Dieta przy refluksie – co jeść a czego unikać?

Refluks żołądkowo-przełykowy, czyli patologiczne cofanie się kwaśnej treści żołądkowej do przełyku jest jedną z najczęstszych chorób przewodu pokarmowego (w Polsce choruje na niego blisko 32% dorosłych). U większości pacjentów objawia się uporczywą zgagą, której leczenie wymaga często długotrwałej farmakoterapii oraz zmiany stylu życia i sposobu odżywiania. Jak powinna wyglądać zatem dieta przy refluksie?

Do jakich zasad podczas jedzenia powinni dostosować się pacjenci z refluksem?

Skuteczne leczenie refluksu wymaga od pacjenta przestrzegania pewnych podstawowych zasad:

  • Regularność posiłków – najzdrowsze będzie spożywanie 5-6 posiłków dziennie w odstępach około 3-godzinnych. Pozwala to na zaspokojenie swojego zapotrzebowania kalorycznego bez nadmiernego obciążania żołądka.
  • Małe porcje – obfite posiłki mają tendencję do zalegania w żołądku. Tym samym sprzyjają epizodom cofania się treści żołądkowej do przełyku.
  • Brak pośpiechu podczas jedzenia – szybkie jedzenie sprzyja połykaniu dużych ilości powietrza. Zjawisko to określane jest mianem aerofagii. To z kolei skutkuje zwiększeniem ciśnienia panującego w żołądku i może generować epizody refluksu.
  • Unikanie wysiłku fizycznego bezpośrednio po posiłku – wysiłek fizyczny, podobnie jak aerofagia, zwiększa ciśnienie panujące w żołądku.
  • Unikanie przyjmowania pozycji leżącej bezpośrednio po posiłku. Pełny żołądek oraz pozycja leżąca (brak działania siły grawitacji) w prostej drodze prowadzą do cofania się treści żołądka do przełyku.

Dieta refluksowa – jakich produktów chorzy powinni unikać?

Część na co dzień spożywanych produktów ma tendencję do wywoływania oraz nasilania refluksu (poprzez osłabienie naturalnych barier chroniących przełyk przed tym zjawiskiem). Stąd też, pacjenci cierpiący na zgagę powinni w głównej mierze unikać:

  • Produktów obniżających ciśnienie dolnego zwieracza przełyku – czekolada, kawa, napar z liści mięty oraz alkohol.
  • Produktów wywołujących spontaniczne relaksacje dolnego zwieracza przełyku – cebula, karczochy, tłuszcze oraz posiłki smażone, pieczone i grillowane.
  • Produktów wpływających na zaleganie pokarmu w żołądku – czekolada, tłuszcze, posiłki smażone, pieczone i grillowane oraz duże ilości błonnika.
  • Produktów zwiększających kwaśność treści żołądkowej – alkohol oraz kawa.
  • Produktów nasilających objawy zgagi (stymulujące zakończenia nerwowe w przełyku) – soki cytrusowe, pomidory oraz ostre przyprawy.

Oczywiście, lista produktów przeciwwskazanych w diecie refluksowej nie jest sztywna i dla konkretnych pacjentów może się nieco różnić. Niemniej jednak, mocne alkohole, kawa, mocna herbata, czy też posiłki smażone w dużej ilości tłuszczu dla większości osób cierpiących na refluks będą niewskazane (osoby zdrowe także powinny ich unikać).

dieta przy refluksie

Dieta przy refluksie – jakie produkty są wskazane?

Dieta refluksowa powinna być z zasady lekkostrawna i łagodnie przyprawiona oraz bazować na posiłkach gotowanych oraz przygotowywanych na parze. Przykładowy jadłospis może zawierać:

  • Napoje – woda niegazowa, napary owocowe oraz lekka herbata.
  • Mleko oraz przetwory mleczne – mleko o obniżonej zawartości tłuszczu, kefiry, jogurty naturalne, czy też półtłuste twarogi.
  • Mięsa – indyk, kurczak, chuda wołowina, cielęcina oraz ryby o małej zawartości tłuszczu (na przykład dorsz, czy też mintaj).
  • Słodycze – choć ogólnie niezbyt zdrowe to oprócz czekolady dopuszczalne w diecie refluksowej.
  • Pieczywo – większość form pieczywa jest dopuszczalna w diecie refluksowej.
  • Kasze i makarony – większość oprócz kaszy gryczanej.
  • Tłuszcze – dopuszczalne w niewielkich ilościach.
  • Owoce – wszystkie oprócz cytrusów oraz bananów.
  • Warzywa – wszystkie oprócz wspominanych wcześniej pomidorów, cebuli oraz karczochów.

W tym miejscu warto zaznaczyć, iż kluczem do zdrowej, a jednocześnie skutecznej diety refluksowej jest zdrowy rozsądek oraz znajomość własnego ciała. Ścisłe przestrzeganie z góry narzuconych zasad nie może bowiem odbijać się kosztem znacznego obniżenia komfortu życia pacjenta i odczuwania stresu przy spożywaniu każdego posiłku spoza listy (stres jest jednym z czynnik nasilających objawy refluksu).

Podsumowując, lekkostrawna, zbilansowana i oparta na obserwacji swojego ciała dieta jest nie tylko sposobem na walkę z uciążliwymi objawami refluksu, ale i doskonałym sposobem na poprawę stanu swojego zdrowia oraz lepsze samopoczucie każdego dnia.

Bibliografia:
Interna Szczeklika 2018/2019.
Dietetyka i żywienie kliniczne autorstwa A. Payne oraz H. Barker.
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.