Choroby często współwystępujące z cukrzycą typu 1 u dziecka

Cukrzyca typu 1 (zwana również insulinozależną) jest chorobą o podłożu autoimmunologicznym. Oznacza to, iż główną rolę w jej patogenezie odgrywa nieprawidłowa, nakierowana przeciwko własnym komórkom odpowiedź układu odpornościowego. Powyższy mechanizm patogenetyczny nie jest jednak wyłącznie charakterystyczny dla cukrzycy typu 1. Zaburzona odpowiedź układu odpornościowego odgrywa bowiem rolę także w rozwoju wielu innych chorób, co tłumaczy częstą wielochorobowość u tychże pacjentów. Zatem, które schorzenia najczęściej współwystępują z cukrzycą typu 1 u dzieci?

Cukrzyca typu 1, a choroba Hashimoto

Choroba Hashimoto, czyli przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy jest jednym ze schorzeń, które najczęściej współwystępuje u pacjentów z cukrzycą typu 1. Szacuje się, iż taka podwójna diagnoza dotyczy blisko 8-50% diabetyków. W porównaniu do populacji ogólnej daje to blisko 4-krotnie wyższą chorobowość.

U podłoża choroby Hashimoto leży proces autoimmunologiczny prowadzący do nieodwracalnej destrukcji miąższu tego narządu. Potwierdza to obecność swoistych przeciwciał (anty-TPO) wykrywanych u około 90% pacjentów. Jeśli chodzi o przebieg, to choroba Hashimoto jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy w populacji osób dorosłych. Spośród jej objawów można wymienić przyrost masy ciała, osłabienie, zmęczenie, uczucie chłodu, zimną, suchą i łuszczącą się skórę, czy też bradykardię. U części pacjentów dominującym objawem choroby Hashimoto mogą być zaburzenia depresyjne.

Leczenie choroby Hashimoto podobnie, jak cukrzycy typu 1 ma charakter sumplementacyjny. Chory musi do końca życia przyjmować hormony tarczycy w postaci syntetycznej. Aktualnie nie jest możliwe całkowite wyleczenie pacjenta z przewlekłym autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy.

Celiakia a cukrzyca typu 1

Celiakia, czyli glutenozależna choroba trzewna jest również zaliczana do chorób często współwystępujących z cukrzycą typu 1. Współchorobowość w przypadku tych dwóch schorzeń jest notowana u 3 do 8% diabetyków.

U podłoża celiakii leży stymulowana podażą glutenu produkcja przeciwciał skierowanych przeciwko własnym tkankom. Skutkuje to przede wszystkim różnego stopnia uszkodzeniem odpowiedzialnych za wchłanianie kosmków jelitowych. Objawy choroby można podzielić na jelitowe oraz pozajelitowe. Do tych pierwszych można zaliczyć biegunki, wymioty, bóle brzucha, czy też zmniejszenie masy ciała. Jeśli chodzi z kolei o symptomy pozajelitowe, to najczęściej u pacjentów stwierdza się niedokrwistość niedoborową, zapalenie opryszczkowe skóry (chorobę Duhringa), czy też opóźnienie dojrzewanie płciowego.

Celiakię rozpoznaje się na podstawie wykrycia swoistych dla choroby przeciwciał po minimum 6-tygodniowym narażeniu pacjenta na gluten w pożywieniu. Jeśli chodzi leczenie, to podstawowym działaniem jest unikanie glutenu (niedozwolone są produkty zawierające w składzie pszenicę, żyto, owies i jęczmień). W wybranych przypadkach zalecana jest również terapia lekami immunosupresyjnymi.

choroby współistniejące

Zespoły niedoczynności wielogruczołowej o podłożu autoimmunologicznym

Cukrzyca typu 1 jest składową niektórych zespołów niedoczynności wielogruczołowej u podłożu autoimmunologicznych (APS). Tak więc znamienne dla APS-2 jest stwierdzenie u pacjenta występowania minimum 2 z 3 chorób – niedoczynności nadnerczy, niedoczynności tarczycy i cukrzycy typu 1. W przypadku APS-3A pacjenci cierpią na cukrzycę typu 1 oraz autoimmunologiczną chorobę tarczycy.

Zespoły niedoczynności wielogruczołowej są uwarunkowane genetycznie. Częstość ich występowanie jest bardzo mała. Dla przykładu APS typu 2 jest stwierdzany u około 1-2 pacjentów na 100 tysięcy. Co więcej, zespoły niedoczynności wielogruczołowej ujawniają się najczęściej dopiero u osób dorosłych. Dzieci z tymi schorzeniami są rzadkością.

Słowem zakończenia, dziecko z cukrzycą typu 1 powinno być zawsze przebadane w kierunku najczęściej współwystępujących z tą jednostką innych schorzeń autoimmunologicznych. Nigdy nie należy więc przypisywać wszystkich zgłaszanych przez chorego objawów jedynie cukrzycy typu 1.

Bibliografia:
Interna Szczeklika 2018/19
Współwystępowanie chorób autoimmunologicznych z cukrzycą typu 1 – lek. Anna Długaszek
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.