Ciemiączko – jak wygląda, kiedy zarasta i co powinno niepokoić?

Ciemiączko to miejsce na główce niemowlaka, które można wyczuć jako wgłębienie. Wskazuje na obszary, w których spotykają się krawędzie kości. Mimo że wydaje się delikatne, to dzięki temu, że pokryte jest elastyczną błoną, doskonale chroni mózg. Jest bacznie obserwowane przez lekarza i sprawdzane przy wizytach w gabinecie. Pozwala ocenić stan zdrowia dziecka, a w razie konieczności szybko otrzymać wgląd w mózg dziecka podczas badania USG.

Po co dziecku ciemiączko?

Niemowlak ma dwa ciemiączka, które pełnią ważną funkcję.

Ciemiączko jest niezbędne przede wszystkim w trakcie porodu. Miejsce, w którym „nie ma kości” jest podatne na odkształcanie, kości ciemiączkowe mogą się przesuwać, co pozwala na takie dostosowanie kształtu główki, by mogła ona przecisnąć się przez kanał rodny. Torująca reszcie ciała główka może zostać urodzona, po dostosowaniu jej kształtu do potrzeb kanału rodnego.

Po porodzie ciemiączko ułatwia rozwój mózgu. Jego obecność jest niezbędna do prawidłowego wzrostu głowy, której pomiarów dokonuje się przy okazji wizyt kontrolnych.

Dziecko ma dwa ciemiączka

Na główce niemowlaka można wyróżnić dwa ciemiączka – przednie i tylne. W przypadku wcześniaków często obserwuje się również ciemiączka boczne, które u dzieci urodzonych o czasie zarastają w życiu płodowym i po porodzie nie są widoczne.

Ciemiączka nie zarastają od razu po narodzinach dziecka, przeciwnie – powiększają się. Dzięki ich obecności możliwy jest rozwój mózgu.

Ciemiączko przednie (duże) jest łatwiejsze w zauważeniu. Znajduje się na czubku głowy, ma kształt rombu lub latawca, zazwyczaj o wymiarach 2 cm na 2 cm, czasami jest mniejsze, co nie stanowi powodu do niepokoju.

ciemiączko

Ciemiączko tyle (małe) trudniej zauważyć. Znajduje się w tyle głowy, jest dużo mniejsze, ma rozmiar 1 cm na 1 cm, kształt trójkąta. Znacznie szybciej zarasta. Niektóre dzieci przychodzą na świat z już zarośniętym ciemiączkiem tylnym.

Jak wyglądają prawidłowe ciemiączka?

Prawidłowe ciemiączka są płaskie lub nawet lekko zapadnięte. Najlepiej obserwować je wtedy, kiedy dziecko znajduje się w pozycji siedzącej lub pionowej. Gdy dziecko płacze ciemiączko może pulsować – nie jest to powód do niepokoju. Jeśli nadal jednak jest napięte, uwypuklone lub pulsujące, gdy dziecko pozostaje spokojne, wymaga to kontroli lekarskiej.

Kiedy zarasta ciemiączko?

Szybciej zarasta tylne ciemiączko – między 6 tygodniem a 4 miesiącem życia.

Przednie ciemiączko powinno zarosnąć między 10 a 18 miesiącem życia.

Niekorzystne jest zarówno zbyt szybkie, jak i zbyt późne sklepienie się ciemiączek.

Czy ciemiączka mogą zbyt szybko zarastać?

To się zdarza, ma to zazwyczaj związek ze zbyt dużą ilością witaminy D w diecie dziecka.

Dlatego lekarze zalecają suplementację witaminą D dopiero w momencie, gdy noworodek skończy 2 tydzień życia. Wcześniej dziecko korzysta z zasobów z życia płodowego. Istnieje wyjątek od tej reguły. Jeśli mama dziecka nie brała suplementów diety z witaminą D3 w ciąży, suplementację noworodkowi należy zacząć od pierwszych dni życia. Zasada ta dotyczy niemowlaków karmionych piersią. Podawanie mleka modyfikowanego zazwyczaj zaspokaja potrzeby na witaminę D3 u noworodka i suplementacja nie jest wskazana.

Zarówno zbyt wczesne, jak i zbyt późne zarastanie ciemiączka powinno stanowić powód do niepokoju.

Czy dotykanie ciemiączka jest bezpieczne?

Wielu rodziców obawia się dotykania główki w okolicy ciemiączka. Całkiem niesłusznie. Choć obszar ten pozbawiony jest tkanki kostnej, to jest pokryty silną i trwałą błoną. Nie ma żadnego ryzyka jej uszkodzenia w trakcie czesania włosków niemowlaka, mycia ich czy ubierania maluszka.

Dotykanie ciemiączka jest niezbędne również do jego oceny. Lekarz kładzie dłonie na główce dziecka, by ocenić wielkość ciemiączka i sprawdzić, czy nie jest ono ani uwypuklone, ani zapadnięte.

Przez ciemiączko można przeprowadzić również badanie USG, dzięki czemu możliwe jest zajrzenie do wnętrza główki maluszka. Badanie to jest całkiem bezbolesne dla dziecka i w pełni bezpieczne.

Kiedy niezbędna jest wizyta u lekarza?

Lekarz przy wizytach kontrolnych sprawdza stan ciemiączka, oceniając, czy prawidłowo zarasta.

Rodzic również powinien obserwować dziecko, by wykryć ewentualne nieprawidłowości. Należy niezwłocznie pokazać niemowaka specjaliście, jeśli ciemiączko jest uwypuklone i pulsuje w chwilach, kiedy dziecko jest spokojne (nie płacze). Niepokoić powinna też zapadnięta skóra w okolicy ciemiączka, która jest zazwyczaj sygnałem odwodnienia.  Warto zwracać szczególną uwagę na ciemiączko, zwłaszcza podczas infekcji, gdy dziecko ma gorączkę, wymiotuje.

Jesteśmy tu dla Ciebie.
Podejmujemy tematy, które dla nas, Rodziców, są ważne.
Miło nam Ciebie gościć na naszej stronie! :) Pozostaw ślad po sobie w komentarzu! Jeśli prowadzisz bloga, chętnie Cię odwiedzimy! :)

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.