Co się dzieje, gdy dziecko za mało śpi?

Odpowiednio długi i zdrowy sen jest warunkiem prawidłowego rozwoju malucha. Zapotrzebowanie na sen jest jednak osobniczo zmienne i maleje wraz z wiekiem dziecka. Jakie są konsekwencję jego niedoboru w poszczególnych grupach wiekowych? Co się dzieje, gdy dziecko za mało śpi? Odpowiedzi na to pytanie poszukamy w dalszej części naszego artykułu.

Zapotrzebowanie na sen w poszczególnych grupach wiekowych

Jak już wspominaliśmy na wstępie, zapotrzebowanie na sen jest największe u najmłodszych dzieci. Są one jednocześnie najbardziej wrażliwe na wszelkiego rodzaju niedobory w tym zakresie. Wraz z wiekiem czas spędzany w łóżku ulega znacznej redukcji, a od około 5 roku życia przestają być również konieczne drzemki w ciągu dnia.

W celu łatwiejszego wychwycenia maluchów, które śpią zbyt krótko American Academy of Sleep Medicine opublikowała zalecania dotyczące prawidłowej długości snu w poszczególnych grupach wiekowych:

  • Noworodki do 4 miesiąca życia – nie opracowano norm, ale przyjmuje się, iż maluchy w tym wieku powinny spać około 16-18 godzin na dobę (łącznie z drzemkami w ciągu dnia).
  • Noworodki od 4 miesiąca życia do ukończenia pierwszego roku życia – około 12 do 16 godzin na dobę (łącznie z drzemkami w ciągu dnia).
  • Dzieci w wieku 1-2 lata – około 11-14 godzin na dobę (łącznie z drzemkami w ciągu dnia).
  • Dzieci w wieku 3-5 lat – około 10-13 godzin na dobę (łącznie z drzemkami w ciągu dnia).
  • Dzieci w wieku 6-12 lat – American Academy of Sleep Medicine nie opracowała norm dla tej grupy wiekowej. Zaleca się jednak, aby dzieci w tym wieku spały około 9-12 godzin na dobę.
  • Dzieci powyżej 13 roku życia oraz dorośli – w tej grupie wiekowej brak jest również zaleceń, ale przyjmuje się, iż optymalna długość snu u tych osób powinna wynosić około 8 godzin na dobę.

Zapotrzebowanie na sen, a stan zdrowia dziecka i warunki panujące w sypialni

Istnieje szereg stanów, które wpływając negatywnie na jakość snu i sprawiają, iż zapotrzebowanie na niego może znacznie wzrastać. Wśród nich można wymienić między innymi:

  • Infekcje przebiegające z gorączką – gorączka jest stanem, w którym organizm intensywnie walczy z infekcją i co za tym idzie, wymaga wydłużonego odpoczynku nocnego.
  • Okres rekonwalescencji – czas, w którym organizm powraca do równowagi sprzed choroby.
  • Choroby przewlekłe – zapotrzebowanie na sen istotnie zwiększają stany przebiegające z upośledzeniem drożności dróg oddechowych – na przykład alergiczny nieżyt nosa, czy też przerost migdałka gardłowego lub migdałków podniebiennych.
  • Niekorzystne warunki panujące w sypialni – negatywnie na jakość nocnego odpoczynku wpływają hałas, zbyt wysoka lub za niska temperatura, mała ilość tlenu, czy też jaskrawe oświetlenie w sypialni.

Konsekwencje niedoboru snu w poszczególnych grupach wiekowych

Niedobory snu wpływają negatywnie na stan zdrowia dziecka, jego rozwój psychofizyczny oraz funkcjonowanie w środowisku rówieśniczym i rodzinnym. Najbardziej wrażliwe na jego niedostatki są noworodki oraz niemowlaki, które znajdują się w okresie intensywnego rozwoju. U tych maluchów deficyty snu mogą objawiać się trudnymi do opanowania napadami płaczu, nadmierną drażliwością, brakiem apetytu, opóźnieniem rozwoju psychofizycznego (definiowanym, jako nieosiąganie kolejnych kroków milowych w kolejnych miesiącach życia), czy też zaburzeniami widzenia mogącymi pojawić się w późniejszym wieku.

Jeśli chodzi o dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, to deficyty snu przejawiają się u nich szczególnie pod postacią wybuchowości, drażliwości, braku poczucia bezpieczeństwa, nieśmiałości, czy też problemów z koncentracją i nauką.

Czasem newralgicznym, jeśli chodzi o deficyty snu, jest również adolescencja (dojrzewania). W okresie tym niedobory snu mogą być szczególnie niebezpieczne – zwłaszcza jeśli chodzi zaburzenia natury psychicznej (w tym funkcjonowanie w środowisku szkolny i rodzinnym) i hormonalnej.

Co warte zaznaczenia, niezależnie od grupy wiekowej, nieleczone deficyty snu mogą mieć również konsekwencje długofalowe. Tak wiec mogą doprowadzić do rozwoju licznych chorób psychicznych. Między innymi depresji, zaburzeń lękowych, czy też nerwic. Mogą wystąpić zaburzenia somatyczne, zaburzenia ze strony układu sercowo-naczyniowego, żołądkowo-jelitowego i immunologicznego.

Słowem zakończenia, prawidłowy sen jest bardzo ważny zarówno dla dzieci, jak i ich rodziców. Dbałość o niego jest kluczowa, ponieważ rzutuje ona na zachowanie zdrowia fizycznego oraz psychicznego.

Bibliografia:
Pediatria autorstwa Wandy Kawalec
Hirshkowitz M., Whiton K., Albert S.M. i wsp.: National Sleep Foundation’s sleep time duration recommendations: methodology and results summary. Sleep Health, 2015; 1: 40–43
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.