakażeniom

Nie istnieje leczenie przyczynowe infekcji parwowirusem B19. W większości przypadków nie jest również konieczne stosowanie leczenia objawowego (chorzy czują się zwykle dobrze). Wbrew obiegowej opinii stosowanie leków o działaniu przeciwhistaminowym (przeciwalergicznych) jest nieskuteczne. Podobnie, nie mają zastosowania antybiotyki, gdyż infekcja parwowirusem jest infekcją o podłożu wirusowym. Leczenie w przebiegu infekcji parwowirusem B19 bywa czasami konieczne u pacjentów z niedokrwistością oraz zakażonych ciężarnych. W tym drugim przypadku postępowaniem ratującym płód może być tak zwana transfuzja wymienna krwi.

Jeśli chodzi o profilaktykę kolejnych zakażeń, to przechorowanie rumienia zakaźnego lub zespołu grudkowo-krwotocznego pozostawia długą odporność. Pełne zabezpieczenie swojej pociechy przed pierwszorazową infekcją nie jest w pełni możliwe. Niemniej jednak stosowanie się do podstawowych zasad higieny i unikanie osób chorych może zmniejszyć znacznie szanse na zakażenie parwowirusem B19.

Słowem zakończenia, rumień zakaźny i zespół grudkowo-krwotoczny są w większości przypadków łagodnymi, ustępującymi bez leczenia infekcjami wirusowymi występującymi najczęściej u dzieci. Najbardziej narażoną na zakażenie grupą pacjentów są kobiety ciężarne oraz pacjenci z różnego rodzaju deficytami odporności (na przykład po transplantacjach).

Bibliografia:
Rumień zakaźny – dr hab. med. Leszek Szenborn, prof. nadzw.
Jerzy Januszkiewicz (red.): Zarys kliniki chorób zakaźnych. Warszawa: PZWL, 1992
Interna Szczeklika 2018/19

 

 

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.