Dziecko kaszle tylko wieczorem – co to może znaczyć?

Kaszel jest ważnym odruchem obronnym organizmu. Pozwala na usunięcie z dróg oddechowych nadmiaru śluzu, czy też ciał obcych. Zarazem jest istotnym objawem, który może towarzyszyć wielu chorobom układu oddechowego. Jego pojawienie się, zwłaszcza u dzieci, jest zazwyczaj związane z niegroźną infekcją wirusową. W części przypadków może on również towarzyszyć o wiele groźniejszym w skutkach schorzeniom (na przykład astmie oskrzelowej). Tak więc, jaki kaszel u dziecka powinien skłonić rodzica do pilnej wizyty u lekarza pediatry? A jaki nie jest powodem do zbytniego niepokoju? Co znaczy, gdy dziecko kaszle tylko wieczorem?

Po pierwsze, czas trwania kaszlu. Dziecko kaszle tylko wieczorem

Jednym z najistotniejszych kryteriów podziału kaszlu, z punktu widzenia diagnostyki oraz leczenia, jest jego czas trwania. Tak więc wyróżnić można:

• Kaszel ostry (trwający krócej niż 3 tygodnie) – najczęściej spowodowany jest niegroźną infekcją wirusową dróg oddechowych i zazwyczaj nie wymaga żadnej diagnostyki ani leczenia.
• Kaszel podostry (trwający dłużej niż 3 tygodnie, ale krócej niż 8 tygodni) – najczęściej jego przyczyną jest poinfekcyjna nadwrażliwość oskrzeli i podobnie, jak kaszel ostry zazwyczaj nie wymaga żadnej diagnostyki, ani leczenia.
• Kaszel przewlekły (trwający dłużej niż 8 tygodni) – wśród jego przyczyn można wymienić między innymi astmę, przewlekły nieżyt nosa i zatok, a także refluks żołądkowo-jelitowy. Co bardzo ważne, taki przedłużający się kaszel zawsze wymaga pogłębionej diagnostyki oraz wdrożenia odpowiedniego postępowania leczniczego.

Tym samym, jeśli kaszel trwa stosunkowo krótko i towarzyszą mu typowe objawy infekcji wirusowej (katar, stan podgorączkowy lub gorączka, złe samopoczucie dziecka), nie musi on wzbudzać zbytniego niepokoju rodziców. Sytuacja ta zmienia się diametralnie w momencie, gdy objaw ten trwa długo. I nie ma tendencji do ustępowania i zmniejszania swojego nasilenia.

Po drugie, pora dnia, podczas której kaszel występuje

Kaszel może występować przez cały dzień. Najczęściej dzieje się tak w przebiegu infekcji. Może pojawiać się wyłącznie w godzinach wieczornych oraz nocnych. Wtedy częściej w przebiegu kaszlu podostrego oraz przewlekłego. Tym samym, o ile w pierwszym przedstawionym przypadku można przyjąć postawę wyczekującą. O tyle, gdy dziecko kasła wyłącznie wieczorem oraz nocą i stan ten się przedłuża, zazwyczaj wskazana jest wizyta u lekarza pediatry.

Kaszel wieczorny – przyczyny

Jak wspominaliśmy w poprzednim akapicie, wieczorny oraz nocny kaszel, zwłaszcza trwający dłużej niż kilka tygodni wymaga zazwyczaj udania się z dzieckiem do lekarza pediatry. Wśród jego przyczyn można wymienić:

• Poinfekcyjna nadwrażliwość oskrzeli – stan ten związany jest z przebyciem przez dziecko infekcji i zazwyczaj trwa nie dłużej niż 8 tygodni. Sam w sobie nie wymaga diagnostyki oraz leczenia.
• Astma oskrzelowa – w przebiegu tej choroby mogą występować wieczorne oraz nocne napady kaszlu, którym czasem towarzyszyć może duszność oraz wyraźnie słyszalne świsty oddechowe. Co więcej, w jej przebiegu obserwuje się, znamiennie częstsze, występowanie infekcji górnych dróg oddechowych. Jej podejrzenie jest bezwzględnym wskazaniem do pilnej diagnostyki oraz wprowadzenia odpowiedniego leczenia. Głównie glikokortykosteroidy wziewne oraz beta-mimemetyki.
• Refluks żołądkowo-przełykowy – choroba ta, zwłaszcza u dzieci, ma skąpoobjawowy przebieg i może objawiać się wyłącznie wieczornymi oraz nocnymi napadami kaszlu. Związane jest to z przyjęciem przez malucha pozycji leżącej, a tym samym łatwiejsze przedostania się kwaśnej treści żołądkowej do przełyku oraz dróg oddechowych. Podobnie, jak astma, schorzenie to wymaga pilnej diagnostyki oraz odpowiedniego leczenia. Głównie leki zmniejszające kwaśność treści żołądkowej – na przykład inhibitory pompy protonowej.
• Przewlekły nieżyt nosa oraz zatok przynosowych – kolejne stosunkowo groźne w skutkach schorzenie, którego jedynym objawem mogą być wieczorne oraz nocne napady kaszlu. Co warte zaznaczenia, w znacznej części przypadków choroba ta współwystępuje z przedstawioną przez nas wcześniej astmą oraz różnego rodzaju innymi chorobami alergicznymi (na przykład katarem siennym).

Podsumowując, kaszel jest objawem bardzo częstym i zazwyczaj niegroźnym, Należy jednak pamiętać, że jego przewlekłość, brak współwystępowania cech infekcji oraz charakterystyczne pory występowania mogą wskazywać na jego o wiele groźniejszą przyczynę, która powinna zostać wyjaśniona przez lekarza pediatrę.

Bibliografia:
Pediatria autorstwa Wandy Kawalec