Dlaczego warto kształtować inteligencję emocjonalną u dzieci?

Wszystkie najnowsze badania obalają mit dotyczący ogromnego wkładu intelektu w odnoszenie życiowego sukcesu. Wysokie IQ, rozum i analityczne myślenie niczego nie gwarantują. By cieszyć się szczęściem w życiu prywatnym i zawodowym, potrzebne jest coś jeszcze: inteligencja emocjonalna, o której najwięcej napisał doktor z Harvardu Daniel Goleman. Bez niej, czyli bez świadomości, kontroli własnych emocji, zapału i wytrwałości w dążeniu do celu, a także zdolności do empatii oraz odczytywania zachowań społecznych trudno mówić o gotowości do stawienia czoła wyzwaniom współczesnego świata.

Co najważniejsze inteligencja emocjonalna nie jest cechą wrodzoną. Trzeba ją kształtować każdego dnia, dbając o to, by dziecko wiedziało, co czuje oraz potrafiło wczuć się w to, co przeżywa druga osoba.

Samoświadomość

Poczucie integracji z własnymi uczuciami, zdolność do wyczytywania sygnałów emocji pozwala lepiej radzić sobie ze – złością i frustracją. Chroni dziecko przed kierowaniem negatywnych emocji przeciw sobie i przeżywaniu ich w taki sposób, że prowadzą do wewnętrznych napięć oraz w dłuższej perspektywie chorób. Nauka, w jaki sposób nazywać emocje, jak je okazywać oraz jak sobie z nimi radzić jest trudna, ale konsekwentnie realizowana przynosi świetne efekty. Sprawia, że lepiej czujemy się sami ze sobą, jesteśmy spokojniejsi, szczęśliwsi.

Bardzo ważne jest to, by dużo rozmawiać z dzieckiem o uczuciach, kształtować u malucha wrażliwość i zdolność do nazywania własnych emocji. Nie zaprzeczajmy temu, co maluch przeżywa. Nie bagatelizujmy, ale podkreślajmy, że każde uczucie jest istotne, trzeba tylko nauczyć sobie z nim radzić.

Spędzaj z dzieckiem czas na zabawach:

• „Jak czułbyś się, gdyby okazało się, że…”
• „Jak poczułaby się Twoja koleżanka, gdybyś Ty…”
• „Co zrobiłbyś na miejscu…”
• „Jak się czujesz, kiedy ja…”

Czytaj dziecku książeczki. Najlepiej takie, które opowiadają o przygodach rówieśników. Gdy pojawi się jakiś problem, zdecyduj się na bajki terapeutyczne.

Poza tym akceptuj wady malucha, nie wymagaj perfekcyjności. Podkreślaj, że Ty również nie jesteś doskonała, że nie zawsze wszystko Ci wychodzi, ale starasz się i pracujesz nad sobą. Bądź szczera, ale nie wprowadzaj dziecka bez potrzeby w dorosły świat problemów. Maluch powinien pozostać dzieckiem, nie ma potrzeby nieostrożnymi działaniami zabierać mu niewinności.

Empatia u dziecka

Empatia wyrasta z korzeni samoświadomości. Im bardziej akceptujemy własne emocje i im je lepiej rozumiemy, tym bardziej wczytujemy się w emocje innych. To bardzo ważne, żeby dziecko uczyć empatii, bo właśnie to uczucie leży u podstaw tworzenia z drugą osobą bliskiego związku, sprawia, że dostrajamy się do drugiej osoby i tworzymy z nią głębszą relację. Nie opiera się jedynie na czytaniu słów, ale przede wszystkim na rozumieniu gestów oraz sygnałów niewerbalnych płynących od drugiej osoby.

Empatia objawia się w umiejętności dostrojenia się do drugiej osoby i przeżywania jej uczuć. Zdolność ta jest ceniona nie tylko w życiu prywatnym, ale w wielu zawodach – poczynając od sprzedaży, zarządzania, a kończąc na polityce. Nie ma mowy o rodzicielstwie i miłości bez empatii. Jest to umiejętność, która po prostu jest nam potrzebna.

Osoby empatyczne są bardziej lubiane, lepiej rozumiane, częściej uzyskują pomoc, gdy jej potrzebują.

Empatia rozwija się już u niemowlaków, kiedy malutkie dzieci płaczą na widok przewróconej małej koleżanki w piaskownicy. Część badaczy podkreśla, że objawy empatii widać już u najmłodszych maluszków widzących przygnębienie u drugiej osoby zanim zrozumieją, że one de facto istnieją jako jednostki oddzielne.  Po skończeniu roku dzieci mogą próbować już pocieszać inne maluchy, gdy płaczą. Już w wieku dwóch lat dziecko zaczyna sobie uzmysławiać, że uczucie drugiej osoby różni się od ich własnych.