Dziecko zgłasza ból podczas sikania – co robić?

Układ moczowy dziecka jest drugim pod względem częstości, po układzie oddechowym, miejscem zakażeń (szacuje się, że wśród 7-letnich maluchów, aż 8% dziewczynek i 1,5% chłopców przebyło chociaż jedno zakażenie układu moczowego w życiu). Tym samym, objawy dyzuryczne (między innymi bolesne oddawanie moczu) są jedną z najczęstszych przyczyn wizyt u lekarzy pediatrów, dlatego warto wiedzieć, jak postępować w przypadku ich wystąpienia u swojej pociechy.

Czym są objawy dyzuryczne u dziecka?

Objawy dyzuryczne to wspólne określenie dla całego szeregu dolegliwości pojawiających się podczas oddawania moczu, a ich najczęstszą przyczyną są zakażania układu moczowego (ZUM). Spośród nich, można wymienić:

  • Ból podczas oddawania moczu – może być opisywany jako kłucie, pieczenie lub świąd lokalizujący się w cewce moczowej. U najmłodszych dzieci manifestuje się najczęściej silnym płaczem malucha podczas każdego oddawania moczu.
  • Częste oddawanie moczu – mówimy o nim, jeśli dziecko oddaje mocz znacznie częściej niż zwykle przy jednoczesnym braku zwiększonego spożycia płynów.
  • Bolesne parcie na pęcherz – zazwyczaj poprzedza oddanie moczu i charakteryzuje się bolesnością podbrzusza środkowego.
  • Nagłe parcie na pęcherz – potrzeba natychmiastowego oddania moczu
  • Trudności w utrzymaniu moczu – dziecko może nagle zacząć się moczyć.

Objawy dyzuryczne u dziecka – co robić w przypadku ich wystąpienia?

Każdy przypadek wystąpienia objawów dyzurycznych u dziecka powinien być skonsultowany przez lekarza pediatrę. Szczególnie dotyczy to maluchów, u których dodatkowo występuje gorączka, utrata apetytu, nudności, wymioty oraz bolesność okolicy lędźwiowej (bolesność okolicy lędźwiowej oraz gorączka > 39 stopni Celsjusza mogą świadczyć o ostrym odmiedniczkowym zapaleniu nerek). Co więcej, dziecku można podać paracetamol (w celu zbicia gorączki) i kontrolować stopień jego nawodnienia (u dzieci, szczególnie najmłodszych odwodnienie pojawia się bardzo szybko i stanowi potencjalne zagrożenia życia).

ból podczas sikania

Badanie moczu – badanie I-rzutu w przypadku podejrzenia ZUM

Badanie moczu (ogólne oraz bakteriologiczne) jest badaniem podstawowym, pozwalającym na rozpoznanie zakażenia układu moczowego u dziecka i włączenie odpowiedniego leczenia. Niemniej jednak jego prawidłowe pobranie (źle pobrany mocz może być przyczyną pojawienia się wyniku fałszywie dodatniego), szczególnie u najmłodszych dzieci może być bardzo trudne dla rodziców, jak personelu medycznego.

Zatem, jak pobrać mocz na badanie, aby jego wyniki były miarodajne?

  • Mocz pobieramy do sterylnego pojemniczka – naczynka takie są dostępne w większości aptek i służą do jednorazowego pobrania moczu. U niemowląt i najmłodszych dzieci, które nie kontrolują jeszcze mikcji, można stosować specjalne woreczki naklejane na krocze malucha i zbierające mocz (ich zastosowanie może być trudne i niesie duże ryzyko skażenia moczu, a co za tym idzie, mogą być wykorzystane wyłącznie do wykluczenia zakażenia).
  • Przed pobraniem moczu dokładnie myjemy krocze dziecka – krocze dziecka oraz jego zewnętrzne narządy płciowe należy umyć ciepłą wodą z dodatkiem mydła zaraz przed próbą pobrania moczu.
  • Mocz pobieramy ze środkowego strumienia – oznacza to, iż do pojemniczka powinna być złapana dopiero druga porcja moczu, a nie ta, która jako pierwsza wydostała się z cewki moczowej dziecka.

Badanie poprawnie pobranego moczu daje jednoznaczną odpowiedź, czy dziecko ma zakażenie układu moczowego (w moczu obecna jest zwiększona ilość białych krwinek oraz bakterii), a co za tym idzie, czy wymaga leczenia antybiotykami.

Objawy dyzuryczne u dziecka – jak wygląda leczenie?

Zakażenie układu moczowego potwierdzone za pomocą badania moczu jest wskazaniem do podania dziecku antybiotyku w warunkach domowych. Należy jednak pamiętać, że w przypadku najmłodszych maluchów (do 3 miesiąca życia), dzieci wymiotujących oraz odwodnionych wskazana jest hospitalizacja i podanie leków w postaci dożylnej. Leczenie szpitalne ZUM najczęściej trwa 7 dni i często musi być jeszcze kontynuowane w warunkach ambulatoryjnych.

Podsumowując, ból podczas oddawania moczu u dziecka jest częstym objawem zakażenia układu moczowego i powinien skłonić rodziców do wizyty ze swoją pociechą u lekarza pediatry. Jest to szczególnie ważne w przypadku najmłodszych dzieci, które są bardzo wrażliwe na szybkie odwodnienie, a ich układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni wykształcony.

Bibliografia:
Pediatria autorstwa Wandy Kawalec
Interna Szczeklika 2018/2019
Zalecenia Polskiego Towarzystwa Nefrologii Dziecięcej (PTNFD) dotyczące postępowania z dzieckiem z zakażeniem układu moczowego (ZUM)

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.