Erytrocyturia w przesiewowym badaniu moczu dziecka – o czym świadczy?

Ocena ogólna moczu jest jednym z podstawowych badań laboratoryjnych. Na podstawie jej wyników można wnioskować o stanie układu moczowego oraz ogólnej kondycji organizmu. Spośród możliwych nieprawidłowych wyników duży niepokój rodziców budzi zazwyczaj obecność erytrocytów. Zatem, czy czerwone krwinki mogą występować w moczu zdrowego malucha? O czym świadczy erytrocyturia (krwinkomocz) w przesiewowym badaniu moczu dziecka?

Czym jest erytrocyturia i jak często występuje u dzieci?

Mocz zdrowego dziecka nie powinien zawierać więcej niż 3-4 erytrocytów w polu widzenia. Większa ilość czerwonych krwinek jest określana mianem krwinkomoczu. Stanu tego nie należy mylić z krwiomoczem. Różnica polega bowiem na ilości erytrocytów dostających się do moczu. W przypadku krwiomoczu jest ona na tyle duża (>1000/µl), iż powoduje ona wyraźną zmianę jego zabarwienia. W skrajnych przypadkach uryna może przyjmować nawet ciemnoczerwone zabarwienie. Co warte jednak zaznaczenia, podobny kolor moczu mogą dawać także inne substancje. Przykładowo może to być mioglobina, barwniki zawarte w rabarbarze, czy też leki. U pacjentów z erytrocyturią mocz jest normalnego koloru (najczęściej słomkowego).

Krwinkomocz nie jest u dzieci często spotykany. Przyjmuje się, iż dotyczy on około 1,5-2% populacji pediatrycznej. W jednym z badań prowadzonych na grupie dzieci w wieku 8-15 lat jego częstość wyniosła 41/1000. Co ciekawe, erytrocyty częściej stwierdzano w moczu dziewczynek. Można to próbować tłumaczyć możliwą domieszką krwi menstruacyjnej.

erytrocyturia

Przemijający krwinkomocz u dzieci- przyczyny

Krwinkomocz powinien być zawsze potwierdzony w kilku próbkach moczu. Ma to na celu wykluczenie tak zwanej erytrocyturii przemijającej (ustępującej samoistnie). Jest to bardzo ważne, gdyż samoistnie ustępujący, izolowany i bezobjawowy krwinkomocz nie ma zwykle znaczenia klinicznego. Spośród przyczyn przejściowej obecności krwinek czerwonych w moczu można wymienić:

  • Wysiłek fizyczny – może być on przyczyną zarówno krwinkomoczu, jak i nieznacznego białkomoczu.
  • Gorączka – gorączkujące maluchy mogą prezentować w badaniu ogólnym moczu szereg przemijających nieprawidłowości. Spośród nich można wymienić obecność erytrocytów i białka.
  • Domieszka krwi menstruacyjnej – tą przyczynę krwinkomoczu należy brać po uwagę u wszystkich miesiączkujących pacjentek. Szczególnie dotyczy to sytuacji, gdy erytrocyturia jest izolowana (brak innych nieprawidłowości w badaniu ogólnym moczu).

Oczywiście, przejściowy krwinkomocz może również towarzyszyć innym, o wiele groźniejszym stanom. W tych przypadkach jednak erytrocyturia współwystępuje z objawami klinicznymi i innymi nieprawidłowościami w badaniu ogólnym moczu. Przykładem może być zakażenie układu moczowego, które jest jedną z najczęstszych przyczyn krwinkomoczu u dzieci. Manifestuje się ono obecnością w moczu bakterii, leukocytów i często również erytrocytów. Klinicznie dziecko zgłasza objawy dyzuryczne (na przykład pieczenie podczas sikania) oraz bóle brzucha. Dosyć częste są również nudności, wymioty, biegunka oraz gorączka.

Utrzymujący się krwinkomocz u dzieci – przyczyny

Utrzymujący się krwinkomocz u dzieci występuje bardzo rzadko i wymaga pogłębionej diagnostyki. Jego przyczynami mogą być:

  • Choroba cienkich błon podstawnych – jest to rzadka przyczyna izolowanego krwinkomoczu występującego u większości członków rodziny pacjenta. Chorobie nie towarzyszą inne objawy i nie wymaga ona leczenia.
  • Zespół dziadka od orzechów – jest to rzadka anomalia naczyniowa. Jednym z jej objawów może być przewlekły krwinkomocz. Schorzenie nie wymaga leczenia. Jego rozpoznanie jest stawiane na podstawie badania USG.
  • Zespół Alporta – jest to uwarunkowane genetycznie i postępujące schorzenie nerek. Krwinkomocz może być jego pierwszym, uchwytnym objawem.
  • Ostre kłębuszkowe zapalenie nerek – jest to schorzenie o ostrym początku związane z przebytą infekcją paciorkowcową. Charakteryzuje się wystąpieniem niewielkich obrzęków (85%), nadciśnienia tętniczego (60-80%) oraz zmianami w badaniu ogólnym moczu. Blisko 80% pacjentów może chorobę przechodzić skąpo lub bezobjawowo. Co warte zaznaczenia, krwinkomocz może się utrzymywać nawet rok po wyleczeniu. Podobnym obraz kliniczny mogą dawać również inne kłębuszkowe zapalenia nerek.
  • Kamica nerkowa – u dzieci występuje sporadycznie. Charakteryzuje się napadami kolki nerkowej. W badaniu ogólnym moczu mogą jej towarzyszyć krwinkomocz i często również cechy infekcji.
  • Hiperkalciuria (nadmierne wydalanie wapnia z moczem) – jest to częsta przyczyna występowania krwinkomoczu przewlekłego u dzieci (nawet 35% przypadków). Możną ją potwierdzić w badaniu dobowej zbiórki moczu.
  • Zmiany torbielowate w nerkach – wymagają one diagnostyki w kierunku wielotorbielowatości nerek. Początkowo krwinkomocz może być jedynym ich objawem. Obecność torbieli potwierdza się badaniu USG.

Słowem zakończenia, krwinkomocz jest jedynie objawem i sam w sobie nie wymaga leczenia. W większości przypadków u jego podłoża leżą niegroźne stany lub zakażenia układu moczowego. Niemniej jednak jego przedłużające się występowaniem jest zawsze wskazaniem do pogłębionej diagnostyki nefrologicznej.

Bibliografia:
Badanie ogólne moczu u dzieci i młodzieży – Boris Utsch, Günter Klaus
Pediatria pod redakcją Prof. Wandy Kawalec

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.