Ciąża wielopłodowa to ciąża zagrożona?

Ciąże wielopłodowe, zwane inaczej mnogimi, zdarzają się w naturze o wiele rzadziej niż pojedyncze. Ogólne prawdopodobieństwo urodzenia bliźniaków można oszacować, wykorzystując tak zwaną regułę Hellina. Według niej, ciąża mnoga zdarza się raz na 80 wszystkich ciąż, trojacza raz na 6400, czworacza raz na 512 000, a pięcioracza raz na 40 960 000. Reguła ta dotyczy naturalnego występowania ciąż wielopłodowych. W przypadku ciąż pochodzących z zapłodnienia in vitro częstość ta jest o wiele wyższa.

Ciąża mnoga znacznie różni się od fizjologicznej, pojedynczej ciąży. Wymaga ona szczególnych środków ostrożności oraz o wiele częstszego monitorowania. Czy zatem należy uznać, że ciąża wielopłodowa to ciąża zagrożona? Jakie zagrożenia niesie ona dla matki, a jakie dla nienarodzonych jeszcze dzieci?

Charakterystyka ciąży wielopłodowej

Ciąża wielopłodowa, zwana inaczej mnogą, to ciąża, w której w organizmie matki rozwija się jednocześnie więcej niż jeden płód. Co ciekawe, niezwykle rzadko może się zdarzyć taka sytuacja, gdzie płody w ciąży mnogiej mogą pochodzić z dwóch różnoczasowych zapłodnień.

Potwierdzenie ciąży wielopłodowej dokonywane jest podczas badania USG. Na podstawie ilości zarodków, a później płodów oraz kosmówek i worków owodniowych określa się rodzaj ciąży (jednokosmówkowa, dwukosmówkowa, jednoowodniowa, dwuowodniowa).

W ciąży mnogiej z uwagi na rozwój wielu płodów jednocześnie obserwuje się istotne różnice w stosunku do ciąży pojedynczej. Na pierwszy plan zwykle wysuwa się brzuch przyszłej mamy. Z uwagi na szybszy przyrost masy ciała oraz rozwój kilku płodów jest on większy, niż byłby na tym samym etapie w przypadku pojedynczej ciąży. Również dno macicy znajduje się wyżej, niż wskazywałby na to aktualny tydzień ciąży.

ciąża wielopłodowa

Z uwagi na rozwój wielu płodów mama będzie mogła odczuwać ich ruchy jednocześnie, w różnych obszarach brzucha. Z tego też powodu podczas osłuchiwania płodów lub badania KTG, każdy z płodów musi być badany osobno. W ten sposób bicie ich serc oraz aktywność nie będą fałszowały wzajemnie wyników badania.

Jakie niebezpieczeństwa niesie za sobą ciąża wielopłodowa?

Ciąża wielopłodowa stanowi duże obciążenie dla organizmu matki. Przyrost masy ciała w ciąży mnogiej będzie proporcjonalnie większy, co stanowi silniejsze obciążenie dla kręgosłupa ciężarnej. Co więcej, w przypadku ciąży wielopłodowej ryzyko wystąpienia u matki chorób takich jak nadciśnienia tętnicze i niedokrwistości jest większe. Wymioty ciężarnych, szczególnie dręczące kobiety na początkowym etapie ciąży również są bardziej nasilone, co dotkliwie odczują przyszłe mamy wieloraczków.

W ciąży mnogiej mogą zdarzyć się takie same powikłania jak w ciąży pojedynczej. Występują one jednak zwykle znacznie częściej. Tak więc ciąża wielopłodowa w znaczącej większości kończy się porodem przedwczesnym. Szacuje się, że dotyczy to ponad 75% ciąż bliźniaczych. Dodatkowo dzieci pochodzące z ciąż mnogich posiadają zwykle niższą urodzeniową masę ciała. Kształtuje się ona zwykle w okolicy 2500g w przypadku bliźniąt, podczas gdy dla dzieci z ciąż pojedynczych oscyluje ona zwykle w okolicy 3300g.

Oprócz tego wystąpić mogą powikłania charakterystyczne jedynie dla ciąż mnogich. Należą do nich między innymi:

  • Rozbieżny wzrost wewnątrzmaciczny płodów – płody rozwijają się w macicy niesymetrycznie, różniąc się od siebie o więcej niż 20% masy.
  • Rozwój ciążowej choroby trofoblastycznej równocześnie z rozwojem żywego płodu.
  • TTTS, czyli zespół przetoczenia krwi pomiędzy płodami – występuje w przypadku ciąż jednokosmówkowych.
  • TRAPS, czyli zespół odwróconej perfuzji tętniczej – jest groźnym powikłaniem ciąży jednokosmówkowej występującym z częstością 1:100 ciąż bliźniaczych. Prowadzi on do nieprawidłowego rozwoju płodów oraz wystąpienia szeregu wad wrodzonych.
    W przypadku ciąży mnogiej dość częstym zjawiskiem jest także obumarcie jednego z zarodków (rzadziej płodów) i zredukowanie ciąży do pojedynczej.

Co oznacza dla matki diagnoza ciąży zagrożonej?

Postępowanie w ciąży wysokiego ryzyka znacząco różni się od tego w fizjologicznej ciąży i zawsze wiąże się z koniecznością zmiany trybu życia. Zwykle lekarz prowadzący radzi, aby starać się na co dzień unikać sytuacji nerwowych i stresowych oraz ograniczyć wykonywanie czynności fizycznych do niezbędnego minimum. Niestety, takie obostrzenia dotyczą również opieki nad starszymi dziećmi – zabronione jest ich podnoszenie i forsowne zabawy. W niektórych przypadkach konieczna jest również rezygnacja z pracy zawodowej nawet na wczesnym etapie ciąży lub nawet pobyt na oddziale patologii ciąży.

Kobieta z zagrożoną ciążą musi bardziej o siebie dbać oraz zachowywać szczególną ostrożność. Zachodzi również konieczność częstszych wizyt u lekarza prowadzącego, wykonywania badań kontrolnych oraz monitorowania płodów. To wszystko ma na celu zapewnienie jak najlepszej opieki oraz bezpieczeństwa zarówno ciężarnej, jak i jej nienarodzonych jeszcze dzieci.

Podsumowując, ciążę wielopłodową należy zawsze traktować jako ciążę wysokiego ryzyka, czyli zagrożoną. W związku z tym zarówno lekarz prowadzący taką ciążę, jak i sama ciężarna, muszą pamiętać o zachowaniu szczególnej ostrożności. W przypadku ciąży mnogiej przyszła mama musi jeszcze bardziej o siebie dbać oraz dużo wypoczywać, aby zminimalizować w ten sposób ryzyko komplikacji.

Bibliografia:

Ginekologia i położnictwo – pod redakcją Grzegorza H. Bręborowicza

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.