Glejaki u dzieci – jak się objawiają i jak je leczyć?

W naszym kraju każdego roku notuje się około 200-250 nowych przypadków nowotworów mózgu w populacji dzieci do 14. roku życia (częściej występują jedynie białaczki). Jednocześnie, guzy te stanowią trzecią przyczynę zgonów w grupie wiekowej
do 16. roku życia i pierwszą przyczynę zgonów z powodu chorób nowotworowych u maluchów. Oczywiście, w grupie guzów mózgu u dzieci mieści się wiele rozpoznań różniących się od siebie rokowaniem, objawami, czy też leczeniem. Tak więc w populacji pediatrycznej najczęściej stwierdza się glejaki, które stanowią około 50% guzów OUN w tej grupie wiekowej. Zatem, w jaki sposób objawiają się glejaki u dzieci oraz jak można je leczyć?

Glejaki u dzieci – objawy

Objawy glejaka są zróżnicowane i zależą w głównej mierze od stopnia zaawansowania procesu nowotworowego oraz jego lokalizacji. Spośród nich można wymienić między innymi:

  • poranne bóle głowy nasilające się pod wpływem kaszlu – ból jest najczęściej zlokalizowany w okolicy czołowej lub potylicznej i ma tendencję do narastania pod względem częstości wraz z czasem trwania choroby,
  • wymioty i nudności – zwłaszcza poranne,
  • różnego stopnia zaburzenia świadomości i zmiana zachowania dziecka,
  • zaburzenia mimiki twarzy, słuchu, smaku, mowy, połykania, odkrztuszania, czy też ruchów gałek ocznych (zez, podwójne widzenie) – objawy te wynikają z pniowej lokalizacji, które determinuje ucisk lub uszkodzeni nerwów czaszkowych.

Glejaki u dzieci – diagnostyka

Podstawową metodą diagnostyczną przy podejrzeniu guza mózgu są badania neuroobrazowe (TK, MR). Pozwalają one na wykrycie zmiany nowotworowej, określenie dokładnej jej lokalizacji, czy też monitorowanie w trakcie prowadzonego leczenia.

Aktualnie, ze względu na lepsze możliwości obrazowania i uniknięcie narażenia na promieniowanie RTG metodą z wyboru u dzieci jest rezonans magnetyczny. Innym istotnym badaniem jest badanie płynu mózgowo-rdzeniowego pobieranego drogą punkcji lędźwiowej.

glejaki u dzieci

Glejaki u dzieci – metody leczenia oraz rokowanie

Podstawowym sposobem leczenia glejaków jest zabieg neurochirurgiczny. Jego nadrzędnym celem jest możliwie maksymalne usunięcie masy guza bez wywołania nieodwracalnych uszkodzeń mózgu. Dodatkowymi celami są uzyskanie materiału do
badania patomorfologicznego oraz odbarczenie podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego. Wyjątek stanowią guzy zlokalizowane w obrębie pnia mózgu, gdyż ich umiejscowienie wyklucza zabieg operacyjny.

Kolejnymi, następującymi po zabiegu neurochirurgicznym, etapami leczenia glejaków u dzieci są radioterapia oraz chemioterapia. Ta pierwsza metoda polega na napromieniowaniu pozostałości guza lub loży po nim. Aktualnie naświetlanie całego mózgu jest stosowane jedynie przy stwierdzeniu rozsiewu guza drogą płynu mózgowo- rdzeniowego. Co warte jeszcze zaznaczenia, radioterapia nie jest stosowana u pacjentów poniżej 3. roku życia, gdyż wiąże się tą z bardzo dużym ryzykiem możliwych powikłań. U
tych chorych metodą uzupełniającą z wyboru jest chemioterapia prowadzona w zależności od protokołu od 6 do 18 miesięcy. Jeśli chodzi o chemioterapię u pozostałych chorych, to opiera się ona na wielu lekach i jest kolejnym etapem po radioterapii.

Rokowanie u pacjentów z guzami mózgu zależy od wielu czynników. Najważniejszym spośród nich jest czas wykrycia choroby. Im bowiem guz jest mniejszy, tym istnieje większa szansa na jego usunięcia w całości oraz uniknięcie ewentualnych przerzutów i
wznów. Ogromne znaczenie ma również typ guza. Najlepsze wyniki udaje się uzyskać w przypadku glejaków o niskim stopniu złośliwości.

Przykładowo, w przypadku całkowitego usunięcia guza pełne wyleczenie jest możliwe u 75% chorych. Gorszym rokowaniem charakteryzują się glejaki o wysokim stopniu złośliwości. W ich przypadku 5-letnie przeżycie udaje się uzyskać w przypadku 34% chorych.

Słowem zakończenia, choroby nowotworowe są w populacji pediatrycznej chorobami rzadkimi. Nie należy jednak o nich zapominać i bagatelizować często niespecyficznych objawów, które mogą świadczyć o ich rozwoju w organizmie malucha.

Bibliografia:
Glejaki – aktualne możliwości leczenia neurochirurgicznego i jego perspektywy – prof. dr hab. med. Henryk Majchrzak
Neurologia i neurochirurgia – Ian Bone, Geraint Fuller, Lindsay Kenneth W
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.