Czy ksylitol dla dzieci jest zdrowy?

Dzieci jedzą zdecydowanie za dużo cukrów prostych, co potwierdziło badanie „Kompleksowa ocena sposobu żywienia dzieci w wieku 13-36 miesięcy w Polsce”. Niesie to za sobą szereg negatywnych konsekwencji zdrowotnych. Zatem, czy rodzice powinni sięgnąć po ksylitol, jako alternatywę dla tradycyjnego cukru? Czy jest to postępowanie bezpieczne? – o tym w dalszej części artykułu.

Negatywne konsekwencje nadmiernego spożycia cukrów prostych przez dzieci

Według IŻŻ w Warszawie minimalne spożycie węglowodanów dla dzieci i dorosłych zostało określone na poziomie około 130 gramów na dobę. Wyjątek stanowią niemowlęta do 6 miesiąca życia, których zapotrzebowanie jest mniejsze i wynosi około 60 gramów na dobę. Jedynie 10% z zapotrzebowanie kalorycznego zaspokajanego przez węglowodany powinny stanowić kalorie pochodzące z cukrów prostych. Wynika to z faktu, iż substancje te nie charakteryzują się żadnymi dodatkowymi wartościami odżywczymi, a ich nadmiar w diecie może prowadzić do szeregu negatywnych konsekwencji zdrowotnych. Spośród nich można wymienić:

  • Nadwaga i otyłość – spożycie przez dzieci dużych ilości słodyczy oraz słodzonych napojów jest u nich jednym z istotnych czynników ryzyka rozwoju nadwagi i otyłości.
  • Próchnica zębów – szczególny potencjał próchnicogenny mają cukry proste. To one najszybciej przekształcają się w kwasy i niszą szkliwo chroniące zęby przed bakteriami.
  • Nadpobudliwość oraz obniżony iloraz inteligencji – niektóre badania wykazały, iż zwiększone spożycie cukrów prostych u maluchów silnie koreluje z występowaniem u nich nadpobudliwości i niższego IQ w późniejszym wieku.
  • Silne wahania poziomu glukozy – węglowodany proste prowadzą do bardzo szybkiego podniesienia się poziomu glukozy we krwi. Skutek ten jest krótkotrwały i dziecko krótko po spożyciu cukrów odczuwa nadmierne zmęczenie, a nawet senność. Silne wahania poziomu glukozy nie pozostają również bez wpływu na funkcjonowanie trzustki, wątroby oraz innych narządów.
  • Nieprawidłowe wzorce żywieniowe – spożywania dużych ilości cukrów prostych skutkuje utrwaleniem u dzieci negatywnych postaw żywieniowych. W późniejszym wieku może się to przyczyniać do problemów z przejściem na zdrową dietę i zwiększonym ryzykiem wielu chorób.

Ksylitol – zdrowa alternatywa dla cukrów prostych?

Ksylitol (cukier brzozowy) jest naturalnym środkiem słodzącym wykorzystywanym, jako alternatywa dla cukrów prostych. W smaku jest bardzo zbliżony do popularnej sacharozy, ale charakteryzuje się względem niej 14-krotnie niższym indeksem glikemicznym (oznacza to, iż o wiele wolniej podnosi poziom glukozy we krwi).

ksylitol dla dzieci

Oczywiście, słodki smak i niski indeks glikemiczny to nie jedyne zalety ksylitolu. Środek ten charakteryzuje się bowiem również:

  • Niską kalorycznością – w stosunku do cukru białego jest ona o przeszło 40% niższa. Jest to szczególnie ważne dla osób pozostających na diecie i walczących z nadmiarem kilogramów.
  • Działaniem bakteriobójczym – w odróżnieniu od próchnicogennej sacharozy ksylitol chroni szkliwo zębów przez szkodliwym wpływem bakterii.
  • Potencjalnym wpływem na wchłanianie wapnia – w tym mechanizmie ksylitol może wpływać pozytywnie na mineralizacje kości, a tym samym zapobiegać osteoporozie.

Ksylitol – wady

Ksylitol nie posiada samym zalet. Wśród jego wad należy wymienić przede wszystkim możliwość drażniącego działania na przewód pokarmowy. Sprawia to, iż jego maksymalna, dopuszczalna dawka dzienna została ograniczona jedynie do 15 gramów. Ilość taka, w momencie dużego przyzwyczajenia do „słodkiej” diety, jest zdecydowanie niewystarczająca (przeciętny konsument w naszym kraju spożywa aż 80 gramów cukrów prostych dziennie).

Co warte również zaznaczenia, możliwość wywoływania przez ksylitol biegunek sprawia, iż nie jest on zalecany dzieciom poniżej 3 roku życia. W tej grupie wiekowej, na pierwszym miejscu, powinno stać uczenie maluchów zdrowych zwyczajów żywieniowych.

Podsumowując, ksylitol nie jest dla dzieci szkodliwy i może być pewną alternatywą dla cukrów prostych. Należy jednak pamiętać, iż jego stosowanie jest ograniczone.Powinno być zawsze połączone z próbą wykształcenia w dziecku zdrowych nawyków żywieniowych. Tylko takie postępowanie ma szanse odnieść długofalowe, pozytywne konsekwencje zdrowotne.

Bibliografia:
Pediatria autorstwa Wandy Kawalec
Spożycie cukrów prostych a ryzyko cukrzycy – Ciok J
Kompleksowa ocena sposobu żywienia dzieci w wieku 13-36 miesięcy w Polsce – Instytut Matki i Dziecka 2011

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.