Dziecko wyrośnie z nadwagi i otyłości (?). Nie ma się czym martwić?

Nadmierna masa ciała u dzieci nie jest problemem ostatnich lat. Już w 1974 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zakwalifikowała otyłość jako jedną z najważniejszych chorób cywilizacyjnych i zasugerowała, iż stanie się ona jednym z głównych problemów medycznych XXI-wieku. Tendencje wzrostowe potwierdzają dane epidemiologiczne (między innymi Międzynarodowe badanie HBSC), które mówią o tym, iż aktualnie co 5 dziecko w naszym kraju zmaga się z nadmierną masą ciała. Czy faktycznie jednak nadwaga i otyłość są tak dużym problemem w populacji pediatrycznej? Czy można z nich wyrosnąć? Odpowiedzi na te pytania poszukamy w dalszej części naszego artykułu.

Czym jest nadwaga oraz otyłość u dzieci?

Nadwaga oraz otyłość to stany, które charakteryzują się nadmiernym, przekraczającym zapotrzebowanie i niebezpiecznym dla zdrowia nagromadzeniem tkanki tłuszczowej w organizmie. W populacji pediatrycznej definiuje się je za pomocą wskaźnika BMI (indeks masy ciała = masa ciała w kilogramach/wzrost w metrach podniesiony do potęgi drugiej) odniesionego do siatek centylowych uwzględniających wiek i płeć dziecka. Według aktualnych wytycznych WHO, pozwala to na rozpoznanie nadwagi i otyłości w następujących sytuacjach:

  • Nadwaga – jest to zaburzenie stanu odżywienia, dla którego wskaźnik BMI mieści się w zakresie od 85 do 95 centyla dla wieku i płci. Przykładowo dla chłopca w wieku siedmiu lat będzie to BMI w zakresie 18 – 22,5, a dla dziewczynki w tym samym wieku BMI w zakresie 18,5 – 22,7.
  • Otyłość – jest to zaburzenie stanu odżywienia, dla którego wskaźnik BMI przekracza 95 centyl. Przykładowo dla chłopca w wieku siedmiu lat będzie to BMI powyżej 22,5, a dla dziewczynki w tym samym wieku BMI powyżej 22,7.

Przyczyny wzrostu liczby dzieci walczących z nadwagą i otyłością

Światowa organizacja zdrowia szacuje, iż w naszym kraju każdego roku będzie przybywało blisko 400 tysięcy dzieci z nadwagą oraz 80 tysięcy na nadwagą. Jakie są tego przyczyny?

nadwaga u dzieci

Woman pinching her fat tummy belly

  • Wzrost popularności żywności typu fast food – restauracje szybkiej obsługi, będące kiedyś domeną większych miast, można znaleźć aktualnie nawet w mniejszych miejscowościach. Co więcej, większość marketów prześciga się w ilości wysoko przetworzonych, gotowych po podgrzaniu do spożycia, produktów na swoich półkach. To, w połączeniu z wciąż polepszającą się sytuacją materialną Polaków, skutkuje niekorzystnymi zmianami w jadłospisie dzieci i dorosłych.
  • Wzrost spożycia niezdrowych przekąsek oraz słodzonych napojów – dane IŻŻ donoszą, iż nawet 99% w wieku przedszkolnym spożywa, częściej lub rzadziej, słone lub słodkie przekąski oraz pije słodzone napoje.
  • Niska aktywność fizyczna – IŻŻ szacuje, iż jedynie 30% dzieci oraz 10% dorosłych uprawia aktywność fizyczną, która spełnia potrzeby fizjologiczne organizmu.

Czy z nadwagi i otyłości się wyrasta?

Ponad połowa dorosłych Polaków zmaga z nadmierną masą ciała. U większości z nich problem nadwagi i otyłości swój początek miał w już dzieciństwie. Nadmierna ilość kilogramów u malucha zwiększa u niego kilkukrotnie szanse na rozwój zaburzeń odżywiania w późniejszym wieku. Z czego to wynika?

Nadwaga i otyłość są w pewnym stopniu uwarunkowane genetycznie. Niemniej jednak ich wystąpienie determinują w głównej mierze czynniki środowiskowe, na które każdy z nas ma wpływ. Najważniejsze spośród nich są błędnie ukształtowane i utrwalone przez okres dzieciństwa nawyki żywieniowe oraz niski poziom aktywności fizycznej. Stąd też, brak edukacji zdrowotnej od najmłodszych lat uważa się za główny czynnik odpowiadających za tak dynamiczny wzrost liczby osób zmagających się z nadmiarem kilogramów.

Wracają zatem do postawionego na wstępie pytania o możliwość wyrośnięcia dziecka z nadwagi i otyłości – jest to oczywiście możliwe, ale pod warunkiem nauczenia malucha poprawnych nawyków żywieniowych, modyfikacji jego stylu życiu oraz kształtowaniu u niego postaw prozdrowotnych.

Bibliografia:
„Otyłość dzieci i młodzieży. Współczesne problemy w profilaktyce i terapii” – Epidemiologia i powikłania otyłości Dr n. med. Alicja Karney
Epidemiologia nadwagi i otyłości – narastającego problemu zdrowotnego w populacji dzieci i młodzieży – Anna Obuchowicz, Katedra i Oddział Kliniczny Pediatrii Śląskiej Akademii Medycznej w Bytomiu
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.